Кіріспе

Британдық теміржол желісінің билет жүйесінде, жолаушыларға алдын ала билет сатып алмаған жағдайда және олар келіп жатқан станцияның билет кассасы жабық болса, "Жолға рұқсат" уақытша түрде айып төлемінсіз пойызға отыруға мүмкіндік береді. Кейбір теміржол жолаушылары билеттерін жол бойында тексерілмей, әсіресе станцияларда персонал аз болатын кезде саяхаттайды. Сондықтан "Жолға рұқсат" алу міндеттемесі, әйтпесе тегін саяхаттайтын жолаушылардан кем дегенде біршама түсім алуға мүмкіндік береді. Көптеген пойыз операторлары (TOC) айыппұл саясатын өзгертіп, көптеген "Жолға рұқсат" автоматтарынан бас тартты. Ірі станцияларда соңғы жылдары олардың орнына көбірек мүмкіндіктерге ие өздігінен билет алу автоматтары орнатылды.

Тарих

PERTIS (Permit to Travel Issuing System) деп аталатын жүйе 1988 жылғы қарашада Лондон, Тилбери және Саутхенд желісінде, Лондон Фенчёрч-стрит пен Шоеберинесс арасында алғаш рет қолданысқа енгізілді. Бұл машиналар, төлемді және тұрақ орнын көрсетуге арналған автотұрақтардағы сияқты, Almex Control Systems компаниясымен өндірілген. Машиналарға AS 9 (қабырғаға орнатылатын) немесе AS 88 (металл негізге орнатылатын) деген белгі берілді, бірақ ішкі құрылысы мен билеттері әр түрде бірдей болды. Келесі жылдары Network SouthEast бойынша айыппұл жүйесі кеңейді, сонда AS 88 машиналары ғана қолданылды. Содан кейін Батыс Мидлендс және Батыс Йоркширдің жолаушылар тасымалын ұйымдастыру аймақтарындағы теміржол станцияларында да осы жүйелер енгізіліп, тиісті машиналар орнатылды.

Пайдалану және пайдалану

Машинаның алдыңғы панелінде екі сұйық кристалды дисплей (ЖК-дисплей) бар; біреуі ағымдағы уақытты көрсетсе, екіншісі монеталар салынған кезде төленген соманы көрсетеді. Рұқсат қағазын басып шығару үшін батырманы басу керек, онда сериялық нөмір, станция атауы, күні мен уақыты көрсетіледі. Жолаушылар мүмкіндігінше жол ақысына жақын сомада монета салмақ керек (егер олар жол ақысын біліп, жеткілікті монеталары болса), ал кейбір машиналарда кең таралған жергілікті бір бағытты және қайта бағытты жол ақыларының тізімі болады. Рұқсаттамалар – бұл жол билеттері емес екендігі және оларды мүмкіндігінше тезірек алмастыру қажеттігі туралы ескертумен жабдықталған. Рұқсат қағазын шығарған станция туралы ақпарат, егер жолаушылар билет инспекторымен бірнеше аялдамадан кейін ғана кездессе, олар «жай ғана пойызға отырдым» деп мәлімдеуіне мүмкіндік бермейді (арзан жол ақысымен саяхаттауға тырысып). Рұқсат қағазының жарамдылық мерзімі кез келген жағдайда, оның үстінде көрсетілген уақыттан бастап екі сағатқа ғана шектелген. Егер «Саяхаттауға рұқсат» иелерінен билеттерін көрсетуді сұраса, инспектор олардың қайда бара жатқанын сұрайды, тиісті билет береді және рұқсатта көрсетілгендей, бұрын төленген сома мен жол жүру билетінің толық құны арасындағы айырманы төлейді. Егер олар билеттің толық құнын төлеген болса, онда ол рұқсатқа ауыстырылады және қосымша ақша төленбейді. «Саяхаттауға рұқсаттамадағы» кез келген сома жолаушыға айып ақысы салынуына жол бермейтіндіктен, (егер жолаушыны инспектор кездестірмесе, ол толық билет сатады) екі сағаттық пойыз сапарын бес пениге (машина қабылдайтын ең төмен номиналды монета) жол ақысы ережелерін бұзбай жасау мүмкін. Егер станцияда қызметкерлер болса және оның билет кассасы ашық болса, машина әдетте өшіріледі, дұрыс билеттерді сатып алу керектігін көрсететін шам жағылады.

Басқа елдер

Германияда осыған ұқсас билет Fahrkarte Anfangsstrecke деп аталады. Оны ескі Deutsche Bahn билет машиналарыннан алуға болады және құны 15,00 еуроны құрайды.