Джузеппе Венанцио Марвулья: Сицилиялық сәулетші және неоклассицизмге көшу

Кіріспе

Италиялық сәулетші (1729–1814)

Джузеппе Венанцио Марвуглиа (6 ақпан 1729 – 19 желтоқсан 1814) – итальяндық сәулетші.

Өмірбаян

Марвулья алғашқы білімін туған жері Палермода алды. Одан кейін 1747 жылдан 1759 жылға дейін Римде болды. Римдегі Француз академиясының айналасындағы прогрессивті жас сәулетшілер мен дизайнерлер ол жерде болған кезінің соңында әшекейлі бароккодан қарапайым, классикалық архитектураға қарай бет бұрды, бұл өзгеріске кардинал Алессандро Альбанидің қорғаушысы болған антиквар және сәулетші Винкельманның ықпалынан туды. Марвуглияның қала алаңының дизайны Accademia San Luca ұйымдастырған байқауда екінші орынды жеңіп алды. Оның жұмысының ортасында Римдегі Пантеонды еске түсіретін дөңгелек күмбезді ғимарат орналасқан, бірақ оның бағаналары мен мүсіндерінде барокко элементтері сақталған. Сицилияға оралғаннан кейін, ол Палермоға жақын тауларда орналасқан Сан-Мартино-делле-Скале монастырын қайта жаңарту жұмыстарында қатысты. Дегенмен, Марвуглияның негізгі дизайны барокко стилінде болғанымен, жоспардағы түзу, таза сызықтар, әдеттегі сицилиялық барокконың қисық қасбеттері мен бұзық шатыр сызықтарынан өзгешелік танытып, сәннің неоклассицизмге қарай өзгере бастағанын көрсетеді. Марвуглияның көптеген жұмыстары қалалық архитектура саласында болғанымен, оған екі шіркеудің салынуы да жатқызылады. Оның бірі, тәуелсіз мансабының басында, Сан-Филиппо Нери (1769) – ол жоғары барокко стилінде емес, бас рельефтерімен безендірілген үш шаршы бөлікке бөлінген фасадымен салынған. Пилястралар тегіс және қарапайым, ал фронтондар бұзылмаған. Шіркеудің ішкі жағында алтын жалатылған бөшкелі төбе, үлкен мәрмәр бағаналармен сүйеніп тұр. Бұл шіркеудің ерекшелігі – бағаналар аркаданы емес, жазық антаблераны қолдауы. 18 ғасырдың ағылшын саяхатшылары бұл шіркеуді әшекейлі сицилиялық бароккодан гөрі әлдеқайда әдемі деп тапқан, бұл барокколық безендіруден қарапайымдық пен рет-тәртіпке қарай өтуді көрсетеді. Палермодағы Corso Calatafimi көшесінде орналасқан Сан-Франческо ди Сальсес шіркеуінің (1772–76, 1818 жылғы 8 мамырда киелендірілген) дизайнында Марвуглия екі жұп қосалқы капеллаларға апаратын қысқартылған аркаданың тіректерінде жұпталған пилястралармен классицизм мен палладиандық стильдің үйлесімділігін көрсеткен. Марвуглия сәулетші ретінде пропорция мен көлемді жақсы түсінген. 1787 жылы қолға алған "Палаццо Константино" жобасы неоклассикалық және палладиандық стильдердің бірігуін көрсетеді. Ол сарайды Джузеппе Веласкез безендірген. Оның Белмонте Ризо сарайы (1784 жылы аяқталды) Сицилиядағы басқа кез келген сарайларға қарағанда Сицилия бароккосының соңғы күндерін және оның неоклассицизмге айналуын анық көрсетеді; үзіліссіз көкжиек, қарапайым және қатаң бағаналар, бұзылмаған терезе фронтондары ішкі аркадалы ауладағы барокколық элементтерден әлдеқайда басым. Марвуглия Багерияның жаңадан сәнді аристократиялық ауданында екі вилланы жобалады. Вилла Виллароса неоклассикалық рухта болғанымен, Париждегі Луи XV алаңындағы Габриэльдің қонақ үйлерінің ықпалына түскен. Неапольдің Фердинанд IV үшін, республикалық революция мен Наполеондық оккупация салдарынан Сицилияда уақытша тұруға мәжбүр болған ол Палермодан тыс Ла Фаворита патшалық саябағында және Фикуццада өте аз рельефі бар және бұзылмаған карнизі бар классикалық стильдегі ұзақ вилланы жобалады. Сәулетшілік пәтер оқытушысы ретінде Марвуглия Сицилияның грек ғибадатханаларын зерттеуді ынталандырды, алайда кейінірек неоклассикалық сәулетші ретінде танылғанына қарамастан, ол өзінің жұмысына ежелгі грек сәулетін зерттеуде тапқан қатаң ережелер мен пропорцияларды қолданған жоқ. Ол 1814 жылы Палермода қайтыс болды.

