Кіріспе
1975 жылы К. Балачандрдың тамил тіліндегі «Апурва Раагаңғал» фильмі (ағылш. Apoorva Raagangal) – жазылып, режиссерлік еткен фильм. Басты рөлдерде Камал Хасан, Сундарражан, Шривидья және Жаясуда ойнаса, Нагеш пен Ражиникант (оның толық метражды фильмдегі дебюті) қосалқы рөлдерде ойнайды. Фильм Прасаннаның (Хасан) өзінен жасы үлкен Бхаиравиге (Шривидья) ғашық болуы және Бхаиравидің қызы Ранжанидің (Джайасуда) Прасаннаның әкесі Махендранға (Сундарражан) тартылуы төңірегінде айналады. «Апурва Раагаңғал» фильмінің тақырыбы үнді халық ертегілері жинағы «Ветала Панчавимшати» кітабындағы жұмбаққа негізделген – корольдың әйелге үйленуі және оның ұлының анасына үйленуі. Ал Ветала, жұмбақ шешуші, Викрамадитьядан егер осы жұбайлар бала туса, олардың туыстық қатынасы қандай болады деп сұрайды. Фильмді В. Говиндаражан мен Дж. Дурайсами «Калакендра Фильмз» туындысымен шығарды, операторлық жұмысын Б. С. Локанат жасады, монтажын Н. Р. Китту жүзеге асырды, ал музыкасын М. С. Висванатхан жазды. Көптеген замандас тамил фильмдерінен айырмашылығы, Балачандр шынайы оқиғаны дәл жеткізу үшін интерьерде декорациялар салмай, толығымен нақты үйлерде түсірді. «Апурва Раагаңғал» 1975 жылдың 15 тамызында жарық көрді. Үндістанның әлеуметтік нормаларына қарсы келгенімен, жас айырмасы бар адамдар арасындағы қарым-қатынастарды зерттегені үшін сыншылардың жоғары бағасын алды және коммерциялық сәттілікке жетті, сонымен қатар Шривидья мен Хасан үшін жаңа қадам болды. Фильм үш Ұлттық кино жүлдесін, соның ішінде тамил тіліндегі үздік фильм және тамил бөліміндегі үш Filmfare Awards South жүлдесін жеңіп алды: үздік фильм, Балачандр үшін үздік режиссер және Хасан үшін үздік актер, ал Шривидьяға арнайы жүлде табысталды. 1976 жылы «Тоорпу Падамара» (телугу тілінде) қайта түсірілді, онда Шривидья мен Нагеш өз рөлдерін қайталады, ал 1984 жылы Балачандр «Эк Най Пахели» (хинди тілінде) қайта түсірді, онда Хасан өзінің рөлін қайталады.
the TV series
Apoorva Raagangal ( ) is a 1975 Indian Tamil language romantic drama film written and directed by K. Balachander. It stars Kamal Haasan, Sundarrajan, Srividya and Jayasudha, while Nagesh and Rajinikanth, in his feature film debut, play supporting roles. The film revolves around Prasanna (Haasan) who falls in love with the much older Bhairavi (Srividya) while Bhairavi's daughter Ranjani (Jayasudha) is drawn to Prasanna's father Mahendran (Sundarrajan). Apoorva Raagangals theme was based on a riddle featured in the Indian folktale collection Vetala Panchavimshati about a king marrying a woman and his son marrying her mother, and Vetala, the riddler asking Vikramaditya what would be their kinship relations if these couples were to beget children. The film was produced by V. Govindarajan and J. Duraisamy under the Kalakendra Films banner, photographed by B. S. Lokanath and edited by N. R. Kittu; the music is composed by M. S. Viswanathan. Unlike many contemporaneous Tamil films, it was shot entirely in actual houses for their interiors without building sets, as Balachander wanted to convey a more authentic narration. Apoorva Raagangal was released on 15 August 1975. Despite exploring the concept of relationships between people with wide age gaps, which challenged Indian social mores, it received critical acclaim and became a commercial success, and a breakthrough for Srividya and Haasan. The film won three National Film Awards, including Best Feature Film in Tamil, and three Filmfare Awards South in the Tamil branch: Best Feature Film, Best Director for Balachander and Best Actor for Haasan, and a Special Award for Srividya. It was remade in Telugu as Thoorpu Padamara (1976) where Srividya and Nagesh reprised their roles, and in Hindi by Balachander as Ek Nai Paheli (1984) where Haasan reprised his role.
