Кіріспе

2005 жылғы қайық апаты

"Этан Аллен" – Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Джордж көлінде Shoreline Cruises компаниясы басқаратын, 40 футтық, шынымен жабық туристік қайық болды. 2005 жылғы 2 қазанда жергілікті уақыт бойынша сағат 14:55-те, а bordo 47 жолаушы – көбінесе зейнеткерлер – болғанда, "Этан Аллен" Креймер Пойнттің оңтүстігінде, Лейк-Джордж қаласының жанында құлап, батып кетті. 20 жолаушы қаза тапты, бұл үкіметтік реттеушілерді жолаушылар қайықтарының сыйымдылығына қатысты жаңа заңдарды қарастыруға итермеледі.

Қайық

Қайықтағы шыны терезелер жәшік сияқты әрекет етіп, жолаушыларды ішке қамап қойды деген қауесет тарады. Алайда, кейіннен Ұлттық көлік қауіпсіздігі кеңесі (NTSB) шыны терезелердің болмағанын анықтады; олар акрилден жасалған және иіліп ашылатын рамаға орнатылған. Рама жоғарғы шатырға бекітілген. Батып кеткен кезде олар көтеріліп, жолдан шығып кеткен. Олар қайық батқанда да сол күйінде қалып, қайта табылғанда да көтеріліп тұрды. Оқиға болған күні қайықта 47 жолаушы болған. Қайық шамамен [тереңдік] суға батып кетті, ал куәгерлер жолаушылардың құтқару жилеттерін кимегенін айтты. Қайықтағы адамдарды құтқаруға бірнеше әрекет жасалды, адамдар қайықтармен жақындап, немесе жағалаудан жүзіп келгендер құтқару жилеттерін лақтырып немесе судан шығарып алды. Зерттеу нәтижесінде Этан Алленнің жеткіліксіз тұрақтылық салдарынан айналып кеткені анықталды. АҚШ Жағалау күзеті кемеге бастапқы сертификат берген, ол кезде ол «Дабл Дельфин» деп аталған. Ол бастапқыда 48 жолаушы мен екі экипажға арналған сертификатталған. «Дабл Дельфин» иесі қайыққа күрделі құбыр конструкциясы мен матадан жасалған шатыр орнатқанда, ауырлық орталығы көтеріліп, ең бастысы, бүйірлік ауданы айтарлықтай артқан. Аталған өзгерістерден кейін Жағалау күзетінің бақылауымен жеңілдетілген тұрақтылық сынағына (SST) немесе S кіші бөліміне қайтадан тексерулер жүргізілгені туралы ешқандай мәлімет жоқ. 1970 жылдардың ортасында қайық екі басқа бауырлас кемемен бірге Джордж көліндегі Shoreline Cruises компаниясына сатылды. АҚШ Жағалау күзетінің сертификаттары сол кезде әлі де жарамды болды. Нью-Йорк штатының кемелерді реттеуші органдарына осы сертификаттар берілді және АҚШ Жағалау күзетінің (қате) кемеде 48 жолаушы мен екі экипажды қауіпсіз тасымалдауға жеткілікті резервтік тұрақтылық бар екенін ресми түрде мәлімдегеніне байланысты Нью-Йорк реттеуші органдары кемеге сол рейтингті берді. 1989 жылы иесі құбыр конструкциясының шатырының орнына қатты (ағаш және шыны талшықтан жасалған) төбе орнатты, оның төменгі биіктігі оның салмағының сәл артуын өтеді деп есептелді. Нью-Йорк штатында кеменің тұрақтылығын бағалау үшін ешқандай әдіс болған жоқ және кеменің тұрақтылығына қатысты қосымша сынақтар немесе қадағалау жүргізілмеді. NTSB бауырлас кеменің SST және S кіші бөлімінде тұрақтылық сынақтарын жүргізді және 47 адамдық сыйымдылықтың жоқ екенін анықтады. Шын мәнінде, әрбір адамның салмағы 140 фунт болса, 14 адамды Этан Алленнің сертификаттауы мүмкін болған. NTSB мәліметінше, қайықтың айналуы бірнеше оқиғаның нәтижесінде болған. Кемедегі 47 жолаушының жалпы салмағы АҚШ-тың қолданыстағы заңдары бойынша қауіпсіз жолаушы салмағынан әлдеқайда артық болды. Бастығы жылдамдықпен оңға бұрылды. Отырғыштардың орналасуы порт жағында үш адамды, оң жағында екі адамды орналастырды, бұл портқа қарай екі градусқа тегіс бұрылысқа (көлденеңге) әкелді, ал орындықтар еріксіз сырғанауды тоқтата алмады, сондықтан қатты бұрылыстың центробегтік күші жолаушылардың еріксіз қозғалысына әкелді. Бұл қозғалыс портқа қарай бұрылысты күшейтті және бұрылыстың ұлғаюы одан әрі жылжуға әкелді. Бірнеше секунд ішінде ауырлық орталығы кеме қабығының үстінен шығып, қайық айналып кетті.

