Кіріспе

Риндж бөгеті – Оңтүстік Калифорнияның Санта-Моника тауларындағы Малибу ағысында орналасқан 100 фут (30 м) биіктіктегі бөгет. Малибу Крик мемлекеттік саябағында орналасқан, ол Малибу каньоны жолының солтүстік-шығысынан сәл қашықта жатыр және туннельдің оңтүстігіндегі тоқтау орындарынан ішінара көрінеді. Өзеннің жануарлар әлеміне елеулі кедергі келтіретін бөгетті 2025 жылы басталып, 2035 жылы аяқталатын бұзу жұмыстары арқылы алып тастау жоспарлануда.

Тарих

Плотина сол кездегі «Ранчо Топанга Малибу Секвит» Малибу ранчосының иесі Мей Найт Риндж жалдаған жұмысшылармен салынған. Плотинаның негізі Мей Риндж Малибу ранчосы арқылы салған 15 шақырымдық Хьюнеме, Малибу және Порт-Лос-Анджелес темір жолының рельстерімен құрастырылған. Плотинаның екі қабырғасы Малибу өзенінің ортасындағы бұрыннан бар тау жынысы монолитіне орналастырылған; олар тек жоғары жағында ғана бірігеді. Риндж бөгетінің басты бетон аркасы 1924 жылы аяқталды. Бөгеттің су төгу арнасы 1926 жылы бітті. Бөгеттің артындағы алап 1950 жылдан бері шөгінділермен толығымен толып, Малибу өзенінен сарқырама жасады. 1976 жылы бөгет Малибу-Крик мемлекеттік паркінің құрамына енді.

Ұсынылған алып тастау

Балық қорғаушылар бөгеттің алынып тасталуын талап етті, өйткені ол Малибу өзені суайдынының жоғарғы ағысына Steelhead форелінің өтуіне кедергі келтіреді. Басқалары Риндж бөгетін Калифорния тарихи ескерткіші деп жариялауға тырысып, нәтижеге қол жеткізбеді. Риндж бөгеті Калифорния парктер және ойын-сауық департаментінің меншігінде және ондаған жылдар бойы жарамсыз күйде болып келді. 2014 жылы бөгетке қоғамдық кіруге тыйым салынды. АҚШ Өкілдер палатасы 1992 жылы бөгетті жоюды зерттеуге рұқсат берді. АҚШ Әскери инженерлер корпусы 2017 жылдың қаңтарында «Малибу өзенінің экожүйесін қалпына келтіру мүмкіндігін зерттеу» атты жобаны жариялады. Бөгеттің бұзу құны 80 миллион долларға жетеді деп бағаланған. 2018 жылдың 9 наурызында Калифорния жағалау комиссиясы Риндж бөгетін жою жоспарын мақұлдады. Армия инженерлер корпусы әзірлеген жоспар бөгет аркасын, су төгішін және бөгеттің артында жиналған шөгінділерді жоюды көздейді. Шамамен бір бөлігі таза құмды шөгінділер жүк көлігімен Вентура портына тасылып, ластануға тексеріліп, содан кейін баржамен Малибу сағасының шығысындағы Малибу өзенінің аузына жақын теңіз суларына төгіледі. Шөгінділер жағалаудағы су өсімдіктеріне зиян келтірмейтіндей етіп орналастырылады, сондай-ақ құмның жағалауға қарай және бойымен жылжып, жақын маңайдағы жағаларды толықтыруына мүмкіндік береді. Қалған шөгінділер Калабасас полигонына қойылады. Жоба сонымен қатар Малибу өзенінің Колд Крик және Лас Виргенс салаларында балықтардың қозғалысын кедергілейтін, көбінесе жолдардың астындағы құбырларды да өзгертеді немесе жояды. Жоба 2025 жылы басталып, аяқталуына сегіз жыл қажет. Бөгетті жою жобасымен байланысты тәуекелдерге бөгет пен шөгінділер алынған жердегі еңістің тұрақсыздығы және бөгеттен төменгі ағыста су тасқынының қаупі кіреді. Төменгі ағындағы тұрғындар мен Малибу қаласы осы тәуекелдерге алаңдаушылық білдірді. 2019 жылы California Trout Риндж бөгетін бөгетті жою бойынша басымдықтардың бірі деп атады, сондай-ақ Поттер аңғарындағы Иль өзеніндегі Скотт бөгеті, Ожай маңындағы Матилиджа бөгеті, Кламат өзеніндегі төрт гидроэлектр станциясы және Стэнфорд университетінің үстіндегі Сирсвилл бөгеті де осы тізімге енді. 1947 жылғы Матилиджа бөгеті, Ожайдың солтүстігіндегі Лос-Падрес ұлттық орман паркінде орналасқан, болат балықтардың шарықталу алаңдарын да бөгеп тұр және оны жою жоспарлануда. Матилиджа өзенінде суды сақтау және су тасқынын бақылау үшін салынған бұл бөгет енді ешқайсысын орындамайды, өйткені ол лайланып қалған. 2023 жылдың сәуір айында Калифорния мемлекеттік парктері бөгеттің жою жұмыстары жоспарланғандай өтетінін, 2026 жылға қарай жобалау жоспарлары, инженерлік есептері және рұқсат алу жұмыстары 90% аяқталады деп хабарлады.