Кіріспе

Revenue Protection Inspector (RPI) немесе Revenue Protection Officer (RPO) – жарамды билетсіз немесе қате билетпен саяхат ететін жолаушыларға айыппұл салып, қоғамдық көліктің түрлі нысандарын тексерумен айналысатын қызметкерлерге берілетін лауазым атауы (мысалы, билеттің қолданылу мерзімі өткен жерде саяхаттау немесе жеңілдік билетін тиісті құжатсыз пайдалану). Бұл атаулар көбінесе Ұлыбритания мен Австралияда қолданылады. АҚШ және Канадада жол ақысын тексеру инспекторлары – көлік полициясының қызметкерлері болып табылады, олар жолаушылардың жол ақысын дұрыс төлегенін қадағалайды; кейбір жағдайларда, қарапайым полиция қызметкерлері де кейбір жүйелерде жол ақысын тексеруге уәкілді.

Ұлыбритания

Салық инспекторлары мен офицерлері көбінесе теміржол вокзалдарында жұмыс істейді, жолаушылардың билеттерін пойызға отырғанда және түсіп бара жатқанда тексереді, бірақ оларды автобус қызметтерінде де кездестіруге болады. Инспекторлар егер жолаушы жарамды билетсіз саяхаттап жатқандай болса, мысалы ересек бала билетімен, мерзімі өткен немесе жарамсыз билетпен, немесе жолаушы билетінде көрсетілген бағыттан тыс саяхаттаған болса, дұрыс теміржол немесе автобус бағасынан қашу ниетімен, тексеруді бастауы мүмкін. Егер салық инспекторы немесе қызметкер төлемді қасақана болдырмау ниеті бар деп есептесе, айыппұл салынуы мүмкін немесе жолаушы сотқа берілуі мүмкін. Инспекторлар әдетте жұмыс беруші ұсынған форма киеді.

Кейбір аймақтарда айыппұл жүйесі қолданылады, онда ең төменгі сома £100 (£50, егер 14 күн ішінде төленсе) плюс жасалған сапар үшін толық билет бағасы болады. Басқа аймақтарда айыппұл £80 құрайды. Бұл айыппұл төленетін аймақтар кең сары плакаттармен жақсы жарнамаланады. Егер сапар жалғастырылатын болса, қалған бөлігі үшін де ақы ескеріледі. Инспекторлар, егер қылмыстық жауапкершілікке тарту үшін хабарлау мақсатында жолаушыны тексеру алдында, билетсіз саяхаттау мүмкіндігі бар адамдарды ескерте алады. Егер кінәлі деп танылса, қылмыскерге қазіргі уақытта 1000 фунт стерлингке дейін айыппұл салынуы немесе үш айға бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Шығыс Мидлендс темір жолы, Мерсирейл, Солтүстік, Говия Темеслинк темір жолы, Оңтүстік-Батыс темір жолы, Батыс Мидленд темір жолы, Лондон жер асты, Оңтүстік-Шығыс, c2c, Абельлио Үлкен Англия, Транспеннин Экспресс, Чилтерн темір жолдары және Ұлы Батыс темір жолы – бұл айыппұлдық жүйеге қатысатын пойыз операторлары. Аррива, Стейджкоуч, First, National Express West Midlands және National Express Coventry сияқты автобус компаниялары да адамдарға айыппұл салуда. Transport for London қазіргі уақытта 200-ден астам салық инспекторларын жұмысқа алған, олар тек автобус желісінде жұмыс істейді.