Чың әулетінің саяхатшысы Цай Цзин

Кіріспе

Қытай каллиграфы және саясаткері, Цай Цзинь (1047-1126) өмірінде бір кезеңде осы атпен танымал болған Сун әулетінің генералы, әдептік есімі Юаньчан (元長), Қытайдың Солтүстік Сун әулеті кезінде өмір сүрген қытай каллиграфы және саясаткері. Ол сондай-ақ, Қытай әдебиетінің төрт классикалық романының бірі – «Су шебінде» (Су маржасында) негізгі қарсыластардың бірі ретінде бейнеленген.

Өмір

Цай Цзин Синьхуаның Сянью қаласынан (қазіргі Путиан, Фуцзянь) шыққан. 1070 жылы императорлық емтиханға қатысып, цзиньши (жетістікке жеткен үміткер) болды. Ол Циантаңда азаматтық қызметкер болып қызмет етті, содан кейін Ұлы хатшының кеңсесінде жұмыс істеді. 1086 жылы Цай Цзин Кафэн қаласындағы әкімшілік кеңсеге тағайындалды. Ол император сарайындағы Сима Гуан бастаған консервативті фракцияны қолдады және Симаның мақтауына ие болды. 1094 жылы Цай Цзин кіріс министрі болды. Ол Чжан Дунға реформашы канцлер Ван Аншидің Жаңа саясатын қайта жаңғыртуға көмектесті, бірақ ол өзінің алдыңғыларының, әсіресе консервативті жауларының жазба жұмыстарын жою немесе түбегейлі өзгерту үшін қатаң науқан бастады, осылайша Шэн Куоның көптеген жазбаларын жойды. Император Хуйцзунның тұсында Цай Цзин айыпталып, Ханчжоу қаласында зейнетке шығуға бұйрылды. Цай Цзин император сарайындағы орнын қайтару үшін евнух генерал Тонг Гуанмен бірікті. Саясатта беделге ие болғаннан кейін және бір кезде канцлер болғаннан кейін Цай Цзин императорға бағалы сыйлықтар мен құрмет көрсетуді ұсынатын лауазымды адамдарға арналған хуашиганг (花石綱) саясатын енгізді. 1102 және 1113 жылдары ол шай мен тұз саудасына салық салу заңдарын реформалады, сондай-ақ жұмыс күшін арттырды. Цай Цзиннің саясаты қарапайым халық арасында танымал болмады және үкіметте жемқорлыққа әкелді. Цай Цзин мен Тонг Гуан 1115 жылы император Хуйцзуннан Сунь тайпасының Ляо тайпасына қарсы Джурчен тайпасымен одақтасу туралы ұсынысты бағалауды сұрады. Хуйцзунға бұл алғашқыда қызығушылық тудырмады және ол "өзінің лауазымды адамдарынан әртүрлі хабарлар алуын жалғастырды. [1118 жылы Тонг Гуан сақталмаған мемориалда Ляодағы тәртіпсіздікті пайдаланып, Ян мен Юньді (екі бұрынғы Сунь аймағын) қайтарып алуды ұсынды]. Хуйцзун Цай Цзиннің пікірін білуді қалады және бірнеше рет евнухты Цай Цзиннің бұл ұсыныс туралы не ойлайтынын сұрады. Алайда, Хуйцзун Цай Цзинді аудиенциядан кейін ұстап алып, тікелей сұрағанда ғана Цай Цзин өз пікірін білдіруге дайын болды. Ол Хуйцзунға Тонг Гуанға сенім артпайтынын айтты". Басқа ескертулерге қарамастан, Хуйцзун Цай Цзиннің алаңдаушылығын елемеді. "Содан көп ұзамай, 1120/6 жылы Цай Цзин зейнетке шықты, мүмкін Хуйцзун жаңа одаққа (Сунь мен Джурчен арасындағы, кейінірек олар өз одақтастарына сатқындық жасады) қарсылығынан шаршағандықтан". 1125 жылы Император академиясының шенеунігі Чэнь Донг император Хуйцзунға үкіметтің құлдырауына жауапты деп саналатын император сарайындағы алты "сатқынды" айыптады. Алты адам – Цай Цзин, Ван Фу (王黼), Тонг Гуан (童貫), Чжу Мянь (朱勔), Ли Ян (李彥) және Лян Шичэн (梁師成), ал Цай олардың жетекшісі болды. Цай Цзин лауазымынан алынып, император Циньцзун таққа отырғаннан кейін Лингнанға (қазіргі Гуандун) жер аударылды. Сунь ғалымы Эбрей Хуйцзунның өмірбаянындағы қосымшасында "қазіргі тарихшылардың Цай Цзинді одақтың мықты қолдаушысы, демек сатқын ретінде бейнелегенін табуы жиі кездеседі" деп жазады. Алайда, ол бұл шындық емес және шын мәнінде 1118 жылы Ан Яоченнің Тонг Гуан мен Цай Цзинге қарсы жазған мемориалының нәтижесі болды деп қорытындылады. Кейінірек "Хуйцзун евнух Лян Шичэнге Цай Цзиннің солтүстікке шабуылға қарсы тұра білген жалғыз адам екенін айтты". Цай Цзин Танчжоуға (қазіргі Чанша, Хунань) жолда аштықтан қайтыс болды, "өйткені саудагерлер оған тамақ сатудан бас тартқан. Ауруға шалдыққан, сексеннен асқан ол жер аударылған жеріне бара жатқанда он күн ішінде қайтыс болды. Сол күні оның ұлдары мен немерелерінің (солар да жер аударылған) жиырма үш адамына кешірім жасаудан бас тартты".

