Кіріспе

XVII ғасырдағы қытай әскери қайраткері және Туннингтің алғашқы патшасы Чжэн Чэнгун, Янпин князі (27 тамыз 1624 – 23 маусым 1662), әлемдік деңгейде Коксинга ретінде белгілі, XVII ғасырда Қытайдың оңтүстік-шығыс жағалауында Цинь әскерлерінің Қытайды жаулап алуына қарсы күрескен Оңтүстік Миннің генералы. 1661 жылы Коксинга Тайваньдағы голланд бекіністерін жеңіп, 1661 жылдан 1683 жылға дейін аралдың бір бөлігін Туннинг патшалығы ретінде басқарған Коксинга әулеті династиясын құрды.

Алғашқы жылдар

Жен Ченггон 1624 жылы Жапониядағы Хирадо қаласында, Хизен провинциясында, қытай саудагері Жен Жилонг пен тек "Тагава" тегімен белгілі жапон әйелінің, шамасы Тагава Мацудың отбасында дүниеге келді. Ол жеті жасқа дейін Фукуматсу (福松) деген жапон есімімен өскен, содан кейін Мин әулетінің Қытайындағы Фуцзянь провинциясына көшіп келді. 1638 жылы Чжэнь Сючай (秀才, мағынасы "жетістікке жеткен үміткер") императорлық емтиханды тапсырып, Наньаньдың он екі Линшаншен (廩膳生) қатарына енді. 1641 жылы Косин Хуэйаньнан шыққан Цзиньши дәрежесіндегі шенеунік Донг Янсянның немере қызына үйленді. 1644 жылы Косинга Гуоцзянь (Император университеті) университетіне оқуға түсті, онда ғалым Цянь Цяньимен танысып, оның шәкірті болды. 1644 жылы Ли Цзиченг бастаған көтерілісшілер Пекинге шабуыл жасағаннан кейін Чончжэн императоры Пекиннің қазіргі Жиншань саябағындағы ағашқа ілініп өлді. Ву Сангуи әскерлерінің көмегімен маньчжур әскерлері көтерілісшілерді жеңіп, қаланы басып алды. Мин әулетінің қалған күштері Нанкинге шегініп, ханшайым Фуды Хунгуан императоры етіп таққа отырғызып, оңтүстікте Мин әулетін қайта жандандыруға тырысты. Келесі жылы Додо бастаған маньчжур әскерлері оңтүстіске қарай жылжып, Янчжоу мен Нанкинге басып кірді, ал Янчжоуды қорғаған Миннің басшысы Ши Кефа қаза тапты, ал Хунгуан императоры тұтқындалып, өлім жазасына кесілді.

Лонгу императорының тұсында

1645 жылы Тан ханзадасы Чжэн Жилун мен оның отбасының қолдауымен Оңтүстік Мин хандығының тағына Лонгу императоры ретінде отырғызылды. Лонгу императоры өзінің сарайын Чжэньдер басқарған Фучжоу қаласында орнатып алды. Жыл соңында Лу ханзадасы Шаосингте регент (監國) деп жарияланып, өз сарайын құрды. Лу ханзадасы мен Лонгвудың үкімдері бір әулеттен шыққанмен, олардың мақсаттары әртүрлі болды. Фуцзяньның табиғи қорғанысы мен Чжэн әулетінің әскери күштерінің арқасында император біраз уақыт бойы қауіпсіздікке ие болды. Лонгу императоры Чжэн Жилунның ұлы Чжэн Сенге Чэнгун деген жаңа есім берді және оған Коксинга ("Императорлық тегінің иесі") атағын тағайындады. Оның туыстарының бірі де осы атаққа ие болды. 1646 жылы Коксинга алғаш рет Мин әскерін маньчжу басқыншыларына қарсы күреске жетекшілік етіп, Лонгу императорының құрметіне ие болды. Лонгу императорының Фучжоудағы билігі қысқа ғана болды, себебі Чжэн Жилун Маньчжулар құрған Цинь әулетінің күшті әскеріне қарсы шабуыл жоспарына қолдау көрсетпеді. Чжэн Жилун Сянься асуын (仙霞關) қорғаған генерал Ши Фуға (Ши Тяньфу, Ши Ланның туысы) Цин әскері Фуцзяньға жақындағанда да Фучжоуға шегінуге бұйрық берді. Осының салдарынан Цин әскері асудың солтүстігін басып алғанда аз ғана қарсылыққа тап болды. 1646 жылдың қыркүйегінде Цин әскері нашар қорғалған тау өткелдерін бұзып, Фуцзяньға енді. Чжэн Жилун жағалаудағы бекінісіне қайтарылды, ал Лонгу императоры Цин әскеріне жалғыз қарсы тұрды. Лонгвудың әскері жойылды, ол қазан айында тұтқындалып, жазаланды.

