Кіріспе

Қапсырмалар туысы Antechinus (// ("ant echinus")) – Австралияға ендемік кішкентай дасиурид қапсырмалар туысы. Олар тышқандарға ұқсайды, бірақ жүндері кірпіктей тік.

Аттар

Олар кейде "кең табанды сүтқоректі егеуқұйрықтар", "қалталы тышқандар" немесе "Антехинус егеуқұйрықтары" деп те аталады. Дегенмен, осылай берілген атаулардың көпшілігі өңірлік немесе көне деп есептеледі; аталған жануардың қазіргі кездегі жалпылама атауы – антехинус.

Сипаттама

Антехинус тұқымдасының түктері қысқа, түсі әдетте сұр немесе қоңыр болып келеді, түрлеріне қарай өзгеріп тұрады. Жаңа Гвинея антехинусының бірнеше түрі анықталған, бірақ олар Мурэксия туысына қайта жіктелді. Антехинус туысының түрлік арақатынастары әлі де зерделенуде. Жалпы, кладтар ұқсас географиялық кеңістікте таралған түрлерден қалыптасады. A. minimus (батпақты антехинус)
A. swainsonii (Тасманияның күңгірт антехинусы)
A. vandycki (Тасман түбегінің күңгірт антехинусы)
A. adustus (қызыл қоңыр антехинус)
A. bellus (көлікті антехинус)
A. flavipes (сары аяқты антехинус)
A. leo (даршын түсті антехинус)
A. mysticus (көктемгі антехинус)

Диета

Антехинус негізінен жәндіктермен қоректенеді, бірақ олардың рационының нақты құрамы түрлері мен мекендеу ортасына қарай өзгеруі мүмкін. Антехинустар негізінен қоңыздар, жәндік дернәсілдері және мойынқұмырсқаларды жейді. Амфиподтар, мыңаяқтар мен жүзaяқтар да олардың тамақтануында жиі кездеседі. Антехинустардың омыртқалылармен де қоректенетіні хабарланған, көбінесе кішкентай бауырымен жорғалаушылар, мысалы, скинктер, немесе сүтқоректілер, мысалы, қауырсынқұйрықты желкенділер. Бұл, әдетте, Антехинус азық таппаған кезде болады. Олар мүмкіндікшілдер деп те жіктеледі, себебі қол жетімді кез келген жемді жейді. Дегенмен, олар кейбір жемге, атап айтқанда қоңыздар, мойынқұмырсқалар мен дернәсілдерге, әсіресе азық тапқан кезде, әлдеқандай басымдық көрсетеді. Антехинустың ірі түрлері, мысалы A. swainsonii, толығымен жерде тіршілік етеді және жапырақ шөбінде азық іздейді. Еркектер жұптасқаннан кейін жаппай қырылады, еркектердің тірі қалуы өте сирек жағдайларда ғана байқалады. Жүктілік мерзімі түрлеріне қарай 25-35 күнге дейін ауытқиды. Көбелекке түсу маусымы қыс немесе ерте көктемде, шілдеден қыркүйекке дейін болады. Көбелекке түсу маусымының уақыты бір мекенде әртүрлі жылдарда өте аз өзгеріске ұшырайды. Бұл репродуктивтік оқшаулану симпатриялық түрленуге алып келген болуы мүмкін. Еркектер аналықтарға қарағанда ертерек дайын болу үшін таңдалып алынған, осылайша жұптасу үшін барынша уақытты қамтамасыз етуге болады.

Ұрық анатомиясы

Антехинус басқа бауқұйрықты жануарлар сияқты толық қалтаға ие емес, тек емізу бездерін жабатын тері жапырақшасы бар. Еркектер бірнеше ұрғашымен көбейеді және балапандардың әкелері де көп болуы мүмкін. Кортикостероидтардың деңгейінің артуы еркектерге резервтік энергиясын пайдалануға және көбелекке жұмсалатын күшін арттыруға мүмкіндік береді деп саналады, тіпті бұл көбінесе өлімге алып келсе де. Көптеген бауқұйрықты жануарлар, сондай-ақ кейбір құстар мен плаценталы сүтқоректілер де тоңуға түседі. Қысқы ұйқыдан өзгеше, күнделікті тоңу тек сыртқы температураға ғана байланысты емес. Антехинус жаздың ыстық күндерінде, температура 80 градусқа жетер тұсында да тоңуға түсуі мүмкін. Бұл метаболизмді күрт төмендетуге мүмкіндік береді, кейде 80%-ға дейін. Дегенмен, түнде тоңу да жиі кездеседі. Тоңудан кейін дене температурасын көтеру энергияны көп жұмсауды талап етеді және метаболизмнің үнемдеуін азайтады. Бұл түрлерге, шын мәнінде Antechinus-тың барлық түрлеріне, ең басты қауіп – мекендеу ортасының жойылуы және жабайыға енгізілген жануарлар. Орманды кесу және мекендеу ортасын жою Antechinus-қа жыртқыштардан қорғануға және тамақтануға қажетті күрделі төменгі қабатты жояды. Антехинус ағаш қуыстарында да ұялайды, ол тек ескірген ағаштарда ғана пайда болады. Жабайыға енгізілген жыртқыштар да Antechinus популяциясына қауіп төндіреді, мысықтар мен түлкілер Antechinus-ты жемдейді. Шошқалар, сиырлар мен жылқылар олардың мекендеу ортасын таптап бұзады. Еуропалықтар келгеннен бері өрт саясатының өзгеруі күшті өрттердің пайда болуына әкеп соқты, бұл Antechinus популяциясына жағымсыз әсер етеді, себебі төменгі қабаттағы өсімдіктерді жояды және олардың сүйікті тамақтарының көп бөлігін алып тастайды. Климаттың өзгеруі, әсіресе солтүстік Квинслендтегі биік тауларда өмір сүретін бірнеше түрлерге қауіп төндіреді.