Marvuglia received his first training in his native Palermo. This was followed by a stay in Rome from 1747 to 1759. By the end of his time there, a handful of progressive young architects and designers in the circuit of the French Academy in Rome were moving away from the ornate Baroque towards a simpler, more classical form of architecture under the influence of the antiquarian and architect Winckelmann, a protégé of Cardinal Alessandro Albani. Marvuglia's design of a town square won the second prize in a contest organised by the Accademia San Luca. His entry had, at its centre, a circular domed building reminiscent of the Pantheon in Rome, but with Baroque features in its columns and statuary. Following his return to Sicily, he worked on the rebuilding of the Monastery of San Martino delle Scale, in the mountains near Palermo; however, while Marvuglia's basic design was Baroque in style, the straight clean lines in the plan, as opposed to the curved facades and broken rooflines of typical Sicilian Baroque, are evidence that the tide of fashion was flowing towards Neoclassicism. Though much of Marvuglia's work was in municipal architecture, two churches are credited to him. One, at the very start of his independent career, is San Filippo Neri (1769), rather than in high Baroque, it is built with a facade divided into three square divisions decorated with panels of bas relief. The pilasters are flat and plain. The pediments are unbroken. The interior of the church has a gilded barrel vaulted ceiling, supported by great marble columns. What is unusual in the Sicilian Baroque tradition here is that the columns do not support an arcade, but a flat entablature. This church, which 18th century English visitors much preferred to the ornate Sicilian Baroque, clearly shows the emerging migration from Baroque decoration towards a more sober order. In his design for the church of San Francesco di Sales, located in Corso Calatafimi of Palermo (1772–76, consecrated 8 May 1818), Marvuglia interpreted a classicizing Palladian program of paired pilasters in the piers of an abbreviated arcade giving onto two pairs of side chapels, supporting an uninterrupted cornice carried entirely round the space, integrating the sober pedimented tabernacle of the high altar, all in a restrained tonality of white and cream that to an early viewer was "semplice e senza ornamenti" ("simple and without ornaments") as indeed it was in the context of Late Baroque Palermo. As an architect, Marvuglia showed great understanding of proportion and mass. His Palazzo Constantino, a project he took over in 1787, shows a fusion of both the Neoclassical and Palladian. He had the palace decorated by Giuseppe Velasquez. His Palazzo Belmonte Riso (completed in 1784) clearly shows better than any other in Sicily the final days of Sicilian Baroque as it was transformed into Neoclassicism; the unbroken skyline and the plain almost severe pillars and unbroken window pediments, far outweigh the Baroque sentiments in internal arcaded courtyard. Marvuglia designed two villas at the newly fashionable aristocratic enclave of Bagheria. The Villa Villarosa, while neoclassical in spirit is clearly influenced by the hôtels by Gabriel on the Place Louis XV in Paris. For Ferdinand IV of Naples, forced into temporary residence in Sicily by the republican revolution and the Napoleonic occupation, he designed a whimsical Casina Cinese in the royal park of La Favorita outside Palermo and at Ficuzza a long unbroken block of a severely classical villa with very little relief and an unbroken cornice. As a teacher of architecture Marvuglia strongly supported the study of Sicily's Greek temples, however, in spite of his later reputation as a Neoclassical architect he never applied to his own work the strict rules and proportions he found in his studies of ancient Greek architecture. He died in Palermo in 1814.