Чжэн Чжилонгтың берілуі және Тагаваның өлімі

Цин әскерлері Чжэн Жилоңпен жасырын кездесуге елшілер жіберіп, егер ол Цинге бағынса, Фуцзянь және Гуандун провинцияларының губернаторы қызметіне тағайындауды ұсынды. Чжэн Жилоң келісіп, отбасының қарсылығын елемеді және 1646 жылдың 21 қарашасында Фучжоуда Цин әскерлеріне бағынды. Косинга мен оның інілері Чжэн Жилоңның әскери күштерінің басшылығын мұраға алды. Косинга Сямыньден тыс жерлерде әрекет етіп, бірнеше айдың ішінде көптеген адамдарды өз мақсатына қосты. Ол теңіз күштерінің артықшылығын пайдаланып, Фуцзяньдағы маньчжулар басып алған аймақтарға десант шабуылдары жасады және 1647 жылдың басында Кванчжоу префектурасындағы Тонг'анды басып алды. Бірақ Косинганың әскері жаңадан басып алынған аймақты қорғауға шамасы келмеді. Тонг'ан Косинганың қолына тигеннен кейін, маньчжулар 1647 жылдың көктемінде қарсы шабуылға шықты, оның барысында Чжэн отбасының туған жері Анпиңге шабуыл жасады. Косинганың анасы, Тагава ханым, 1645 жылы Жапониядан Фуцзяньдағы отбасына қосылу үшін келген (Косинганың кіші інісі Тагава Шичизаэмон Жапонияда қалды). Ол күйеуімен бірге Цин әулетіне бағынуға бармады. Дәстүрлі мәліметтерге сәйкес, ол Анпиңде маньчжур күштеріне түсіп, жауға бағынбау ниетімен өз-өзіне қол жұмсады.

