Кіріспе
Кентуккидегі зорлықты еңбек дауы
Фильм
Харлан округі соғысы немесе Қанды Харлан – 1930 жылдары Кентукки штатының Харлан округінде болған көмір өнеркәсібіне қатысты қақтығыстар, өлім жазалары, бомбалаулар және ереуілдер (әрекет етуге тырысқан және іске асырылған) сериясы. Оқиғалар бір жағынан көмір шахтерлері мен кәсіподақ ұйымдастырушылары, екінші жағынан көмір компаниялары мен құқық қорғау органдары арасында болды. Харлан округінің көмір шахтерлері жұмыс орындарын ұйымдастыру және жалақы мен еңбек жағдайларын жақсарту үшін күресті. Бұл қақтығыс 1931 жылдан 1939 жылға дейін, шамамен он жылға созылды. Ол аяқталғанға дейін белгісіз саны кеншілер, округтік шерифтер мен басшылар қаза тапты, штат және федералды әскерлер округті жетіден астам рет басып алды, екі белгілі халық әншісі пайда болды, кәсіподақ мүшелігі күрт өзгерді және елдегі ең жұмысшыға қарсы көмір округіндегі жұмысшылар ақырында кәсіподақпен өкілдік етілді.
Тарих
1931 жылғы 16 ақпанда пайданы арттыру мақсатымен Харлан округінің көмір операторлары қауымдастығы кеншілердің жалақысын 10%-ға төмендетті. Харланның мүсірленген еңбекші халықтарында тудырған аласапырандыққа жауап ретінде Американың Біріккен кеншілер одағы (UMW) округтың кеншілерін ұйымдастыруға тырысты. Басшыларына одақ мүшелері екендері белгілі болған қызметкерлер жұмыстан босатылып, компанияға тиесілі үйлерінен қуылды. Ұзақ өтпей, қалған жұмыс күшінің көп бөлігі ынтымақпен ереуілге шықты. Харланның үш қаласында ғана кен орындары болмады, аш және үйсіз қалған жұмысшылар мен олардың отбасылары Эвартс қаласының бастылығымен оларда пана тапты. Олар компания дүкендерінің жойылуын қалаған наразы саясаткерлер мен бизнесмендерден қолдау тапты. Ереуілшілер жеке күзетшілермен және жергілікті полициямен атысты, ереуілді бұзуға тырысқандарды ұрып-сапалады. Кеншілердің ең зорлықпен жасаған шабуылы 1931 жылғы 5 мамырда болды, ол Эвартс шайқасы деп танылды. Кеншілер ереуілді бұзушыларға материал жеткізетін көліктерге шабуыл жасап, оларға оқ атты. Оқ соқтығысу салдарынан үш компания қызметкері мен бір ереуілші қаза тапты. Кентукки Ұлттық гвардиясы шақырылды. Ереуілшілер қорғаныс күтті, бірақ гвардия шахта күзетшілерін алмастырғаннан кейін, ереуілшілердің қатарын бұзды. Бірнеше оқиғалар NMU-дің беделін түсірді, жергілікті еңбек ұйымдастырушылары, олардың көпшілігі дін қызметкерлері, коммунистік басшылықтың дінге деген қарсылығын біліп, ұйымды айыптады. Жас коммунистік лиганың ұйымдастырушысы Гарри Симмс Харлан қаласында қаза тапты, ал Америка Қызыл Кресті мен жергілікті қайырымдылық қоры, еңбек дауына қатысуға дайын болмаған, қара тізімге алынған, жұмыссыз қалған кеншілерге көмек көрсетуге бастарды, себебі NMU-дің қаржылық қиындықтары оның асханаларын жабуға мәжбүр етті. 1934 жылғы 8 желтоқсанда Кентукки Ұлттық гвардиясы тағы да шақырылды, бұл жолы басшылары мен округтік шерифтердің қорқытуына ұшыраған UMW ұйымдастырушылары шақырды. Әскерлер одақ өкілдерін дереу округ шекарасына дейін сүйреп әкетті. Ұлттық саяси қолдау NIRA-ға азайғанда, капитал басымдыққа ие болды, ал АҚШ Жоғарғы Соты заңның кәсіподақтарды қолдаған Ұлттық қалпына келтіру басқармасының бөлігін жойғанда, Харлан қаласындағы кәсіподақпен жұмыс істейтін дүкендердің саны он сегізден бірге дейін азайды. Ол Харлан округінің прокуроры Элмон Миддлтонды бірнеше апта бұрын өлтірген бомбалауға қарамастан, кеншілерді қорғады.
Strikers exchanged gunfire with private guards and local law enforcement; strikebreakers were set upon and beaten. The most violent attack by mine workers occurred on May 5, 1931, and became known as the Battle of Evarts. The miners lay in ambush for cars delivering materials to strikebreakers and shot at them. Three company men and one striker were killed in the exchange. The Kentucky National Guard was called in. The strikers expected protection but upon replacing deputized mine guards, the National Guard broke the picket lines instead. Several events broke the NMU's foothold, local labor organizers, many of them clergy, learned of the Communist leadership's animosity toward religion and denounced the organization, Young Communist League organizer Harry Simms was killed in Harlan and the American Red Cross and local charities, who had been unwilling to take sides in a labor dispute, began giving aid to blacklisted miners who were unemployable as the NMU's financial troubles necessitated the closing of its soup kitchens. The Kentucky National Guard was once again called in on December 8, 1934, requested by UMW organizers who had been threatened by bosses and deputies. The troops promptly escorted the union men to the county line. As national political support for the NIRA dwindled, capital gained the upper hand, and when the United States Supreme Court struck down the legislation's pro union National Recovery Administration portion, shops with union presence in Harlan dwindled from eighteen to one. He protected the miners despite the fact that a bomb had killed Harlan County Attorney Elmon Middleton several weeks earlier.
Әсері
Автор және белсенді Теодор Драйзер Америка Коммунистік партиясының Саяси Тұтқындарды Қорғау Жөніндегі Ұлттық Комитетінің (NCDPP) қолдауымен тергеу жүргізді. Джон дос Пассос, Самуэль Орниц және басқалардың қатысуымен Драйзер «Харлан шахтерлері сөйлейді: Кентукки көмір кеніштерiндегi терроризм туралы есеп» атты баяндама жазды. Дрейзер комитеті сондай-ақ халықтық еңбек әншісі Молли Джексон әпкесі мен оның кіші жарты ағасы Джим Гарлендті тауып, оларды 38 штат бойынша гастрольдеуге жiберiп, ереуiлшiлерге қаржы жинады. 1976 жылғы «Харлан округі, АҚШ» деректі фильмі, 1977 жылғы «Үздік деректі фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, ол 1970 жылдардағы ұқсас еңбек зорлық-зомбылығына назар аударады, бірақ 1930 жылдардағы зорлық-зомбылықты контекст ретінде көрсетеді. (Флоренс Рис фильмде пайда болады.) 2000 жылғы «Харлан округінің соғысы» телефильмінде Холли Хантер түсті.