Кіріспе

Даниялық музыкалық топ

The Tolkien Ensemble (1995 жылы құрылған) – «Жүзіктер Иесі» кітабынан алынған өлеңдер мен әндердің әлемдегі алғашқы толық музыкалық интерпретациясын жасаған даниялық ансамбль. Олар 1997 жылдан 2005 жылға дейін төрт CD шығарды, онда «Жүзіктер Иесі» кітабының барлық өлеңдері мен әндері музыкаға қойылған. Жоба Толкин отбасының мұрагерлерімен келісілді. Дания королевасы Маргрете II CD обложкаларында өзінің суреттерін пайдалануға рұқсат берді. Ансамбльдің тұрақты мүшелері – Каспар Рейф және Питер Холл (композиция, ән салу және гитара), Сигне Асмуссен (вокал), Ойвинд Оугаард (аккордеон), Катя Нильсен (контрабас) және Мортен Рьелунд Сорренсен (дирижер және скрипка). Ансамбльді Толкиннің тазартылған Орта Жер халқы – эльфтер деп сипаттайды, олар Брокэлианде және Хоббитон сияқты қарапайым хоббиттерге ұқсас топтардан өзгеше. Зерттеушілер олардың музыкалық қойылымдарын Толкин өлеңдерінің ең әсерлі жазбаларының бірі деп бағалайды.

Тарих

[[Файл:Толкин ансамблінің құрылуы, 1996 ж. қаңтар. jpg|thumb|304px|Ансамбль мүшелері алғаш рет 1996 жылғы қаңтарда Данияның Корольдік музыка академиясында кездесті. Құрылтайшы мүшелері (солдан оңға қарай) Мадс Тиманн, Каспар Рейф, Метте Тьерби, Оле Норуп және Сигне Асмуссен болды. Рейф және Холл есімді екі композитордың қойған мақсаты – Дж. Р. Р. Толкиннің «шедеврі» «Жүзіктердің Иесі» өлеңдерінің әлемдегі алғашқы толық музыкалық интерпретациясын жасау болатын. Осы көріністің негізін құрайтын ансамбль «Толкин ансамблі» деп аталды, ол Толкиннің туындыларына толыққанды берілді. Ансамбль алғаш рет 1996 жылғы қаңтарда Данияның Корольдік музыка академиясында шақырылған музыканттар тобымен қалыптасты. Құрылтайшы мүшелері (Рейф пен Холлдан басқа) Мадс Тиман, Метте Тьерби, Оле Норуп және Сигне Асмуссен болды. Одан кейін бірнеше концерттер өтті. Айта кетерлігі, 1998 жылғы Оксфордтағы концертте Толкин отбасының мүшелері де қатысты, бұл ансамбльге үлкен қуаныш сыйлады. Питер Джексонның «Жүзіктердің Иесі» фильмдер трилогиясында Саруман рөлін ойнаған Кристофер Ли «Ривенделдегі таң» өнер туындысын орындап, ансамбльмен бірге гастрольдік сапарға шықты. 2001 жылы Питер Джексон Толкиннің кітаптары бойынша фильмдерін шығара бастағанда «Жүзіктердің Иесі» кітабына қызығушылық күрт артты. Толкин ансамблі Джексонның трилогиясындағы алғашқы фильмнің Даниядағы премьерасына қатысуға шақырылды: «Жүзіктердің Иесі: Сақинаның достары». Копенгагендегі фильмді таныстыруға қатысқан атақты тұлғалардың арасында сатқын сиқыршы Саруман рөлін сомдаған актер Кристофер Ли де болды. Толкин ансамблі оны үшінші альбомына қатысуға шақырды – «Ривенделдегі таң» альбомына, ішінара баяндаушы ретінде, ішінара Ағашқақырық әндерін орындаушы ретінде. Лидің ынтымақтастығы, Толкиннің туындыларына деген қызығушылықтың артуымен бірігіп, альбомның үлкен жетістігіне әкелді. Ол 22 елде жарық көрді, радиостанциялар оны кеңінен ойнатты және жоғары бағалар алды. «International Herald Tribune» газеті оны «Жалпы Жүзіктердің Иесі сиқыры!» деп атады. «Ривенделдегі таң» кейіннен дүние жүзінде жақсы сатылды. Лимен ынтымақтастық концерттерге ұласты. 2002 жылдың күзінде Ли Тиволи концерт залында өткен концертке қатысты. Содан кейін Англия және Швеция сияқты елдерде үлкен гастрольдік сапар ұйымдастырылды, 2003 жылдың жазында ансамбль Данияда концерт берді, онда Дания королевасы Маргрете II және Дания принці Хенрик те қатысты. Ансамбль 2007 жылы Еуропаны аралап, өздерінің туындыларын Говард Шордың фильмдер трилогиясының саундтректерімен және Лидің тікелей эфирдегі баяндауымен біріктірді. 2006 жылы төрт дискілік жинақтың шығарылуы он жылдан астам жұмыстың аяқталуын және ансамбльдің мақсатына қол жеткізуін білдірді: «Жүзіктердің Иесінен» барлық әндер мен өлеңдер жинағының жарыққа шығуы. Бұл жұмыстарға 150-ден астам кәсіби музыкант қатысты. Төрт дискілік жинақ Дж. Р. Р. Толкиннің естелігіне, Оксфордтағы Толкин қоғамына және «Жүзіктердің Иесі» кітабы жүректерінде ерекше орын алатын миллиондаған адамдарға арналған.

Қабылдау

Толкин зерттеушісі Дэвид Братман ансамбльді "тазартылған эльфтер" деп атайды, Броселианде және Хоббитон сияқты топтардан айырмашылығы, оларды ол "эстоста [жайлы] хоббиттер" деп сипаттайды. The Green Man Review журналында Толкин ансамблі "Жол әрқашан жалғасады" атты әндерді "тамаша пайдаланды" деп жазылған. Аф Сорен Абиен, Даниялық Толкин қоғамы үшін Ансамбльдің алғашқы альбомын, "Ривенделдегі кешті" қарап, мұндай әсерлі музыканы сирек естігенін айтты. Ол меццо-сопрано Асмуссеннің "Галадриелдің Эльдамар әнін" нәзік орындауынан қатты ләззат алды. Ол "There is an Inn, a merry old Inn" атты көңілді хоббит әнін және Рейфтің "Ескі серуен әніне" лайықты меланхолиялық гитарасын Тиманның бай баритон дауысы мен Тьербидің лирикалық скрипкасымен бірге ұнатты. Абиен сонымен қатар, қоса берілген кітапшада Дания патшайымы Маргрета II-нің суреттерін табудың қуанышын атап өтті. Энтони Бердж мен Джессика Берк "J. R. R. Tolkien Encyclopedia" еңбегінде альбомның патшайымның суреттерімен толықтырылғанын, ал Толкин осы суреттерді "қатты бағалағанын" көрсетті.