Сюжет
Прасана - тол әкесі Махендраның қалауына қарсы бірнеше революциялық іс-шараларға қатысқан жас жігіт. Прасанна оған күріш бағасының көтерілуіне байланысты жүк көлігінен күріш ұрлап, кедейлерге таратқанын және полиция келгенге дейін жүк көлігін өртеп жібергенін айтқаннан кейін, ашуланған Махендран оны тұтқындауға көмектеседі, бұл олардың арасындағы қақтығысты кеңейтеді. Бостандыққа шыққаннан кейін Прасана туған қаласы Бангалордан алыстап, Мадрасқа жетеді. Бір күні Прасананы өзіне су шашып, көліктегі жолаушыларды қорлағаны үшін ұрып-соғады. Карнатик әншісі Бхаирави качериден кейін үйіне қайтып келе жатып, оны жол жиегінде есінен танып, үйіне алып келеді. Бхаирвидің өтініші бойынша, Прасана оның сауығып кеткеннен кейін де үйінде өмір сүруін жалғастырады. Ол қызға қатты қызығады, бірақ қыз одан үлкен. Прасана келгенге дейін, Бхаиравидің асырап алынған деп ойлаған қызы Ранжани, ол шын мәнінде Бхаиравидің некеден тыс туған биологиялық қызы екенін біледі. Анасының екіжүзділігін қабыл алмай, ол үйден қашып кетеді және Бангалорда Махендранмен кездеседі. Ол күйеуінің өтініші бойынша бірнеше күн бойы оның үйінде тұрады. Оның қайтыс болған әйеліне деген сүйіспеншілігіне, оны тастап кеткен ұлы Прасаннаға деген сағынышына және оған көмектесуге деген уәдесіне таңғалған ол, оның әкесі бола алатын жасқа келгеніне қарамастан, оған үйлену тілегін білдіреді. Бхаирави мен Махендран екеуі де жас айырмашылығы мен басқа жағдайларды келтіре отырып, Прасана мен Ранджанидің ұсыныстарын қабылдамайды, бірақ табандылықпен Прасана мен Ранджани оларды өздерінің некелері жұмыс істей алатынына сендіре алады. Бхаирви Прасананың ұсынысын қабылдауға мәжбүр болады, өйткені ол өзінің революциялық қызметін тоқтатып, оның игілігі үшін музыкаға кіріседі, ол мридангам ойнайды. Прасана Бхаиравидің оның ұсынысын қабылдағанына қуанады, бірақ оның бұрынғы сүйіктісі және Ранджанидің әкесі Пандиян онымен кездесуге және кешірім сұрауға келеді. Прасанна бұған жол бермейді, ал Пандиян қан қатерінен өліп жатқандықтан, оны өз үйіне емделуге алып кетеді. Ол Пандиянға Бхаиравиге үйлену туралы жоспарын айтып, оның қолдауын сұрайды. Пандиян онымен кездеспеуге келіседі. Маһендран Бхаиравидің жоғалған қызы туралы жарнамасын көріп, Бхаиравимен үйіне барады. Ол олардың ғашық екенін түсінеді. Махендран жоғалған ұлын іздеп жүр. Бхаирви жарнаманы көріп, Прасаннаға үйленер алдында әкесінің келісімін алуды айтады. Олар екеуі де Махендраны кездестіреді, ол Ранджаниді Прасаннаның болашақ анасы ретінде таныстырады, өйткені ол оның болашақ әйелі. Бір жұмбақтың түсіндірілуі: Прасаннаның әйелі оның әкесі әйеліне ана болады, яғни Ранджани өз анасының енесі болады, ал Махендран өзінің ұлының күйеу баласы болады. Махендран Прасаннадан бұл жұмбақты қалай шешуге болатынын сұрайды. Прасана мридангам ойнайтын Бхаиравидің келесі качериінде ол "Келвийин Наягане, Инда Келвику Бадил Эдхая?" (Ой, сұрақтың батыры, бұл сұраққа қандай жауап бар?) Ранжани ойынан шығып, әншіге қосылады. Осыны байқаған Прасана да ойынан шығып, әкесіне қосылады. Осы мәселелерді шешкен соң Пандиян Бхаиравиге хат жібереді. Бхаирви оны іздеп, оны қолындағы сәлемхатпен өлі күйінде табады. Ол маңдайынан кумкуманы өшіріп, өзін жесір деп жариялайды және Ранжанимен бірге кетеді, ал Прасанна Махендранға қосылады.