Цинге қарсылық көрсету

1650 жылы Косинга Цзэн әулетінің басшысы ретінде бекінуге жеткілікті күш жинады. Ол Оңтүстік Мин императоры Юнли императорына адалдық серт берді, ол оны Янпин ханзадасы (延平王) деп тағайындады. Юнли императоры маньчжурлардан қашып, түрлі-түрлі сарайлықтармен және асығыс құрылған әскермен жүріп жатқан еді. Бір рет талпыныс жасағанына қарамастан, Косинга соңғы Мин императорына көмектесе алмады. Оның орнына, оңтүстік-шығыс жағалаудағы өзінің беделін нығайтуға бел буды. Косинга 1651 және 1652 жылдары Цин үкіметін оның құтқарушылық қаупінен үлкен алаңдатуға жеткізген бірқатар әскери жеңістерге қол жеткізді. Чжэн Жилун Пекиннен ұлына хат жазып, Шунчжи императоры мен Цин үкіметінің тілегі бойынша, ұлын маньчжурлармен келіссөздер жүргізуге шақырды. Косинга мен Цин әулеті арасындағы келіссөздер 1654 жылдың қараша айына дейін созылды. Келіссөздер нәтижесіз аяқталды. Содан кейін Цин үкіметі Косинганың аумағына шабуыл жасау үшін принц Джидуды (Жирлангтың ұлы) тағайындады. 1656 жылдың 9 мамырында Джиду әскерлері Кинмэнь (Кемой) аралына шабуыл жасады, ол Кямэнь қаласының жанында орналасқан және Косинга әскерін дайындау үшін пайдаланған. Үлкен дауылдың салдарынан маньчжурлар жеңіліске ұшырады және шайқаста флотының көп бөлігін жоғалтты. Косинга Джиду шабуылына дейін Жоушан аралын басып алу үшін әскери-теңіз командирлерінің бірін жіберген еді, ал қазір маньчжурлар Фуцзянь аймағында тиімді теңіз күштеріне ие болмағандықтан, Косинга Жоушанға үлкен әскерді жіберуге мүмкіндік алды, оны Нанкинге шабуыл жасау үшін база ретінде пайдалануды жоспарлаған. Алғашқы шабуылда күтпеген жерден көптеген округтерді басып алғанына қарамастан, Косинга Нанкиндегі соңғы шайқасқа уақытында жариялады, бұл Цинге дайындалуға жеткілікті уақыт берді, өйткені ол әкесінің Голландияға қарсы Лиаолуо шығанағындағы шайқастағы сәттілігі сияқты шешуші, жалғыз үлкен шайқасқа ұмтылған. Косинганың Цин бақылауындағы Нанкинге жасаған шабуылы, Ұлы каналдың жабдықтау жолын тоқтатып, Пекинде аштыққа әкелуі мүмкін еді, бұл маньчжурларды 1671 жылы француз миссионерінің мәлімдемесіне сәйкес, Маньчжурияға қайтуға және Қытайды тастап кетуге мәжбүр етті. Пекин мен Нанкиннің қарапайым халқы мен шенеуніктері жеңген тарапты қолдауға дайын тұрды. Цин Пекинінен бір шенеунік отбасы мен Нанкиндегі тағы бір шенеуніке хат жіберіп, Нанкиннен Пекинге барлық байланыс пен жаңалықтар үзілгенін, Циннің Пекиннен бас тартып, астанасын қауіпсіздік үшін алысқа көшіруді қарастырып жатқанын хабарлады, өйткені Косинганың темір әскерлері жеңілмейтін болып есептелді. Хатта Пекиндегі қиын жағдайдың көрінісі бейнеленген. Сол кездегі шенеунік Нанкиндегі балаларына Косингаға қоныс аударуға дайындық жасауды бұйырды. Косинганың әскерлері бұл хаттарды ұстап алып, оларды оқығаннан кейін Косинга Цинге Нанкинге жылдам шабуыл жасаудың орнына соңғы үлкен шайқасқа дайындалуға мүмкіндік берген кешіктірілгеніне өкінуі мүмкін. Косинганың Минге адал әскерлері Нанкинге шабуыл жасағанда, көптеген ханьдіктерден құралған баннерлік Цин әскеріне қарсы күресті. Қоршау 24 тамызда басталды және үш аптаға созылды. Косинганың әскерлері толық қоршауды ұстай алмады, бұл қалаға жабдықтау әкелуге және тіпті күшейткіш күштерді шақыруға мүмкіндік берді, бірақ қала әскерлерінің атты әскерлері күшейткіштер келгенге дейін де сәтті шабуылдар жасады. Косинганың әскерлері жеңіліп, оларды алып келген кемелерге қайта шегінді.

Тайваньда

1661 жылы Коксинга әскерін Лакжемүйзеге түсіріп, голландтық Формозадағы голланд отаршыларына шабуыл жасады. Коксинга голландтарға: «Бұл арал әрқашан Қытайға тиесілі болды, және голландтарға онда тұруға рұқсат етілген, себебі қытайлар оны өздеріне қажет етпеді; бірақ енді қажеттілік туғандықтан, алыс елдерден келген голланд шетелдіктері аралдың иелеріне жол беруі керек», – деді. 1652 жылы Гуо Хуайи көтерілісі кезінде қытайларға қарсы голландтармен одақтас болған Тайвань аборигендері тайпалары енді Форт Зеландияны қоршау кезінде Коксинганың қытай әскеріне қосылып, голландтарға қарсы шықты. Синканның аборигендері (формосандар) Коксингаға амандастық сұрағаннан кейін оның жағына өтіп, голландтардың басын кесіп, қытайлар үшін жұмыс істеді. Тау мен жазықтағы шекаралық аборигендер 1661 жылдың 17 мамырында қытайларға бағынып, голландтарды іздеп тауып, олардың басын шауып, голландтық протестант мектептерінің оқулықтарын жойып, голланд үкімшілігі кезіндегі міндетті білім беруден азат болғанын тойлады. 1662 жылдың 1 ақпанында Формозаның голланд губернаторы Фредерик Койетт Форт Зеландияны Коксингаға тапсырды. Фредерик Койетттің қоршаудан кейін жазған өзін-өзі ақтау есебінде Коксинганың өмірі Стоккерттен белгілі Ханс Юрген Радис деген голланд дезертирімен құтқарылған. Радис оған қамалға бармауға кеңес берді, себебі голланд әскері кері шегінетін кезде оны жарылысқа ұшыратуы мүмкін еді. Голланд дезертирі туралы бұл мәлімдеме тек Койетттің есебінде кездеседі, ал қытай деректерінде дезертир туралы ешқандай ақпарат жоқ. Бейбітшілік шартында Коксинга «Тейбинг Цианте Тейсианкон Косин» деп аталды. Бұл Тайваньдағы 38 жылдық голланд үкімшілігін толығымен аяқтады. Содан кейін Коксинга Тайванды Мин әулетін қайта орнатуды көздеген адалдар үшін әскери базаға айналдыруға бел буды. Коксинга тайваньдық аборигендерге өгіздер мен егіс құралдарын беруді және егіс салу техникасын үйретуді жоспарлады, оларға Мин дәуірінің киімдерін және бас киімдерін сыйлады, ал голландтарды жеңгеннен кейін ауылдарына барған кезде оны қарсы алу үшін жиналған аборигендерге темекі тартты.

