Кіріспе
Ақшаны қайтару
the return of funds to consumers
A chargeback is a return of money to a payer of a transaction, especially a credit card transaction. Most commonly the payer is a consumer. The chargeback reverses a money transfer from the consumer's bank account, line of credit, or credit card. The chargeback is ordered by the bank that issued the consumer's payment card. In the distribution industry, a chargeback occurs when the supplier sells a product at a higher price to the distributor than the price they have set with the end user. The distributor submits a chargeback to the supplier so they can recover the money lost in the transaction.
тұтынушыларға қаражатты қайтару
the return of funds to consumers
A chargeback is a return of money to a payer of a transaction, especially a credit card transaction. Most commonly the payer is a consumer. The chargeback reverses a money transfer from the consumer's bank account, line of credit, or credit card. The chargeback is ordered by the bank that issued the consumer's payment card. In the distribution industry, a chargeback occurs when the supplier sells a product at a higher price to the distributor than the price they have set with the end user. The distributor submits a chargeback to the supplier so they can recover the money lost in the transaction.
Чаржбэк – бұл транзакция төлеушісіне, әсіресе кредиттік карта арқылы жасалған транзакцияға ақшаны қайтару. Көбінесе төлеуші – тұтынушы болады. Чаржбэк тұтынушының банк шотынан, несие желісінен немесе кредиттік картасынан ақша аударуды кері қайтарады. Чаржбэкке тұтынушының төлем картасын шығарған банк бұйрық береді. Тарату саласында чарджбэк, егер жеткізуші тауарды соңғы пайдаланушымен келісілген бағадан жоғары бағамен дистрибьюторға сатқанда пайда болады. Дистрибьютор жеткізушіге чарджбэк жібереді, осылайша транзакцияда жоғалған ақшаны қайтарып алады.
the return of funds to consumers
A chargeback is a return of money to a payer of a transaction, especially a credit card transaction. Most commonly the payer is a consumer. The chargeback reverses a money transfer from the consumer's bank account, line of credit, or credit card. The chargeback is ordered by the bank that issued the consumer's payment card. In the distribution industry, a chargeback occurs when the supplier sells a product at a higher price to the distributor than the price they have set with the end user. The distributor submits a chargeback to the supplier so they can recover the money lost in the transaction.
АҚШ-тың жалпы көрінісі
Қайта есептеу механизмі негізінен тұтынушыларды қорғау үшін жасалған. АҚШ-та шығарылған несиелік карталардың иелеріне Несие беру туралы заңның Z-ережесімен қайтару құқығы беріледі. АҚШ-тың дебеттік карталарын иеленушілеріне Электрондық қаржы аудару туралы заңның Е-ережесімен қайтару құқығы кепілдік беріледі. Осыған ұқсас құқықтар карталық қауымдастық немесе банк желісі белгілеген ережелерге сәйкес бүкіл әлемге таралады. Тұтынушы өзінің банкіне жүгініп, шоттағы бір немесе бірнеше операцияға қатысты негізді шағымдану арқылы қайта есептеуді бастауы мүмкін. Қаржыны мәжбүрлеп қайтару қаупі саудагерлерге сапалы өнімдер ұсынуға, тиімді клиенттерге қызмет көрсетуге және қажет болған жағдайда уақтылы қайтару жасауға ынталандыру береді. Қайта есептеулер жеке бастың ұрлануына байланысты рұқсатсыз аударымдарды қайтарудың бір жолы болып табылады. Қайта есептеулер сондай-ақ «достық алаяқтық» салдарынан да болуы мүмкін, яғни операция тұтынушымен келісілген, бірақ тұтынушы кейіннен төлемді алаят жолымен қайтаруға тырысады. Карталық қауымдастықтардың қайта есептеу ережелері онлайн режимінде қоғамдық қарау үшін қолжетімді. Олар карта иелері мен саудагерлер арасындағы мәміле дауларын шешу жүйесін құрайды, әсіресе дауды операцияға қатысты құжаттамалық дәлелдер негізінде шешуге болады. Ережелер карталық қауымдастық арқылы мәселені төрелік етуді көздейді. Бұл картаны шығарушы саудагерге қарсы екінші (немесе «арбитраждық») қайта есептеу жасаған кезде болуы мүмкін, саудагердің бастапқы қайта есептеуге берген жауабын алғаннан кейін. Әдетте, бұл карта иесінің саудагердің жауабына қарсы дәлелдер келтіруін қажет етеді. Екінші қайта есептеу нәтижесінде даулы сома карта иесінің шотына екінші рет аударылады, ал бұрын саудагерге бастапқы қайта есептеуге жауап ретінде қайтарылған болатын. Саудагердің екінші қайта есептеуден кейінгі жалғыз шарасы – карталық қауымдастық арқылы дауды төрелік етуді бастау. Бұл шамамен 250 доллар тұрады, ал төрелікте жеңілген тарап төрелік шығындарын төлеуге міндетті.