Түсірілім
Көптеген тамиль фильмдерінен айырмашылығы, "Апуарва Раагангал" толықтай үйлердің ішінде түсірілді. Локанаттың көмегімен ол А. В. Мейяппанның отбасы мүшелеріне тиесілі үйлерді тапты. Прасаннаның келбеті үшін Хасан оның мұртын жіңішке, шашын ұзын етіп, қоңыраулы аяқ киім мен поло көйлек кигізді. Тарихшы Г. Дханнаджаянның айтуынша, "Атисайя Раагам" әнін VGP Golden Beach-тің кашу бақшасында түсірген; Алайда, The Indian Express-тің Рошне Баласубраманян оны Теософиялық қоғам Адьярда түсіргенін айтады. Бұл кезде камераны оператор қолмен, доли пайдаланбай қозғалтты. 2000 жылы Rediff телеарнасына берген сұхбатында Бхаиравидің қызы Ранжани рөлін сомдаған Жаясуда, одан үлкен Махендранға (Сундрараджан) ғашық қызды сомдау қиын екенін еске түсірді: "Балахандер мырза өте қатал жұмысшы еді. Ол сізден 100 пайызын алмаса қанағаттанбайды. Ол мені әрқашан сөгіп, қателік жасасам, айқайлап қоятын". Сондай-ақ, ол бұрын-соңды кимеген сари киіп, көмекке мұқтаж болды. Бұл сахна 1975 жылы 27 наурызда, Балахандер Ражиникантқа өз атын берген күні түсірілді. Кейіпкердің келбеті үшін Раджиникант шашты киіп, шаң-тозаңнанған пальто, шашты байлап, аяқ киім мен шалбар киген. Оның макияжын Р. Басты сурет салудың алғашқы кезеңінде Раджиникантқа Балашандердің режиссерлік әдістерін ұстану өте қиын болды. Нагеш Харри есімді маскүнем ретінде қос өмір сүретін доктор Суридің рөлін ойнады. Балахандер не істесе, соны елікте. Мен де солай істеп жүрмін!" Нагештің кеңесіне құлақ асқан соң, Раджиникантқа фильмдегі өз рөлдерін орындау оңайырақ болды. Сури өз көлеңкесінен сөйлейтін сахнада Нагеш кейіпкерін "Шапағат" деп айтуға және өз көлеңкесінен шыны тастауға мәжбүрледі. Фильмнің соңғы ролигі Апуарва Раағаңлда болған, Ранжани жиі "Еnnudaya appa yaarukku maamanaro, avarudaya marumagalin appa en maganukku maamanar. Апа, аварұқум, енәкүм, енна урауууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууу (Әкем біреудің қайын атасы, сол адамның қайын қызы менің ұлымның қайын атасы. Оның менмен қандай байланысы бар? ), фильмнің тақырыбын қорытындылай отырып. Ветала Панчавимшатидегі жұмбақтың жауабы жоқ. Біріншісі - "сарали варисай", бұл карнатик музыкасының студенттері үйренетін бастауыш сабақтарға қатысты; "моханам", яғни сиқырлану немесе ғашық болу, Прасанна ғашық болған кезде пайда болады; және фильм "мангалам" -мен аяқталады, бұл качеридің соңғы бөлігіне қатысты. Хинду Тамил Тисайдың В. Рамджи "Жана Гана Мана" (Индияның ұлттық әнұраны) ойнағанда, Прасанна бір адамды тыныш тұрмағаны үшін ұрып-соғатын көрініс Балачандердің патриотизмді бейнелеуге деген бейімділігін көрсетеді деп санайды. Пандиянның алғашқы кездесуінде "Срути Бедхам" (Срутидің өзгеруі) пайда болады. Тарихшы Мохан Раман Балахандер осы сөздерді қосқанда "тарихтың барысын өзгерткен адам өнеркәсібін де өзгертеді дегенді білдірді" дейді. Алайда The News Minute газетінің Ананд Кумар РС-і бұл терминді Пандиянның "жаман уақытта" ойынға кіргенін бейнелеу үшін қолданғанын айтады. Сыншы Наман Рамачандранның айтуынша, кейіпкер жалпыға танымал болғанына қарамастан, ол мүлдем зұлым емес, өйткені ол экранда зұлымдық жасамайды. Ол Бхаиравиді экраннан тыс күйеуге шығарғаннан кейін тастап кетеді, ал қазіргі уақытта ол Прасаннаға қанағат еткенін түсінгеннен кейін өз еркімен одан алыстауға келіседі. Рамачандран Пандиянның өлімінен кейін көп ұзамай болатын үш оқиға оның зұлым емес екенін дәлелдейді: фондағы музыка - бұл жанашыр кейіпкер өлгенде ойналатын; Бхаирави өзінің кумукасын өшіреді, кез-келген үнді әйелінің жесір болған кездегідей; және Пандиянның соңғы тілегі - рага мен таланың кездесуін көру, бұл әнші Бхаирави мен мридангамды ойнаушы Прасананың бірлескен ұсынысын білдіреді. Дханнаджаян фильмнің барлық оқиғасы "Ке...