Филиппинде

1662 жылы Коксинганың әскері Филиппиндегі бірнеше қалаларға шабуыл жасады. Коксинганың басты кеңесшісі итальяндық монах Витторио Риччо болды, ол оны Манилаға, испандық Ост-Индияның отарлық үкіметінен үстемдік құқығын талап етуге жіберді, талаптары орындалмаса испандарды қуатынын айтып қорқытты. Испандықтар үстемдік құқығын төлеуден бас тартты және Манила төңірегіндегі гарнизондарды күшейтті, бірақ Коксинганың сол жылы Тайваньнан голландтарды қуғаннан кейін күрт қайтыс болуына байланысты жоспарланған шабуыл ешқашан орындалмады. Коксинганың аралдарға басып кіріп, испандарды қуатынын айтуы, испандықтардың Минданаодағы мұсылман Моро халқын бағындырудағы сәтсіздігіне елеулі үлес қосты. Қытай басқындығының қаупі испандықтарды күштерін Манилаға қайтаруға мәжбүр етті. Коксинганың қатерінен кейін олар бірден Замбоангадағы бекінісін эвакуациялады. Моромен созылған қақтығысқа қатысу үшін Жоло мен Ланао көлінің жанында әскер қалдырды. Малуку аралдарындағы (Молукка) колониясын толығымен тастап, сол жерден әскерлерін Манилаға қайтарды. Тонио Андраде Коксинганың қаупі орын алғанда испандарды жеңе алатынын айтты.

Өлім

Коксинга 1662 жылғы маусым айында 37 жасында, Тайваньда голландтарды жеңгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, безгекке шалып қайтыс болды. Оның офицерлері ұлы Чжэн Цзиньді өлімге кесу туралы бұйрығын орындаудан бас тартқанда, ақылынан айырылып қайтыс болды деген болжамдар бар. Чжэн Цзинь оның бала күтушісімен байланысқа түсіп, одан бала сүйген. Чжэн Цзинь әкесінен кейін Туннинг патшасы болды. Өліміне жеткен Коксинга ұлы Чжэн Цзиньге мұрагерлік беруге келісті. Коксинга ақыл-есінен айырылып, отбасына және әкесіне өкініш білдірер күйде қайтыс болды.