Себеп кодтары
Әрбір қайтара есептеу кезінде эмитент себептің сандық кодын таңдап, жібереді. Бұл кері байланыс сатушы мен сатып алушыға қателерді анықтауға және клиенттердің қанағаттануын арттыруға көмектеседі. Себеп кодтары банк желісіне байланысты әртүрлі, бірақ төрт негізгі санатқа жатады:
Техникалық: Мерзімі өткен рұқсат, жеткіліксіз қаражат немесе банк процесіндегі қате. Қызметтік: Есептің қайталануы, дұрыс емес сома есептелуі немесе қайтарудың жүргізілмеуі. Сапа: Тұтынушы сатып алған кезде уәделенген тауарды алмағанын мәлімдейді. Алаяқтық: Тұтынушы сатып алуға рұқсат бермегенін немесе жеке басын ұрлаудың құрбаны болғанын айтады. Қайтара есептеудің ең көп кездесетін себептерінің бірі – алаяқтық операция. Бұл жағдайда, карта иесінің келісімі немесе тиісті рұқсатысыз кредит картасы қолданылады. Кейбір жағдайларда сатушы клиентке алаяқтықпен жүргізілген төлемдерге жауапты болады. Алаяқтық карта операциялары көбінесе қауіпсіз төлем картасының деректеріне қол жеткізген және осы деректерді пайдалану үшін схемалар құрған қылмыскерлерден басталады. Картасыз операциялар кезінде сатушы әдетте қайтара есептеуге және оған байланысты алымдарға жауапты болады. EMV (чипті карталар) енгізілгеннен кейін, EMV технологиясын жаңартудан өтпеген сатушылар, әдетте, алынған қайтара есептеулерге жауапты болады (төлем тізбегіндегі басқалар да жаңартылмаса), тіпті EMV енгізілгенге дейін сатушы жауапты болмаған жағдайларда да. Қайтара есептеулер қайтарылған тауарлар үшін несие алмаудан, төленген тауарларды алмаудан немесе тауарлар күткендей болмаған жағдайларда туындауы мүмкін. Мұндай жағдайларда сатушы клиентке несие беруге жауапты және қайтара есептеуге тап болады. Басқа себептерге тұтынушыға бір операция үшін екі рет ақы төлеу немесе банк операцияны қабылдамағаннан кейін шоттан ақы алу жатады.
Technical: Expired authorization, non sufficient funds, or bank processing error. Clerical: Duplicate billing, incorrect amount billed, or refund never issued. Quality: Consumer claims to have never received the goods as promised at the time of purchase. Fraud: Consumer claims they did not authorize the purchase or was a victim of identity theft. One of the most common reasons for a chargeback is a fraudulent transaction. In this case, a credit card is used without the consent or proper authorization of the card holder. In some cases, a merchant is responsible for charges fraudulently imposed on a customer. Fraudulent card transactions often originate with criminals who gain access to secure payment card data and set up schemes to exploit the data. In cases of card not present transactions the merchant is usually responsible for the chargeback and associated fees. After the adoption of EMV (cards with a chip in them), merchants who have not upgraded to EMV technology usually become liable for chargebacks received (unless others in the payment chain have also not upgraded) even in cases where prior to EMV adoption the merchant would not have been liable. Chargebacks can result from not receiving credit for returned merchandise, not receiving items they have paid for, or if the items were not what they expected. In these examples, the merchant is responsible for issuing credit to its customer and would be subject to a chargeback. Other reasons include charging the consumer twice for a single transaction or charging an account after the bank declined the transaction.
