Кіріспе
Брахмавидия – индуизмдегі білім саласы. Брахмавидия – негізінен Упанишадтар, Брахма Сутралар және Бхагавад Гитаны оқып-үйрену арқылы алынатын индуизмдік кітаптардағы білім саласы. Пураналарда бұл екі бөлімге бөлінеді: біріншісі Ведалық мантралармен айналысады және "пара видья" немесе "алдыңғы білім" деп аталады, ал екіншісі Упанишадтарды зерттеумен айналысады және "апара видья" немесе "кейінгі білім" деп аталады. Пара және апара видья екеуі де Брахмавидияны құрайды. Мундака Упанишада былай дейді: "Брахма видья сарва видья пратишта", яғни "Брахман туралы білім – барлық білімнің негізі".
Brahmavidya is a branch of Hindu scriptural knowledge derived primarily through a study of the Upanishads, the Brahma Sūtras, and the Bhagavad Gita. In the Puranas, this is divided into two branches, the first one dealing with the Vedic mantras and is called para vidya or 'former knowledge', and the latter dealing with the study of the Upanishads and is called the apara vidya or 'latter knowledge'. Both para and apara vidya constitute brahma vidya. The Mundaka Upanishad says that "Brahma vidya sarva vidya pratistha", which means "The Knowledge of Brahman is the foundation of all knowledge."
Этимология
Брахмавидия термині санскрит тіліндегі брахман және видья сөздерінен құралған. Брахман – индуизмдегі жоғары шындық. Видья сөзі "білім" деген мағынаны білдіреді және санскриттегі vid ("білу") этимологиялық түбірінен шыққан, ол Веда сөзінде де кездеседі. Оның басқа индоевропа тілдеріндегі туыс сөздері: грек тіліндегі εἶδον (ἐϝιδον үшін - "Мен көрдім"), οἶδα (ϝοιδα үшін - "Мен білемін"), латын тіліндегі vidēre ("көру"), славян тіліндегі věděti, гот тіліндегі ("witan, wait"), герман тіліндегі wizzan, wissen ("білу"), және ағылшын тіліндегі ("даналық, зия").
Мифология
Шатпатта Брахманада Атарван данаға Индра құрбандық шалынар алдында басын қайта қосса, оның басын кесетінін ескертіп қорқытқан аңыз бар, себебі бұл эзотерикалық білімнің ашылуына алып келер еді. Осы білімді алуға құштар Ашвин егіздері Атарванның басын жылқы басымен ауыстыруға уәде берді, ал нағыз басын сақтап, кейін оны қайта орнатуға болады деді. Атарван келісімін берді, құрбандықтың басын қайта қойды, ал білім жылқы басынан ашылды. Индра аян болғаннан кейін бас кесуді орындағанда, Ашвиндер дананың нағыз басын дереу қалпына келтірді. Осы ашылған білім "Брахмавидья" деп аталды. Мундака Упанишадада Брахманың өзінің үлкен ұлы Атарванға Брахмавидьяны ашқаны, ол оны Ангирасқа, ал Ангирас оны Бхарадваджаға бергені айтылады. Яма Начикетаға Брахмавидья білімін үйреткені де баяндалған.
Қазіргі қолданылуы
Қазіргі индуизмде Брахмавидия – индуистік кітаптарды соңғы шындықты тану мақсатымен рухани түрде зерттеуді білдіреді. Әртүрлі қазіргі индуист көшбасшылары оны өздерінің философиялық жүйелеріне сәйкес анықтаған.