Музыка
Фильмнің саундтрегін М. С. Висванатан жазды, ал әндердің сөзін Каннадасан жазды. Ол EMI лейблінде HMV логотипімен LP түрінде жарық көрді. Екі ән рагамалика болып табылады, яғни әртүрлі рагаларға қойылған әртүрлі шумақтардан тұратын композициялар. "Ежу Сварангалуккул" әні Пантуварали, Камбхожи, Синду-Бхайрави және Ранжани рагаларында орындалған. "Атисайя Раагам" әні Махати рагасымен басталып, "Ору Пурам Паартал" деген жолдан кейін Бхайрави рагасына ауысады. "Келвийин Наягане" әні тек бір рага – Дарбари Канадаға негізделген. Әнші М. Баламуралықришна 2006 жылғы сұхбатында: "Мен фильмге музыка жазып жатқан М. С. Висванатанмен AIR студиясында кездестім. Ол, оқиға ерекше қарым-қатынастар төңірегінде болғандықтан, музыкалық директорға жаңа рагаларды енгізуді ұсынды. Мен Махати рагасын ұсындым, ал содан жасалған жазбалар қазір тарихқа енді." "Ежу Сварангалуккул" әні "барлық жерде үлкен сұранысқа ие" болды және оның орындаушысы Вани Джейрам үшін маңызды табысқа жеткізді.
Шығару
Апурва Раагангал 1975 жылдың 15 тамызында жарық көрді. Фильм Бангалордың Капали театрында көрсетілгенде, Раджиникант пен Ража Бахаддур оны көруге барды. Соңғысы еске алды: "Оның фильмде түскенін ешкім білмеді, біз фильмді көрдік. Біз сыртқа шыққанда, ол жылай бастады. Мен одан: "Неге жылап тұрсың?" - деп сұрадым. Ол: "Соңында мен экрандамын, қатты қуаныштымын. Бұл қуаныштан туған жас" деді. "Апурва Раагангал" сол кездегі ең көп касса жинаған үнді фильмі болған "Шолай" фильмімен бір күні шыққанмен, 100 күндік көрсетілімді аяқтаған сәтті фильм болып танылды. 100-ші күні Балахандер Мадраста актерлер мен түсірілім тобын марапаттау салтанатын өткізді. Салтанатқа сол кездегі Тамил Надудың бас министрі М. Карунанидхи қатысты.
Сыни қабылдау
Апуарва Раагангал сыншылар тарапынан жоғары баға алды. 1975 жылғы 22 тамызда «The Hindu» газеті былай деп жазды: «К. Балачандер «Кала Кендраның» [Апуарва Раагангал] фильмінде бірегей сюжет, диалогтар мен керемет режиссура жасады. Бұл фильм революциялық, ерекше тақырыбымен поэтикалық тәжірибе сыйлайды». Рецензент басты рөлдердегі актерлердің ойынын, әсіресе Нагештің дәрігер мен маскүнем рөлін сомдауын жоғары бағалады және Раджиникантты «абыройлы және әсерлі» деп сипаттады. Олар музыканы, Вани Жайрамның әнін және Локанаттың операторлық жұмысын да бағалады. «Осы көрнекті фильмдегі ең есте қаларлық көріністер екі ерекше жұптың арасындағы қақтығыстан туындайды. Фильмнің соңы тіпті консервативті көрермендерді де қанағаттандыруы мүмкін, сонымен қатар, тым жақсы сүюдің ақылға сыймас екенін білдіретін сырттай хабарлама береді». 31 тамызда М.С. Удхаямурти «Ананда Викатан» тамил журналында жариялаған мақаласында фильмнің сапасына ризашылық білдіріп, оны көз алдында өтіп жатқан үлкен музыкалық концертке теңеді. Ол кейіпкерлерге настолько әсерленгенін айтты, олар актерлер екенін ұмытып, олармен бірге өмір сүріп, оларға деген сезімдерін бөлісе бастады. Сол күні «Калки» журналынан Кантан фильмнің жаңашыл сценарийі мен кейіпкерлерін, сондай-ақ актерлердің ойыны мен музыкасын жоғары бағалады. Кейбір рецензенттер Раджиниканттың ойынын сынға алып, оны жақсартуға кеңес берсе де, ол оларды мақтаған рецензенттерге қарағанда, сын айтқандарды мақтады.
