Кіріспе

Кардинал, Эстергом архиепискобы және Венгрияның князь-приматы Пётр Пазмани де Панаш, С. Ж. (panaszi Pázmány Péter, ; Petrus Pazmanus; Peter Pazman; ; 4 қазан 1570 – 19 наурыз 1637), – мажар иезуиті, көрнекті философ, теолог, кардинал, мінбер сөйлеушісі және мемлекет қайраткері. Ол Корольдік Венгриядағы Контрреформацияның маңызды тұлғасы болды. Пазманидің ең маңызды мұрасы – венгр әдеби тілін жасауы. Ол шешен ретінде "күлгін тоға киген венгр Цицероны" деп аталды. 1867 жылы Венада оның құрметіне көше аталды.

Ерте өмір

Пазмани 1570 жылы Трансильвания княздығының (қазіргі Орадея, Румыния) Наггварда қаласында, Бихар округінің вице-испаны Миклош Пазманидің ұлы болып дүниеге келді. Жас кезінде ол сол жерде білім алып, кейіннен иезуиттермен бірге Коложварда (Клуж) оқыды. 1583 жылы ол Кальвин реформаланған Венгрия шіркеуінен Рим-католик шіркеуіне ауысты, бұл шешімге оның католик өгей анасының ықпалы да әсер етті. 1587 жылы ол Иса қоғамына қосылды. Иезуит орденіне кірген соң Пазмани Краковта жаңадан кірушілер курсын аяқтады, содан кейін Вена университетінде философияны (1589-1592), ал Римдегі Коллежио Романода (қазіргі Рим Папасының Григориан университеті) теологияны оқыды (1592-1596). Осыдан кейін ол дін қызметкеріне бекітілді. 1597 жылы теология ғылымдарының докторы атағын алды. Пазмани Братиславада (Прессбург) иезуит колледждері мен мектептерін, ал Нове-Замки (венгр тілінде Эрсекужвар) және Кремницада францискан монастырларын салғызды, олардың барлығы қазіргі Словакияда орналасқан. Пазмани өз заманының саяси өмірінде маңызды рөл атқарды. 1618 жылғы мәжілісте баласыз Матиасқа мұрагер ретінде Архиепископ Фердинандты сайлауға оның үлкен үлесі болды. Ол сондай-ақ Габриэль Бетленнің әскери жоспарларын бірнеше рет тоқтатты және оған үлкен ықпалы бар Георг I Ракоцидің Осман империясымен және протестанттармен одақтасуына қарсы тұрды. Пазмани 1629 жылғы 19 қарашадағы консисторияда Рим Папасы VIII Урбанның бұйрығымен кардинал-дін қызметкері болып тағайындалды. 1629 жылғы 31 мамырда Пападан кардиналдың қызыл тоғасын алды, содан кейін ол титулдық шіркеуі ретінде Хорваттардың Әулие Иеромиына бекітілді.

Құрметтер

Петер Пазманы Венгрия 1935 жылдың 25 қыркүйегінде алты пошта маркасын басып шығару арқылы құрметтеді.