Саудагердің шағымдануы
Түпнұсқа шот-фактураны тұтынушы қол қойған жағдайда, саудагер өтемақыны (chargeback) сатып алушы банк арқылы даулай алады. Сатып алушы және шығарушы банк дау процесін тиісті банк желісі немесе карта ұйымы белгілеген қағидалар бойынша реттейді. Егер сатып алушы дауды ұтса, қаражат сатып алушыға, содан кейін саудагерге қайтарылады. Әлемдік деңгейде тіркелген өтемақылардың бар болғаны 21% саудагердің пайдасына шешіледі. 2014 жылғы Cybersource алаяқтық туралы есебінде саудагерлер өтемақылардың тек 60% -ын ғана даулап, олардың ішіндегі шамамен 41% -і табысқа жетеді деген мәлімет келтірілген. Мұндай жағдайларды тиімдірек шешу үшін технологиялық компаниялар код жазып, саудагерлерге өтемақының заңды ма, әлде алаяқтық екенін анықтауға көмектесетін алгоритмдер құрады.
Саудагерлерге салынатын айыппұлдар
Саудагердің сатып алушы банкі саудагердің уақыт өте келе төлем қабілеттілігін сақтап қалу тәуекелін қабылдайды, себебі кері төлем жасалған кезде ол қаражатты карта иесіне қайтаруға міндетті, ал сома саудагерден қайтарылып алынуы керек. Осыдан саудагердің өнімдері мен бизнес тәжірибесіне қызығушылық танытуға ынталандырылады. Тұтынушылардың кері төлемдерін азайту осы мақсатқа жету үшін маңызды. Құқықтық талаптарды орындауға көтермелеу үшін, сатып алушылар саудагерлерден алынған әрбір кері төлем үшін айыппұл алуы мүмкін. PayPal сияқты төлем қызметтерінің де ұқсас саясаты бар. PayPal Merchant сатушы қорғауымен қамтылмаған кезде әрбір кері төлем үшін 20 доллар алады (бірінші рет болса да) және бастапқы транзакция ақысын сақтайды. Сонымен қатар, Visa және MasterCard жоғары кері төлем жиілігіне ие саудагерлерді ұстап тұратын банктерге қатаң айыппұлдар салуы мүмкін. Сатып алушылар мұндай айыппұлдарды тікелей саудагерге жүктетеді. Саудагерлердің көрсеткіштері белгілі бір шектен шығып кетсе, әрбір кері төлем үшін 100 доллар немесе одан да көп айыппұл төлеуі мүмкін. Саудагерлік қызмет көрсетушілер тым жоғары кері төлем коэффициентіне ие бизнеске есепшот ашудан бас тартуы мүмкін.
Басқа түрлері
Есептер басқа да түрлерде кредиттік кері қайтаруларға ұшырауы мүмкін. Банкоматтан депозит салған кезде, депозит салған адам көрсеткен сомадан азырақ ақша табылып, кері қайтару жасалуы мүмкін. Қателікті түзету үшін кері есеп айырысу жүзеге асырылады. Бұл санау қатесінен, шот иесінің қасақана алаяқтығынан немесе конверт немесе оның ішіндегі заттардың жоғалуынан немесе ұрлануынан туындауы мүмкін. Сондай-ақ, банк қатесінен шотқа көзделгеннен артық қаражат түскен жағдайда да кері есеп айырысу жасалады. Банк қателікті түзету үшін кері қайтару жүргізеді. Егер есепшотта жеткіліксіз қаражат болса және оны уақтылы толықтыру мүмкін болмаса, банк сотқа жүгінуі немесе қылмыстық іс қозғауы мүмкін. Тікелей аударым дұрыс емес шотқа немесе көзделгеннен артық сомада түскен жағдайда, қателікті түзету үшін кері есеп айырысу жасалады. Соңында, есепшот иесі чек немесе ақша жөнелтуін салып, ол жеткіліксіз қаражат, жабық шот немесе жалған, ұрланған, өзгертілген немесе жасалған деп табылған жағдайда кері есеп айырысу жасалады. Банктер алаяқтық әрекеттерге байланысты кері есеп айырысу қажет болғанда және шотта оларды жабуға жеткіліксіз қаражат болғанда шот иелерін сотқа шақыруы немесе қылмыстық жауапкершілікке тартуы мүмкін.
Теріс деректер қоры
Саудагерлер кейде жиі қайтару жасайтын клиенттердің тізімін "қара тізімде" сақтайды.