Аляска Чириков аралының тарихы мен қазіргі жағдайы
Chirikof Island
Аляскадағы Чириков аралы: географиясы, орналасуы, қауіпті теңіздер және тарихы. Kodiak аралынан 129 км оңтүстік-батыста орналасқан, өсімдік жамылғысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аляска штатындағы арал, АҚШ. Чириков аралы (Остров Чирикова) Аляска шығанағында Кодиак аралынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 80 миль (129 км) қашықтықта орналасқан.
Island in Alaska, United States
Chirikof Island (Остров Чирикова) is located in the Gulf of Alaska approximately 80 mile (129 km) southwest of Kodiak Island.
Жер бедері
Чириков аралы шөптер мен құрақтан тұрады. Ағашсыз, ол Алясканың батыс ағаш қатарының батысында жатыр. Аралдың пішіні – желілі үйрек аяғына ұқсайды, өкшесі солтүстікке, ал бармақтары оңтүстікке қараған. Чириковтің төңірегіндегі теңіздер қауіпті және аралда кеме қазаларының тарихы бар. Оңтүстік жағалауында ұшақтар мен сақтықпен кемелердің қонуына жарамды кең жағажай бар. Арал жалпы қолжетімді. Коммерциялық тасымалдаушыларға рұқсат керек, жеке ұшақтар мен қайықтарға рұқсат талап етілмейді.
Chirikof Island consists of of grasses and sedges. Treeless, it lies west of the western tree line in Alaska. The island is shaped like a webbed duck foot with the heel to the north and the webbing to the south. The seas around Chirikof are treacherous and the island has a history of shipwrecks. The south shore has a wide beach suitable for aircraft landings and cautious watercraft landings. The island is open to general public access. Commercial carriers need a permit to visit; personal planes or boats need no permit.
Тұрғылықты жері
Аралдың алғашқы адам тұрғындары Ежелгі арал тұрғындары болды, 4000–2000 BP (қазіргі уақытқа дейін, яғни 1950 жылға дейін). 19 ғасырдың соңына дейін өмір сүруге қажетті шаруашылық болды, содан кейін оны алдымен түлкі шаруашылығы, одан кейін ірі қара шаруашылығы алмастырды. Чириков аралында адамдар тұрақты түрде мекендеген, бірақ қысқа мерзімге тасталып жатқан кездер де болды. 1980 жылы арал Аляска теңіз жануарлар қорығының құрамына кірді. Қазіргі кезде онда 700–800 бас жабайы ірі қара мал ғана қоныстанған. Ірі қара мал аралда 19 ғасырдың соңынан бері бар. 21 ғасырда бұл мал басы шағын топ Kodiak фермерлері мен қорықты басқаратын АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі арасындағы даудың нығанына айналды. (Төмендегі Ұлттық мүддедегі жерлерді қараңыз.)
The first human inhabitants of the island were the Old Islanders, 4000 2000 BP (before present, i. e., before 1950.) A subsistence village existed up to the late 19th century, when it was succeeded first by fox farming and then by cattle farming. There has generally been continuous human habitation of Chirikof, relieved by short periods of abandonment. In 1980, the island became part of the Alaska Maritime Wildlife Refuge. The only inhabitants now are a herd of perhaps 700 800 feral cattle. Cattle have been present on the island since the late 19th century. In the 21st century, the herd has become the subject of an ongoing controversy between a small group of Kodiak ranchers and the US Fish and Wildlife Service, which manages the refuge. (See National interest lands below.)
Аттар
Витус Беринг, "Санкт-Петр" кемесінің капитаны, және Алексей Чириков, "Санкт-Пол" кемесінің капитаны, 1741 жылы Камчаткадан шығып, аралды "Тумменой" деп атаған карталармен саяхат бастады. "Тумменой" – бүркіт немесе тұманды білдіретін орыс сөзі. "Санкт-Петр" кемесінің бортындағы жазбада 1741 жылғы 2 тамызда, яғни Әулие Стефан күні аралды көргені жазылған. Осы себепті Беринг аралды Әулие Стефан аралы деп атады. Берингтің және Чириковтың кемелері саяхаттың басында айырылып қалды, және Чириков аралды ешқашан көрген жоқ. Дегенмен, 1794 жылы саяхатшы Джордж Ванкувер аралды Чириков аралы деп атады, Чириковтың "қиын ашу еңбегі осылай еске алынбағанын" байқады. Аймақтағы алутиктер әлі күнге дейін аралды Укамок (ооо KA mok) деп атайды, себебі онда көптеп кездесетін жер қаскырлары бар.