Отбасы

Чжэн Чэнгунның қысқа, бірақ маңызды мансабы отбасылық шиеленістермен және қарама-қайшы адалдықпен сипатталды. «Косинга» («Императорлық тегінің Иесі») атағы Чжэннің өзі өмір бойы құлатылған императорлық үйдің асырап алған ұлы екенін көрсету үшін қолданды, сондықтан бұл Мин әулетіне қолдау білдіретін жарияланым болды. Өзін жеңілген билеушісінің адал вассалы деп санағанына қарамастан, Косинганың Лунву императорымен қарым-қатынасы 1645 жылдың қыркүйегінде басталып, императордың келесі жылы қайтыс болуымен аяқталды, ол шамамен он екі айға созылды. Көптеген зерттеулер екі адамның «жақын байланыста болғанын» айтса да, Косинга мен Лунву императорының қарым-қатынасы туралы сенімді заманауи дәлелдер жоқ. Косинганың әкесі Чжэн Чжилун ұлы туғаннан кейін көп ұзамай жапон әйелінен ажырасты. Косинга жеті жаста болғанда ғана әкесімен Фуцзянь жағалауына қосылды. Чжэн Чжилун ұлының қабілетін танып, оны оқуға және Зенг отбасының күмәнді жолмен алған билігін заңдыландыратын ғалым-әкімгер мансабына дайындады. Чжэн Чжилунның Цинге өткені мүмкіндікшілдікке ұқсады және Косинганың Минге адалдығына қарама-қайшы келді. Бірақ Косинга Цинге бағынбау арқылы әкесінің өмірін қауіпке тіккенін және Чжэн Чжилунның кейінгі өлімі тек Минге адалдықпен ғана ақталуы мүмкін екенін жоққа шығару қиын. Тіпті Косинганың ұлы Чжэн Цзин мен кіші ұлының бала күтушісі арасындағы туыстық қатынасқа деген ашуының себебі қатаң конфуцийлік мораль оның әкесіне бағынбауын ақтауда маңызды рөл атқарғанынан туындады деген болжам бар. Мүмкін, оның анасымен қарым-қатынасы осыдан гөрі ерекше болды, ол қытай және жапон деректерінде әдетте өте жылы және мейірімді деп сипатталды. Алайда, олардың бірге өткізген уақыты өте қысқа болды. Чжэн Чжилунның Қытайға келуіне жиі шақыруларына қарамастан, Косинганың анасы 1645 жылға дейін ғана ұлымен қайта қосылды, ал бір жылдан кейін Цин Сяменьді басып алғанда қаза тапты. Чжэннің суреті сегізінші ұрпағы Ючунның қолында болды. Косинганың ұрпақтары Қытай мен Тайваньда, ал оның ағасы Шичизаэмонның ұрпақтары Жапонияда тұрады. Оның немересі Чжэн Кэшуан арқылы оның ұрпақтары 1911 жылға дейін Пекинде Синхай төңкерісі басталып, Цин әулеті құлағанға дейін баннерлік әскерлерде қызмет етті, содан кейін Оңтүстік Фуцзяндағы Аньхай мен Наньаньға оралды. Олар әлі күнге дейін сол жерде тұрады. Оның ұрпақтары Чжэн Куанның ұлдары арқылы Тайваньда тұрады. Косинганың Қытайдағы ұрпақтарының бірі Чжэн Сяосюань 鄭曉嵐 Екінші Қытай-жапон соғысында жапон басқыншыларына қарсы күресті. Оның ұлы 鄭愁予 Шаньдун провинциясында дүниеге келді және өзін Жапонияға қарсы «қарсылықтың баласы» деп атады. Соғыс кезінде ол босқын болып, жапондықтардан қашу үшін Қытайдың әр жеріне көшіп-қонып жүрді. 1949 жылы Тайваньға көшіп келіп, поэзиялық туындыларын Тайвань мен Қытай арасындағы байланысты нығайтуға арнады. Чжэн Чоюй өзін қытайлық деп санады. 1949 жылы Тайваньға көшіп келгеннен кейін ол өзін шеттетілген сезінді, себебі бұл аймақ бұрын жапондық билік астында болған және оған жат сезілді. Чжоу - Косинганың 11-ші ұрпағы, ал оның нағыз аты Чжэн Вэньчи. «Косинга: Тей отбасының шежіресі» Р. А. Б. Посонби Фэйн жазған.

Қайын

1661 жылы Форт Зеландияны қоршау кезінде Коксинга голландиялық миссионер Антониус Хамбройкті өлімге кесті және оның жасөспірім қызын әйелі ретінде өзіне алды. Басқа голландиялық әйелдер қытай сарбаздарына "әйелдері" болу үшін сатылды. 1684 жылы осы голландиялық әйелдердің кейбіреулері әлі де қытайлықтарда тұтқында болды.

Тұлға

Коксинга психикалық тұрақтылығы күмәнді деп есептелді: оның қаһарлы мінезі мен жаза тағайындауға бейімділігі бар еді. Бұл оның отбасының Цин әскерімен қырғынға ұшырауы және анасының өз-өзіне қолы жетуі (Циннің қолына түспеу үшін) салдарынан туған қасіретпен түсіндірілуі мүмкін, сонымен қатар ол сифилиспен ауырған болуы мүмкін деген күдік туды, оны емдеген голландиялық дәрігер Кристиан Бейер осыған күдік білдірді. Коксинганы жақсы білген доминикан миссионері Витторио Риччо Коксинганың самурайлардың батылдық идеалдарын ұстанғанын, ашуын көрсету үшін "әдейі және шын жүректен күлкіні" пайдаланғанын және самурайлық оқулары мен жапондық тәрбиесінің нәтижесінде бусидоға адал болғанын атап өтті. Бір испан миссионері оның жаман мінезі мен зорлыққа бейімділігі жапондық тегінен туындағанын айтты; алайда, осы миссионердің Коксингаға тағылған өлім жазаларының саны туралы мәліметі қатты әсіреленген. Доктор Ли Енгюеге сәйкес, Коксинга "депрессиялық психозбен" және психикалық аурудан зардап шекті.