Заңдық

2007 жылдың 5 ақпанында үлкен жюри қайықтың капитаны Ричард Пэрис пен Shoreline Cruises компаниясын қылмыстық жеңілтексіздікке байланысты қылмыс жасады деп айыптады. Пэрис кінәлі деп табылса, оған 250 доллар айыппұл және/немесе 15 күнге түрме жазасы берілуі мүмкін еді. Екі ай бойы отырыс өткізген жюри апаттың қайталануын болдырмау үшін жаңа заңдарды ұсынатын есеп дайындады. Бұл - кеменің суға батуы туралы үшінші есеп. 2007 жылдың наурыз айында Пэрис кінәсін мойындап, 250 доллар айыппұл төледі және 200 сағат қоғамдық жұмыс істеді. 7 қазан күні, жұмада, Мичиганға оралған екі құтқарылған адам әрқайсысы 70 000 доллар өтемақы алу үшін сотқа шағым түсірді. Құрбандар мен олардың отбасылары Shoreline Cruises, оның еншілес компаниясы Quirks Marine Rentals, қайық капитаны Ричард Пэрис, Ethan Allen кемесін модификациялаған Scarano Boat Building Inc., жапырақтарды тамашалау турын ұйымдастырған Shoreline Travel & Tours Inc. (Канадалық фирма) және Mohican кемесінің операторы Lake George Steamboat Company компанияларына қарсы Нью-Йорк штатының Солтүстік округінің АҚШ округтік сотына шағымданып арыз берді. 2008 жылдың 25 маусымында Shoreline Cruises, Quirks және Пэрис компаниялары талапкерлермен құпия шарттар бойынша келісімге келгені хабарланды. 2008 жылдың қыркүйегінде қалған айыпталушылардың ісі 2010 жылдың 13 сәуірінде қаралатыны жарияланды. Скараноға қарсы талаптың бір бөлігі дәлелдердің жетіспеуіне байланысты тоқтатылды. Shoreline Cruises компаниясына жалған жауапкершілік сақтандыру полисі сатылғаны анықталды. Shoreline компаниясы "Этан Аллен" суға батқанға дейін шамамен екі жыл бойы 2 миллион долларлық полис үшін сыйақы төлеген. Оқиғадан екі апта өткен соң, оларға полис жоқ екені айтылды. Нью-Йорк штатының мемлекеттік кеме инспекторларының жеңілтексіздік жасады деген айыптамамен сотқа тартылған соңғы сот ісі 2012 жылдың қараша айында штаттың жоғарғы сотымен қабылданбады. Сайлау соты штаттың "мемлекеттік иммунитеті" бар деп шешті.

Ескерткіш

2006 жылдың 1 ақпанында Гленс-Фоллс азаматтық орталығында батып кеткен кеме кезінде көмек көрсеткен адамдарды – ақылы мамандарды, еріктілерді және қарапайым азаматтарды – құрметтеу үшін қоғамдық салтанат өтті. Сол күні қаза тапқан 20 адамның есімдері оқылды. Шамамен 600 адам бұл салтанатқа қатысты. Джордж көлінің мэрі Роберт М. Блейс, 2006 жылдың 2 қазанында, кеменің батып кеткеніне бір жыл толуына орай, құрбандар мен аман қалғандарды еске алу үшін мемориал құрылысын жоспарлап жатқанын мәлімдеді. Ескерткіш Төменгі Амхерст көшесінің жанында орналасқан.

Танымал мәдениетте

Этан Аллен 2019 жылғы Стивен Содербергтің "Көбік" фильмінде Джо Мартинды (Джеймс Кромвелл) өлтірген қайық ретінде нақты көрсетіледі, бұл оның жесірі Эллен Мартиннің (Мерил Стрип) Панама құжаттарын жариялауына себеп болады.