Кіріспе

Ирандық журналист және блогер (1974 жылы туған)

Омид Мемариан (امید معماریان; 1974 жылы туған) – ирандық журналист және блогер. Ол 2005-2006 жылдары UC Беркли журналистика мектебінде қонақ ғалым болды және 2007-2009 жылдары сол мектебінде Ротари бейбітшілік стипендиаты болды, онда ол магистр дәрежесін алды. 2013 жылы ол «Иран эскиздері: Адам құқықтарының алдыңғы қатарынан бір көрініс» кітабын редакциялады. 2007 жылдан бері Мемариан Халықаралық журналистер орталығында (ICFJ) және Соғыс және бейбітшілік туралы баяндамалар институтында (IWPR) журналистерге арналған оқу курстарын жүргізіп келеді.

Ерте өмір

Мемариан 2001 жылы Ирандағы Ұлттық баспасөз фестивалінде "Алтын қалам" сыйлығымен марапатталды. Ол 2002 жылдан бері ағылшын және парсы тілдерінде блог жазады, сондай-ақ "Hayat e No" ("Жаңа өмір"), "Yas e no" ("Жаңа жасмин"), "Vaqaye e Ettefaqiyeh" ("Болып жатқан оқиғалар") және "Sharq" (немесе "Shargh" – "Шығыс" деген мағынаны білдіреді) сияқты ирандық күнделікті газеттерде мақалалар жариялаған. Ол ағылшын және парсы тілдеріндегі тұрақты жаңалықтар талдаулары мен блогтарымен кеңінен танымал. Мемариан азаматтық қоғам мәселелерін қамтитын "Volunteer Actors Quarterly" журналының редакторы болды. 2004 жылы Мемариан Нью-Йоркте Иран азаматтық қоғамына арналған конференцияға қатысуға тырысты. Ол АҚШ визасын алған, бірақ Франкфуртқа ұшып бара жатқанда АҚШ билігі оны рейске отырғызудан бас тартты, оның есімі "ұшуға тыйым салынғандар тізімінде" бар екенін мәлімдеді. Олар қандай да бір қосымша ақпарат бермеді. Тегеранға оралғаннан кейін бірнеше күннен соң ол тұтқындалды.

Қабылдау және қамауға алу

2004 жылғы 10 қазанда Мемариан Тегеран прокуратурасының 9-бөлімінің бұйрығымен қамауға алынды. Ол бірнеше реформаторлық газеттерде, өзінің блогында және онлайн басылымдарда мақалалар жариялағаны үшін қамауға алынып, "елдің жағымсыз бейнесін тарату және әйелдер мәселесін қоздыру" айыбы тағылды. Бес күннен кейін билік органдары Мемарианның үйін де тінту жасап, оның жазбаларын және компьютерін тәркіледі. Ол 2004 жылдың желтоқсан айының ортасына дейін қамауда ұсталды. Human Rights Watch ұйымының мәліметінше, Мемариан және басқа да қамауға алынған журналистер азаптауға және жеке камерада ұстауға ұшырады, бірақ босатылар алдында оларға жақсы жағдайда ұсталғандарын мойындау қағазына қол қоюға мәжбүр болды. Мемариан өзінің қамауда болуы және тергеушінің одан мойындау алу процесі туралы Ұлттық қоғамдық радиоға берген сұхбатында айтып берді.

Қазіргі жұмысы мен марапаттары

Мемариан IPS (Inter Press Service) жаңалықтар агенттігі, Rooz Online және BBC-дің парсы тіліндегі бөлімінде тәуелсіз жазушы болып жұмыс істейді. Оның пікір мақалалары "Нью-Йорк Таймс", "Сан-Франциско Хроникасы", "Лос-Анджелес Таймс", Time.com, Slate, Newsweek, Wall Street Journal, Opendemocracy.net және Contra Costa Times басылымдарында жарияланған. 2004 жылы ол Иранның Баспасөз фестивалінен "Алтын қалам" сыйлығын алды. 2005 жылы журналист және адам құқықтарын қорғаушы ретіндегі батыл еңбегі үшін Human Rights Watch ұйымының ең жоғары наградасы – "Адам құқықтары қорғаушысы" сыйлығымен марапатталды.