Кіріспе

Мельбурндағы бұрынғы қоғамдық көлік билет жүйесі, Австралия

Меткард – Австралияның Мельбурн қаласындағы қоғамдық көлікке қол жеткізу үшін пайдаланылған бірыңғай билет жүйесінің тауарлық атауы. Бұл билет пайдаланушыларға қалалық Metlink және Metropolitan Transit Authority желісінде – қала маңындағы пойыздар, трамвайлар және автобустар, соның ішінде NightRider желісінде саяхаттауға мүмкіндік берді. Меткард – кредит картасының мөлшеріндегі, қағаздан жасалған билет, ол тарифтік мәліметтерді сақтау үшін магниттік жолақты қолданды. Меткардты OneLink Transit Systems компаниясы Виктория үкіметімен жасалған келісімшарт бойынша басқарды, ал басқаруды Транспорттық билеттер басқармасы жүзеге асырды.

Тарих

1983 жылдың шілдесінде Мельбурн қаласының трамвай, пойыз және автобус қызметтерін біріктіру мақсатында Метрополитен транзит басқармасы құрылды. Метрополитендік көлік басқармасы сондай-ақ перфокарталар мен скретч-карталарды қолдана отырып, автобус, пойыз және трамвай билеттерін біріктірді. Осы шарттар бойынша Виктория үкіметі көп түрлі билеттерді сатудан түскен барлық кірістерді жинады, содан кейін олар келісілген формула негізінде әртүрлі операторларға бөлінді. Автоматтандырылған билеттеу жүйесіне көшу 1992 жылы басталды. Жүйені жобалау, жеткізу, орнату және оны үздіксіз қызмет көрсету бойынша тендерлер жарияланды, ал 1993 жылдың қыркүйегінде OneLink Transit консорциумы басымдыққа ие тендерлік ұсыныс беруші ретінде таңдалды. Келісім 1994 жылдың мамырында қол қойылды, ал негізгі технология жеткізушісі ERG Group (қазіргі Vix Technology) болды. Прототиптерді сынау 1993 жылдың желтоқсанында басталды, ал жүйенің іске қосылуы 1996 жылдың тамызынан 1998 жылдың сәуіріне дейін жүзеге асырылды. Ішкі сынақтар 1996 жылдың 20 тамызынан бастап автобустарда, ал 1996 жылдың 18 қыркүйегінен бастап теміржол қызметтерінде жүргізілді. Қабылдау 1997 жылдың қараша айында өтті. OneLink пен Виктория үкіметі арасындағы келісімшарттық мәселелер 2002 жылдың мамырына дейін, 65 миллион долларға дейінгі сомада кезең-кезеңмен төлем жасау арқылы шешілмеді. 2002 жылы Metcard функциялық тұрғыдан ұқсас, бірақ техникалық жағынан қарапайым, алдауға оңай болатын перфокарталар мен скретч-билеттерін алмастырды. 2009 жылы Myki атты жаңа смарт-карта билеттеу жүйесін іске қосу Metcard жүйесінің тоқтатылуын білдірді. Metcard жүйесі 2012 жылдың 29 желтоқсанында тоқтатылды.

Дау

Metcard-ті енгізу кезінде жоғары шығындар, трамвай кондукторларын жою және билет сатып алу мен тексеру автоматтарының сенімсіздігі салдарынан пікір қақтығыстары туды. Вандалдар билет сату автоматтарына жиі шабуыл жасады (көбінесе монета салмалы ойыққа сұйықтық құйып), олардың дизайны бірнеше рет өзгертілді. 2001 жылы Виктория үкіметі жариялаған аудитте теміржол станцияларындағы автоматтарының төрттен бірінен (27,2%) көп жұмыс істемейтіні, ал автобустар мен трамвайлардағы жылжымалы құралдардың 11,9% жұмыс істемейтіні анықталды. Мемлекеттік үкімет жолаушыларға қызмет көрсетуді жақсарту үшін OneLink Transit Systems компаниясымен келісімшартты қайта жаңартты. Осы жақсартулардан кейін 2002 жылғы аудитте станциялардағы автоматтарының саны 92,1%-ға, ал автобустар мен трамвайлардағы автоматтарының саны 98,3%-ға дейін артқанын көрсетті. Пайдалану ыңғайлылығы да жақсартылды, трамвай автоматтары күнделікті билеттерді сата алды. Сонымен қатар, 2001 және 2002 жылдар аралығында желідегі вандализм 62%-ға төмендеді. 2007 жылдың наурыз айында Nightrider автобус қызметі де Metcard жүйесіне қосылды және жүйенің 3-аймағы жойылып, 2-аймаққа біріктірілді. Metcard компаниясының OneLink компаниясымен жасасқан бастапқы келісімшарты тоғыз жылға созылып, 2007 жылдың наурызында аяқталуға тиіс еді. 2005 жылы келісімшарт өзгертілді, бұл жүйенің алмастырушы Myki жобасының жұмысы барысында кеңейтіліп, өзгертілуіне мүмкіндік берді, сондай-ақ келісімшартты алты айлық хабарламамен тоқтатуға болады. Автобустарда қолжетімділік шектеулі болды, жүргізушілерден жексенбілік сақтану билеттері мен ең төменгі тарифтік билеттерді алуға болмады. Сол сияқты, теміржол станцияларындағы билет сату автоматтарында жексенбілік сақтану билеттері немесе кейбір ең төменгі тарифтік билеттер болмады. Төлем әдістері тек монетамен (трамвайларда және теміржол станцияларындағы кішкентай Metcard автоматтары), EFTPOS, монета және кейбір банкноттармен (станциялардағы үлкен билет автоматтары), EFTPOS, кредиттік карта, монета және барлық банкноттармен (жоғары деңгейдегі теміржол станциялары) алуға болатын. 2008 жылдың наурыз айында Солтүстік Мельбурн теміржол станциясынан Корольдік Мельбурн ауруханасына және Мельбурн университетіне бағытталған жаңа 401 маршрутты автобус қызметі Мельбурндағы сапар алдында Metcard сатып алуды талап ететін алғашқы және жалғыз автобус маршруты болды. Metcard билеттері теміржол станцияларына кіргенде немесе шыққанда, трамвайларға немесе автобустарға отырғанда тексерілетін. Алғашқы тексеру билеттің арт жағына жарамдылық мерзімі мен уақытын басып шығарды. Көптеген билеттердің кейін тексерілуі қосымша уақытты көрсетпеді, бірақ бұл деректер жолаушылар санын есептеу үшін (көлік қызметтерін жақсарту мақсатында) пайдаланылуға тиіс болды. Қолданыстағы билеттерді қайта тексеру, функционалдық тұрғысынан қажет болмаса да, заң бойынша талап етіледі және қазір де талап етілуде.

V/Line (қала сырты) қызметтері үшін жеке тарифтік және билеттік жүйе бар. Алайда, 2006 жылдың сәуір айынан бастап V/Line билеттерінің иелері Мельбурнға 1 және 2 аймақтарына басқа билет сатып алудың қажеті болмайды. V/Line билеттері 2-аймақтың станцияларына 2-аймақта ғана жарамды. Мельбурнның сыртындағы көптеген қалалардағы тарифтер де осы интеграцияның бөлігі ретінде 2-аймақтың Metcard бағасына сәйкес келтірілді.