Cai Jing was from Xianyou, Xinghua (present day Putian, Fujian). In 1070, he participated in the imperial examination and was a jinshi (a successful candidate). He served as a civil official in Qiantang before moving on to work in the Grand Secretary's office. In 1086, Cai Jing was posted to the administrative office in Kaifeng, the capital. He supported the conservative faction in the imperial court, headed by Sima Guang, and won the praise of Sima. In 1094, Cai Jing became the Minister for Revenue. He helped Zhang Dun (章惇) revive the New Policies of reformist chancellor Wang Anshi, although he set out on a campaign of attrition to destroy or radically alter the written work of his predecessors and especially conservative enemies, thereby probably also purging much of Shen Kuo's written work. During the reign of Emperor Huizong, Cai Jing was impeached and ordered to retire in Hangzhou. Cai Jing collaborated with the eunuch general Tong Guan to win back his place in the imperial court. After rising to prominence in politics and becoming chancellor at one point, Cai Jing introduced the policy of huashigang (花石綱), for officials to focus on offering precious gifts and tributes to the emperor. In 1102 and 1113, he introduced reforms to the taxation laws on tea and salt trading, as well as increasing human labour. Cai Jing's policies were unpopular among the common people and led to corruption in the government. Cai Jing and Tong Guan were two of the officials Emperor Huizong asked in 1115 to evaluate the proposal that the Song ally themselves with the Jurchen against the Liao. Huizong was not interested at first, and continued "to get mixed reports from his officials [In 1118], Tong Guan, in a memorial that has not been preserved, proposed taking advantage of the disorder in Liao to regain Yan and Yun [two former Song territories] Huizong wanted Cai Jing's opinion of Tong Guan's proposal and several times sent a eunuch to ask Cai Jing what he thought of it. It was not until Huizong kept Cai Jing after an audience and asked him directly, however that Cai Jing was willing to express his opinion. He told Huizong that he did not have confidence in Tong Guan." Despite other warnings, Huizong disregarded Cai Jing's concerns. "Not long afterwards, in 1120/6, Cai Jing retired, quite possibly because Huizong was tired of his resistance to the new alliance [between the Song and the Jurchen, who later betrayed their Song allies]." In 1125, Imperial Academy official Chen Dong submitted a report to Emperor Huizong, denouncing six "traitors" in the imperial court, deemed responsible for the government's decline. The six were Cai Jing, Wang Fu (王黼), Tong Guan (童貫), Zhu Mian (朱勔), Li Yan (李彥), and Liang Shicheng (梁師成), with Cai as the group's leader. Cai Jing was stripped of his official post and banished to Lingnan (present day Guangdong) after Emperor Qinzong came to the throne. Song Scholar Ebrey devotes an appendix in her biography of Huizong reporting how it "is not uncommon to find modern historians who portray Cai Jing as a strong supporter of the alliance" and hence a traitor. She concludes, however, that this was untrue and was actually the result of An Yaochen's 1118 memorial directed against Tong Guan and Cai Jing. Later, "Huizong told the eunuch Liang Shicheng that Cai Jing was the only one who consistently had argued against the northern campaign." Cai Jing starved to death along the journey at Tanzhou (present day Changsha, Hunan) "as merchants reportedly refused to sell him food. Ill and over eighty, he died within ten days on his way to his site of banishment. On the same day, it was ruled that no future amnesties would lighten the exiles of twenty three of [his] sons and grandsons [who had also been banished]."