Кіріспе

Мухибулла немесе Мохеб Улла Борекзай – Ауғанстан азаматы, Кубадағы АҚШ-тың Гуантанамо ұстау лагеріне сот шешімісіз қамауға алынған. Оның Гуантанамодағы тізім нөмірі 546 болды. Американдық барлау сарапшыларының бағалауынша, Мухибулла 1982 жылы Ауғанстанның Шах-Вали-Кут қаласында дүниеге келген. Ол 2001 жылдың қараша айында Ауғанстанда қолға түсіріліп, 2002 жылдың 5 мамырында Гуантанамоға жеткізілді және 2005 жылдың 19 шілдесінде Ауғанстанға қайтарылды. АҚШ барлау қызметінің сарапшылары Мухибулланың қылмыстық жолға қайта оралғанын, оны қайтарудан кейін "терроризм немесе жауынгерлік қызметпен айналысқанын" және "қайтадан терроризмге қатысқанын" мәлімдеді. 2005 жылдың шілдесінде Борекзай мен тағы бір ауған тұтқыны Хабир Рассол елге оралғанда, олар кең ауқымды аштық жариялау туралы алғашқы мәліметтерді берді. Борекзай сонымен қатар, Құранға қатысты зәбірлеу туралы да айтты.

Ұсталған жау жауынгерлерін әкімшілік тексеру жөніндегі басқарма

Жоғарғы соттың Расул мен Буш ісі бойынша шешіміне жауап ретінде Қорғаныс министрлігі тұтқынға алынған жау жауынгерлерін әкімшілік тексеру жөніндегі кеңсе құрды, ол тұтқындардың мәртебесін жыл сайын қайта қарады. Уортингтон америкалық сарапшылардың 19 жасар Борекзайдың "Шеберханның әкімі" екендігі туралы мәлімдемесіне күмәнмен қарады. Американдық сарапшылардың "ол 1998 жылдан бастап үш жарым жыл бойы Талибанды қолдаған тайпалық жасақ құрамында болды" деген пікірін айта келе, Уортингтон "ол 15 немесе 16 жаста болған, демек, оның іс-әрекеттеріне жауапты емес, оның іс-әрекеттері, болжам бойынша, отбасысымен бақыланатын" деді.

Мухибулла өз Комбаттант мәртебесін тексеру кеңесіне қатысуды жөн көрді.

Төмендегі негізгі факторлар қамауда ұстауды жалғастыруды қолдайды

a. Байланыстары/қатысулары
Тұтқын Шеберхан қаласының Талибан губернаторының қызметінде жұмыс істеді және бір кезеңде губернатор міндетін атқарушы болғанын мәлімдеді. Талибан құлағанда, ол радио арқылы естіген тапсырма бойынша бағынды. Тұтқын Исмаил Ханның басшылығындағы күштерге өздігінен тапсырды. Бағыну кезінде оның алты Калашников автоматы болған. Тұтқынның Талибанмен байланысы болды, ол екі жыл бойы Кабулда түнгі күзетші, ал Шеберханда дауларды шешуші ретінде қызмет еткен. b. Оқыту
Тұтқын өзінің інісінен АК-47 және РПГ қолдану бойынша оқыту алғанын мойындады. c. Ниет
Тұтқын Талибан күзетшісі ретінде АК-47 тасығанын мойындады.

Төмендегі негізгі факторлар босатуды немесе ауыстыруды қолдайды

а. Басқа да маңызды деректер Тұтқынның айтуынша, оны Талибан қатарына күштеп алған, және оның мұнда таңдау мүмкіндігі болмаған.

Жазба көшірмесі

Мұхибулла әкімшілік тексеру кеңесінің тыңдауына қатысуды жөн көрді.

Мекенге қайтару

2008 жылдың 26 қарашасында Қорғаныс министрлігі Гуантанамодан тұтқындардың қашан шыққандығы туралы тізім жариялады. Сол тізімге сәйкес, Мохибулла 2005 жылдың 19 шілдесінде елге қайтарылды. Журналистер Борекзай мен Хабир Руссолмен сұхбаттасты, ол да 2005 жылдың 20 шілдесінде, үйлеріне келген күні босатылған еді. Сұхбатта олар «Дельта» лагерінде кең ауқымды аштық әрекеті жүріп жатқанын хабарлады. Борекзай мен Руссолдың бағалауынша, 180-нен астам тұтқын аштыққа қатысып, ол екі аптадан бері жалғасып келеді. Алғашқыда Қорғаныс министрлігінің өкілі Флекс Плексико аштық әрекеті туралы ешқандай хабардың жоқ екенін мәлімдеді. Барбара Олшанский, «Демократия қамауда: АҚШ-тың терроризмге қарсы соғысындағы құпия, конституцияға қайшы келетін амалдар» атты кітабында, Конституциялық құқықтар орталығының аға заңгері, аштық әрекеті туралы алғашқы жаңалықты Борекзай мен Руссолдың жеткізгенін айтты. Ол Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметкерлері аштық әрекеті болғанын жоққа шығарғанын, бірақ «Руссол мен Борекзайдың жария түрде мәлімдеме жасағаннан кейінгі апта ішінде Қорғаныс министрлігі тағы бір әрекет жалғасып жатқанын мойындауға мәжбүр болды» деп атап өтті. 2005 жылдың 21 шілдесінде, олар кеткеннен үш күн өткен соң, Плексико тек бірнеше тұтқын ғана тамақтан бас тартқанын және олар мұны үш күн бойы ғана жасап келгенін мәлімдеді. Гуантанамодағы адвокаттар кейіннен афғандықтардың айтқандарын растап, олар 2005 жылдың 23 маусымында аштық әрекеті туралы білгенін, бірақ Қорғаныс министрлігінің бұйрығымен ештеңе айта алмағанын мәлімдеді. Борекзай Associated Press агенттігіне тұтқындар наразылық білдіріп отырғанын айтты, себебі «кейбіреулер тергеу кезінде оларға дұрыс қарамайтынын айтады. Ал кейбіреулері өздерін кінәсіз деп санайды».