Дін

Оның таза қырқылып, немесе сақал таққандығы туралы пікірлер бар. Коксинганың мұрасы Тайвань бұғазының екі жағында да бірдей қарастырылады. Коксингаға Қытайдың жағалауында, әсіресе Фуцзяньда, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы және Тайваньдағы теңіз сыртындағы қытайлар құдай ретінде табынады. Тайваньның Тайнань қаласында Коксинга мен оның анасына арналған ғибадатхана бар. Тайваньның ең беделді университеттерінің бірі – Тайнаньдағы Ұлттық Ченг Кунг университеті оның құрметіне аталған. Коксинга әскері Тайваньқа Циньси бауырластығын да әкелді, оның әскерінің бір бөлігі осы ұйымның мүшелері болды. Қазіргі кезде Циньси Тайваньда бар. Олармен Хонгмендер байланыста. Токугава Жапония Цинь Қытайынан, соның ішінде Чжэн әулеті туралы кітаптар әкелді. Цин империясы 19 ғасырда Тайваньдағы жапондықтар мен француздықтарға қарсы тұру үшін Коксинганы еске алуға арналған ғибадатхана салды. Чжэн Цзючжунның «Чжэн Чэнгонг чжуань» кітабы Жапонияға әкелініп, 1771 жылы қайта басылды.

Қазіргі саясатта

Коксингаға жаңадан назар аударылды, себебі Халық азаттық армиясының әскери-теңіз күштерінің жаңадан алынған әуе кемесіне, бұрынғы советтік "Варяг" кемесіне "Ши Ланг" деп ат қоюды жоспарлап отыр деген қауесет тарады. Адмирал Ши Ланг 1683 жылы Пэнху шайқасында Коксинганың ұрпақтарын жеңіп, Тайванды Цин әулетінің билігіне бағындырды. Алайда, Қытай үкіметі кеменің аталған Цин әулетінің әміршісіне арналғаны туралы барлық мәлімдемелерді жоққа шығарды. Коксинга Қытай Халық Республикасында, Тайваньда және Жапонияда батыр ретінде есептеледі, бірақ Коксингаға қатысты тарихи әңгімелер оның ниеттері мен кіммен байланысты екенін түсіндіруде көбінесе әртүрлі болады. Жапония оны өз ұлы ретінде қарастырады және Тайваньды жапондықтар басып алған кезде оның анасының Жапониямен байланысын насихаттап көрсетті. Қытай Халық Республикасы Коксинганы империалистік голландтарды Тайваньнан қуған және аралда этникалық қытай билігін орнатуға көмектескен ұлттық батыр деп санайды, Тайванды ханьдік Қытайдың ықпалына қайтарды және экономикалық, сауда және мәдени алмасуды кеңейтті. Қытайда Коксинга Тайваньдағыдай діни мағынасыз құрметпен еске алынады. Қытай Азамат соғысын жеңіске жеткізе алмағаннан кейін Тайваньқа көшкен Қытай Республикасы Коксинганы Тайваньға шегініп, оны Цин әулетіне қарсы шабуылдарды ұйымдастыру үшін база ретінде пайдаланған патриот деп санайды (бұл жағдайды Қытай Республикасының материкті қайтару мүмкіндігімен, ҚХР-ды Цин әулетімен, ал ҚР-ды Мин әулетімен салыстыруға болады). Тайваньда Коксинга голландтарды қуғандықтан аралдың ең құрметті қасиетті тұлғасы ретінде құрметтеледі және еркін Тайванның алғашқы атасы ретінде танылады, оны Кайшан Шэнван, яғни "Тайванды ашқан дана патша" деп атайды.

Өнер саласында

Коксинга шайқасы пьесасын Чикамацу Монзаэмон Жапонияда 18 ғасырда жазған, алғаш рет Киото қаласында қойылды. Фильм аталған пьесадан кейін «Кокусенья Кассен» деп аталды және 2002 жылы Жапонияда шықты. Голландиялық автор Джойс Бергвельттың «Формозаның Иесі» тарихи романында Коксинга басты кейіпкер ретінде пайда болады.

Видеоойындарда

Чжэн Чэнгон 2023 жылғы жапондық Fate/Samurai Remnant видео ойынында Мастер ретінде бейнеленеді, ал оның қызметшісі – де сондай қытайлық генерал Чжоу Ю.