Қытайдың жол тартпалы аспабы – чжунруан туралы біліңіз. 4 ішегі, 24 таспасы бар, медиатормен немесе саусақтармен тартады. Руан отбасының тенор диапазоны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зонгруан – қытайлық қыллы аспап. Зонгруанның мойны тік, ал саусақ тақтасында 24 перне және 4 ішек бар. Оны көбінесе медиатормен (гитара тілшесі) тартады. Оны саусақтармен де ойнауға болады (бас бармақ пен көрсету саусағы акрил тырнақтарымен), бұл пипаны ойнау тәсіліне ұқсас. Зонгруан – руан туысына жататын тенор диапазонындағы аспап. Ежелгі Қытайда руанды Цинь пипасы (Цинь [Династия] пипасы, 秦琵琶) немесе Руан сянь (阮咸) деп атаған. Қазір руан түрлі өлшемдерге кеңейіп, зонгруан орташа өлшемдегісі болып табылады.
The zhongruan is a Chinese plucked string instrument. The zhongruan has a straight neck with 24 frets on the fingerboard and 4 strings. It is usually played with a plectrum (guitar pick). It can also be played with fingers (index finger and thumb with acrylic nails), which is similar to the way of playing the pipa (琵琶). The zhongruan is a tenor ranged instrument in the family of ruan (阮). In ancient China, the ruan was called Qin pipa (Qin [Dynasty] pipa, 秦琵琶) or Ruan xian (阮咸). Now the ruan has expanded to different sizes and the zhongruan is the "medium" one.
Қолдану
Жонгруанның стандарттық қосылуы — . Музыкалық ноталардағы талаптарға қарай, оны немесе басқа да түрлендірулермен де қосуға болады. Жонгруан дөңгелек, сабырлы және толыққанды дыбысқа ие болғандықтан, көбінесе шағын ансамбльдерде жетекші аспап ретінде орындалады және қытай оркестрінде басқа аспаптарға серік ретінде қолданылады. Оны жеке орындауға да болады.
The default tuning of zhongruan is It can also be tuned as or or other variants, according to requirements in music scores. Since the zhongruan has a rounded, calm and rich tone, it is usually played as a lead instrument in small ensembles and used to accompany other instruments in Chinese orchestra. It can also be played solo.
Құрылыс
Жақсы сапалы зонгруан әдетте роза ағашынан (紅木) жасалады. Ең жақсы дыбыс сапасы мен көрініс үшін қызыл сандал ағашынан (紫檀木) жасалады, себебі қызыл сандал ағашы әдемі ағаш өрнегі, ерекше күлгіш түсі, беріктігі және сирек кездесуімен танымал. Сондықтан қызыл сандал ағашынан жасалған зонгруан ауыр әрі қымбат. Лют басы (琴頭) – әшекейлеу үшін арналған. Көбінесе қолданылатын үш сәндік өрнек – руй (如意, жақсы тілек), пион және аждаха. Олар әдетте пластиктен немесе пил сүйегінен жасалады. Лют басының астында ілгектерді (琴栓) ұстайтын ілгек қорабы (弦軸箱) орналасқан. Ілгектер көбінесе ағаштан немесе бұқа мүйізінен жасалады. Бүгінде көптеген зонгруандарда ілгек қорабының орнына күйге келтіру механизмі (弦鈕) орнатылған, себебі олар күйге келтіруді жеңілдетеді. Бірақ, кейбір шеберлер дәстүрлі ілгек қорабы жүйесін сақтап, құйрық бөлігінде ұсақ күйге келтіргіштерді (微調器) қосады. Бұрынғы заманда ішектер жібектен тоқылған. Ішектің қалыңдығы жіп талдарының санына байланысты болған. Қазіргі кезде металлмен оралған полимерлі ішектер қолданылады. Ілгек қорабы мен мойынның арасына гайка (山口) орнатылып, ішектерді бекітеді. Ол әдетте пластиктен, бұқа сүйегінен немесе пил сүйегінен жасалады. Мойын (琴頸) лют басын және корпусты байланыстырады. Онда пернетақта (指板) және 24 лад (品) бар. Ладтар көбінесе пластиктен, бұқа сүйегінен, ағаштан және металдан (мыс) жасалады. Жақсы сапалы зонгруанда ладтар пластик пен мыс немесе ағаш пен мыс қоспасынан жасалады, металл бөлігі әр ладтың үстіңгі жағына орнатылады. Екі материалды біріктіру арқасында ладтар ұзақ уақыт бойы тозудан сақталады. Дөңгелек корпустың (共鳴箱) құрамына алдыңғы, артқы және бүйірлік тақтайлар кіреді. Алдыңғы тақтайда дыбысты тарату үшін екі дыбыс тесігі (音孔) бар. Дыбыс тесіктерінің пішіндері дөңгелек, ай тәрізді, S пішіндес және құс пішінді болуы мүмкін. Корпустың төменгі бөлігінде ішектерді ұстап, дірілді тарату үшін көпір (琴碼) орналасқан. Корпустың төменгі жағында ішектерді бекіту үшін құйрық бөлігі (縛弦) орналасқан. Барлық қытайлық люттердегі ладтардың биік екеніне назар аударыңыз, сондықтан саусақтар корпустың өзіне тимейді. Бұл батыс люттеріне қарағанда тембр мен интонацияны жақсырақ бақылауға мүмкіндік береді, бірақ аккордтарды ойнауды қиындатады.
A good quality zhongruan is usually made of rosewood (紅木). For the best sound quality and visual appearance, it is made of red sandalwood (紫檀木), because red sandalwood is best known for its beautiful wood grain, unique purplish color, hardness and rareness. Therefore, a red sandalwood made zhongruan is heavier and more expensive. The lute head (琴頭) is for decoration. Three common decorative patterns are ruyi (如意, good fortune), peony and dragon. They are usually made of plastic or ivory. Under the lute head is a pegbox (弦軸箱) with tuning pegs (琴栓) that hold the strings. The pegs are usually made of wood or buffalo horn. Nowadays, most zhongruans have tuning machine heads (弦鈕) instead of a peg box, since they make it easier to tune. There are some makers that still use the traditional peg box system but coupled with fine tuners at the tailpiece. The strings (弦) were made of silk in the old times. The number of strands of silk determined the thickness of the string. Nowadays, metal wound polymer strings are used. A nut (山口) is placed between the pegbox and the neck to secure the strings. It is usually made of plastic, buffalo bone or ivory. The neck (琴頸) connects the lute head and the body. It has a fingerboard (指板) and 24 frets (品). The frets are usually made of plastic, buffalo bone, wood and metal (copper). For a good quality zhongruan, the frets are made of a combination of plastic and copper, or wood and copper, with the metal part inlaid at the top of each fret. In combining two materials, the frets last without damaging from long time practice. The circular sound box (共鳴箱) body is made of a combination of front board, back board and side board. There are two sound holes (音孔) on the front board to transmit sound. Some common shapes for the sound holds are circle, moon, S, and bird. At the lower part of the body, a bridge (琴碼) is placed to support the strings and transmit vibration. At the bottom of the body is a tailpiece (縛弦) to anchor the strings. Note that the frets on all Chinese lutes are high so that the fingers never touch the actual body—distinctively different from western fretted instruments. This allows for a greater control over timbre and intonation than their western counterparts, but makes chordal playing more difficult.