Vitus Bering, captain of the St. Peter, and Alexei Chirikov, captain of the St. Paul, sailed from Kamchatka in 1741 with charts that called the island Tummenoi, a Russian word meaning foggy. The log of the St. Peter recorded a sighting of the island on August 2, 1741, which was St. Stephen's day. For this reason, Bering renamed the island St. Stephen Island. Bering's ship and Chirikof's had become separated early in the voyage and Chirikof never saw the island. Nonetheless, in 1794, explorer George Vancouver renamed the island Chirikof Island, observing that Capt. Chirikof's "labors in the arduous task of discovery do not appear to have been thus commemorated." Alutiiqs of the area still call the island Ukamok (ooo KA mok) for the ground squirrels common there.
Ресей-Америкалық компания
1799 жылы Ресей-Америка компаниясына патша Павел I Аляска аумағын басқару және оның ресурстарын игеру құқығын беретін жарғыны тапсырды. Компания бұрыннан Кодиак аралында еуропалықтар үшін тұрақты колония құрған еді. Алғашқыда тері саудасымен қолдау көрсетілген Кодиак отаршылары кейіннен мал шаруашылығымен және түлкі шаруашылығымен айналысты. Ресей кезеңінде (яғни 1740 жылдардан 1867 жылға дейін) Чириков аралында 60 100-ге жуық адам тұратын шағын ауылдар өмір сүрді. Ауыл тұрғындары алүтийк, тлингит, орыс және батыс еуропалықтардан тараған еді. Олар кішкентай орыс православие шіркеуінде құлшылық ететін. 1870 жылы орыс шіркеуі аралдағы жалғыз дін қызметкерін Кодиакқа қайтарғаннан кейін ауыл тартылып қалды.
In 1799 the Russian American Company was given a charter by Tsar Paul I to govern the territory of Alaska and manage the exploitation of its resources. The company had already established a permanent colony for European settlers on Kodiak Island. Supported at first by the fur trade, the Kodiak colonists later pursued cattle ranching and fox farming. During the Russian period (i. e., 1740s to 1867) a population of 60 100 villagers lived a subsistence life on nearby Chirikof. The villagers were of Alutiiq, Tlingit, Russian, and Western European extraction. They worshiped in a small Russian orthodox church. The village was abandoned soon after the Russian church called the only priest on the island back to Kodiak in 1870.
Аляска коммерциялық компаниясы
Аляска коммерциялық компаниясы 1867 жылы Ресей Америкаға аумақты сатқанда Ресейлік Америка компаниясының активтерін сатып алды. 1887 жылы Чириков аралында көк түлкілерді өсіру үшін АСК-ның еншілес компаниясы құрылды. Түлкілерді тамақтандыру үшін тышқандар әкелінді. Америкалық қараушылар үшін ет беру мақсатында ірі қара малдың шағын тобы әкелінді, себебі олар теңіз түленінің етін ұнатпады. 1892 және 1912 жылдары компания аралға қосымша ірі қара мал жеткізді. Мал жағаға түсірілмеді, экипаждың мүшелері оларды суға итеріп жіберді, сосын малдар жүзіп жағаға жетті. Құрлыққа шыққаннан кейін, мал аралдың қоректі шөптерінде өте жақсы өсті. Олар үйретілгендігінің көптеген белгілерін жоғалтты. Олар үйірленбейді, жылқыларға және адамдарға шабуыл жасайды, қорқып қалғанда теңізге қашып, қауіпсіздікке қол жеткенше жүзеді.
Alaska Commercial Company acquired the assets of the Russian American Company in 1867 when Russia sold the territory to America. In 1887, an ACC subsidiary was formed to breed blue foxes on Chirikof. Voles were imported to feed the foxes. A small herd of cattle was brought in to provide meat for the American caretakers, who disliked seal meat. From time to time 1892, 1912 the company shipped additional cattle to the island. The cattle were not landed; the crew just drove them overboard and they swam to shore. Once on land, the cattle thrived unattended on the nutritious island grasses. They also lost many traits of domestication. They do not herd up; they charge horses and men; when spooked, they flee into the sea and swim around till it is safe to come out.