Марапаттар
Іс-шара жүлдегерінің сілтемесі (Маліметтер) 23-ші Ұлттық кино марапаты Тамил тіліндегі ең үздік көркем фильм К. Балачандер Ең үздік операторлық Б. С. Локанат Ең үздік әйел әншісі Вани Джайрам 23-ші Filmfare марапаты Оңтүстік Тамил тіліндегі ең үздік фильм К. Балачандер Ең үздік режиссер – Тамил Ең үздік актер – Тамил Камал Хасан Filmfare арнайы жүлдесі – Оңтүстік Сривидья.
Қайта жасау
1976 жылы Апуарва Раағаңғал фильмі Дасари Нараяна Рао режиссерлік жасауымен телугу тілінде «Тоорпу Падамара» деп қайта түсірілді, онда Шривидья мен Нагеш бұрынғы рөлдерін сомдады. 1984 жылы Балачандердің өзі бұл фильмді хинди тілінде «Ек Най Пахели» деп қайта жасады, Хасан өзінің бұрынғы рөлін қайта ойнады.
Мұра
Апуарва Раагангал тамил киносының маңызды туындысына айналды және Шривидья мен Хасанға үлкен табыс әкелді. “Таймс оф Индия” газеті фильм туралы: “Бұл фильм сюжетте О. Генриге тән бұрылысты әкелгені үшін инновациялық болды. [ ] Қарым-қатынастардың күрделілігін көрсетуде эксперименттік болды, сондай-ақ кейбір қарым-қатынастар, қандай жағдай болса да, сізді тастап кетпейді және жаңа жағдайларды тудыру үшін күтпеген жерден пайда болады” деп жазды. 2011 жылы Балачандерге Дадасаһаб Пхалке сыйлығы табысталғаннан кейін, Rediff-тен Павитра Шринивасан бұл фильмін оның ең жақсы туындыларының бірі деп атап, былай деп жазды: “Осы замандағы көптеген режиссерлер мұндай тақырыпқа қол жеткізуден тартынған болар еді, әсіресе қарым-қатынастарды әлі де кинолентада сынап жатқан кезде. Бірақ К. Балачандер емес”. Мас күйдегі Суридің өзінің көлеңкесімен сөйлесіп, “Кош бол!” деп бос стаканды лақтырған көрінісі кино көрермендерін оны қайталауға және кинотеатрлардың қабырғаларына стақандарды лақтыруға итермеледі. 2003 жылы Rediff былай деп жазды: “Кез келген кино жасаушының батыл және түпнұсқалық идеямен келгенін мәлімдейтін дәуірде, бұл 28 жылдық фильмді есімізде сақтаған жөн. К. Балачандердің таңбалық фильмі, бұл фильм Камалдың актерлік шеберлігін алғаш рет көрсетті”. 2015 жылы тамилдік канадалық журналист Д. Б. С. Джеярадж: “Нагеш Балачандер фильмдерінде көптеген рөлдерде ойнағанымен, ең жақсы есте сақталатын эпизод – [Апуарва Раагангалдағы] маскүнем дәрігер” деді. Режиссер Мани Ратнам Балачандерді, Махендранды және С. В. Шридхарды “көрермендерді театрлық ойыннан алшақтатумен” мақтады, мысал ретінде Апуарва Раагангалдағы бір көріністі келтірді: “Жоғарғы қабатта шашын кептіріп тұрған әйелдің көлеңкесі үйден жасырын шығып келе жатқан наразы жігіттің жолына түседі. Оны тоқтату үшін осы көрініс жеткілікті. Бұл сахна диалогтармен толы драмалық болатын. Оның орнына сіз үнсіз бейне аласыз”. Фильм 2008 жылы Викатан Прасурам тарапынан романға айналдырылды. Апуарва Раагангал басқа да Раджиникант фильмдерінде сілтеме жасалды. “Атисайя Пирави” (1990) фильмінде Яма (Вину Чакраварти) Каалаиды (Раджиникант) қайта тірілтуі керек. Ол оған көптеген баламаларды көрсетеді, соның бірі – Апуарва Раагангалдан Пандиян; Каалаи Пандиянның қан ауруынан өлетінін білгеннен кейін бас тартады. “Петта” (2019) фильмінде Қали (Раджиникант) үйдің қақпасын ашады, бұл көрініс режиссер Картик Суббарадждың мәлімдемесіне сәйкес, Апуарва Раагангалдағы Пандиянның алғашқы көрінісінен шабыттандырылған.