Кіріспе
Рахми М. Коч мұражайы – Түркияның Стамбул қаласында орналасқан жеке өнеркәсіп мұражайы. Түркиядағы ең бай отбасылардың бірінің мүшесі және «Коч» тобының бұрынғы төрағасы (қазіргі кезде құрметті төрағасы) Рахми М. Коч 1991 жылы мұражайға негіз салды, ол 1994 жылдың 13 желтоқсанында ашылды. Мұражай Алтын мүйіздің солтүстік жағалауындағы Хаской ауданында, бір-бірімен байланысқан екі тарихи ғимаратта орналасқан. Мұражай дүйсенбі күнін қоспағанда, әр күні жұмыс істейді. Мұражайдың бас директоры – Ертуғрул Дуру. 2005 жылы Анкарада «Ченгельхан Рахми М. Коч» мұражайы, ал 2014 жылы Кунда аралында үшінші Рахми М. Коч мұражайы ашылды.
The Rahmi M. Koç Museum is a private industrial museum in Istanbul, Turkey dedicated to the history of transport, industry and communications. Rahmi M. Koç, member of one of the wealthiest families in Turkey and retired chairman (currently the honorary chairman) of the Koç Group, founded the museum in 1991, which was opened on December 13, 1994. The museum is located in the suburb of Hasköy on the northern shore of the Golden Horn and situated in two historical buildings connected to each other. It is open to public every day except Monday. The museum's general manager is Ertuğrul Duru. A sister museum, but smaller in size, the Çengelhan Rahmi M. Koç Museum opened its doors in Ankara in 2005, followed by a third Rahmi M. Koç Museum on Cunda Island in 2014.
Тарих
Рахми Кочтың Америка Құрама Штаттарының Мичиган штатындағы Дирборн қаласындағы Генри Форд мұражайына сапары оған осы мұражайды құруға түрткі болды. Коч қоры 1991 жылы мұражайдың алғашқы ғимаратын сатып алды, ол 1984 жылы шатырында болған өрттен кейін қирап, көп зақымданған. Бұл ғимарат (түрікше: Lengerhane) бастапқыда Осман әскери-теңіз флоты үшін аяқтар мен тізбектер құю үшін пайдаланылған, Сұлтан Ахмет III (1703–1730) билігі тұсында. Ол Селим III (1789–1807) тұсында қалпына келтіріліп, Осман империясының Қаржы министрлігінің меншігіне өтті. Республика дәуірінде Мемлекеттік монополия және темекі компаниясы ғимаратты 1951 жылға дейін қойма ретінде пайдаланды. Коч қоры осы II санаттағы тарихи ескерткішті қалпына келтіру жұмыстарына екі жарым жыл жұмсады. 2001 жылдың шілдесінде мұражай өнеркәсіптік және ғылыми артефактілер жинағын көрсетуді жақсарту үшін жаңа ғимарат ашты. Бұл жаңа бөлім 1861 жылы Осман теңіз компаниясы Şirket i Hayriye өз кемелерін күту және жөндеу жұмыстары үшін құрған қолданылмай қалған тарихи кемежай болды. Коч қоры ғимаратты 1996 жылы сатып алды. Екі ғимарат бір көшеде, қарама-қарсы жақта орналасқан: кешеннің кемежай бөлігі Алтын мүйіздің жағасында орналасқан. Көліктің шұғылалы бөлігінен жасалған пандус Ленгерханның жер асты көрме алапына дейін жетеді.
Уақытша көрмелер
"Леонардо, ғаламдық гений" - Леонардо да Винчидің түпнұсқа суреттерінен жасалған 40 толық көлемді туындыны қамтитын, алғашқы уақытша көрме. Машиналардың көшірмелері, Леонардоның 1478 және 1513 жылдар аралығында жазылған, негізінен ғылыми қолжазбалар жинағы "Лестер кодексінде" көрсетілген. Экспонаттар бес негізгі санатқа бөлінді: Механизмдер және табиғаттың төрт ежелгі элементі: Жер, Су, Ауа және От. "Механизмдер" бөлімінде күнделікті өмірге қатысты, мысалы, тісті дөңгелектер мен көтеру жүйелері сияқты өнертабыстар ұсынылды. "Жер" бөлімінде баспа машинасы және роботтың дизайны көрсетілді. "Ауа" бөлімінде парашюттер және орнитоптер велосипеді сияқты ұшу машиналарын көруге болады. "От" бөлімінде соғыс машиналары, зеңбіректер және пулеметтер көрсетілді, ал Архимед бұрандасы сияқты суға қатысты өнертабыстар "Су" бөлімін құрады. Барлық экспонаттар жұмыс істеп тұрды, және көпшілігін келушілер өздері басқара алды, бұл көрмені интерактивті, мәдени, білім беру және қызықты етті. Көрме 2006 жылдың 1 қарашасынан 31 желтоқсанына дейін өтті. Бірнеше экспонаттар Анкарадағы Ченгельхан Рахми М. Коч мұражайында да көрсетілді.