Ресейдің жазалау колониясы
Алдыңғы мақала Аляскадағы орыс-американдық кезеңді зерттеуші, марқұм доктор Лидия Блэк, Чириков аралында бір кезде орыс жазалау колониясы болған деген аңызды жоңқаға шығарды. Бұл аңызды таратушылардың бірі суретші, саяхатшы және жазушы Генри Вуд Эллиот болды. Ол тері саудасы туралы дәл жазды, бірақ көптеген басқа нәрселерді өйден ойлап шығарды. Көптеген адамдар сол кезде Эллиоттың фантазияларын жоққа шығаруға жеткілікті білімге ие болған жоқ. Бірақ мұны істей алатын адамдардың бірі – 1877 жылы Алясканың әкімшісі болған капитан Артур Моррис еді. Ол бір рет: "Эллиоттың сөздеріне сенбеңіз, тек терілі түлкілер туралы айтқандарына ғана сенуге болады" деді.
The late Dr. Lydia Black, a leading scholar of the Russian American period in Alaska, rebutted the legend that there was once a Russian penal colony on Chirikof. Among those who perpetuated that myth was artist, traveler and writer Henry Wood Elliott, who wrote accurately of the fur trade but fictitiously of much else. Few people at the time were knowledgeable enough to refute Elliott's fantasies. One who could was Capt. Arthur Morris, administrator of Alaska in 1877, who once stated, "Don't believe a word Elliott says except about fur seals."
Сиыр етін өндіру
Чирикоф аралындағы сиыр еті өндірісі 1925 жылы шын мәнінде басталды және 1983 жылға дейін жалғасты, ол кезде Аляска ауылшаруашылық несие тақтасынан алынған 875 000 долларлық несие арқасында 600 бас жаңа мал аралға жеткізілді. Бұл жобаның бастамашысы – Айова штатының фермер баласы, заңгер Джек МакКорд болды. МакКорд Чирикоф мал компаниясын құрды және 1925 жылдан 1950 жылға дейін аралдағы сиыр еті өнеркәсібін табысты дамыту үшін тырысты. Бұл оқиға – кеме қақтығыстары, ұшақ апаттары, бақытсыз жабайы мал, орындалмаған шарттар, бұзылған ет және жаманға тағы жақсы ақша төлеу туралы ұзақ саға. МакКордтан кейін аралдан сиыр етін тиімді сатуға ешқандай иегерге мүмкіндік болмады. Шаруалар еттің "жеуге жарамсыз", тым қатты және ас қорытуға қиын екенін хабарлайды.
The beef industry on Chirikof began in earnest in 1925 and continued as late as 1983, when a $875,000 loan from the Alaska Agricultural Loan Board brought 600 new head to the island. The original venture was the brain child of an Iowa farm boy with a law degree named Jack McCord. McCord formed the Chirikof Cattle Company and labored from 1925 to 1950 to build a successful beef industry on the island. The story is a long saga of shipwrecks, plane crashes, unruly feral cattle, unfulfilled contracts, spoiled meat and good money thrown after bad. A succession of hopeful owners since McCord has been unable to profitably market the beef from this remote island. Ranch workers report that the meat is virtually "inedible," tough and hard to digest.
Ұлттық маңызы бар жерлер
1971 жылы Алясканың жергілікті халықтарының талаптарын реттеу туралы заңның (ANCSA) аясында, белгілі бір мемлекеттік жерлер федералдық меншікке қайтарылды. 1980 жылы Чирикоф аралы Аляска теңіз жануарлар қорығына қосылды. Қордың басқару жоспары аралдың туған түрлерін қалпына келтіруді және жерді тым көп жайылымға алып, құстардың мекендеу ортасын зақымдайтын малдарды жоюды көздейді. Дегенмен, 2003 жылы малдың шағын бөлігін – 37 басын – баржамен алып кетуге жасалған соңғы әрекет, жануарлардың жарақаттануына әкеп соқты, бұл АҚШ-тың Адамгершілік қоғамының назарын өзіне аударды. Сонымен қатар, құқықтық мәселелер малдарды жою және аралды құстардың қасиетті орны ретінде қайта жаңарту жоспарларын кешіктірді.
As part of the 1971 Alaska Native Claims Settlement Act (ANCSA), certain state lands reverted to federal ownership. In 1980, Chirikof Island was added to the Alaska Maritime National Wildlife Refuge. The management plan for the refuge entails restoring the island's native species and requires removal of the cattle, which overgraze the land and damage bird habitat. However, the most recent attempt in 2003 to remove a small part of the herd 37 head, by barge resulted in injuries to the animals that attracted the attention of the Humane Society of the United States. Additionally, legal issues have delayed plans to remove the herd and restore the island as a bird sanctuary.