Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медициналық физик – медицина физикасының бір немесе бірнеше салаларында (мамандықтарында) тәуелсіз түрде жұмыс істеуге қабілетті, медицинада физиканы қолданудың принциптері мен әдістері бойынша мамандандырылған білім мен дайындыққа ие денсаулық сақтау маманы. Медициналық физик физиканы медицинаға, әсіресе қатерлі ісіктерді диагностикалау және емдеуде маңызды рөл атқарады. Медициналық физикадағы ғылыми және технологиялық прогресс медициналық физиктің жұмысын тиімді атқаруы үшін оның қызметіне енгізілуі тиіс көптеген дағдыларға әкелді. Сондықтан, диагностикалық және емдік процедуралардан өтетін науқастарға көрсетілетін "медициналық қызметтер" әртүрлі, бірақ бір-бірін толықтыратын дағдылардың нәтижесі болуы керек. Жалпы алғанда, медициналық физик бейнелеу, сәулелік ем және сәулелік қауіпсіздіктің барлық ғылыми және техникалық аспектілеріне жауапты. Олардың кәсіби міндеті – науқастарға ұсынылатын медициналық процедуралардың ең жоғары сапа стандартына сәйкес келуін қамтамасыз ету. Медициналық физик дозиметристердің, терапевтердің және технологтардың жұмысын басқарады және қадағалайды.
A medical physicist is a health professional with specialist education and training in the concepts and techniques of applying physics in medicine and competent to practice independently in one or more of the subfields (specialties) of medical physics. A medical physicist plays a fundamental role in applying physics to medicine, but particularly in the diagnosis and treatment of cancer. The scientific and technological progress in medical physics has led to a variety of skills that must be integrated into the role of a medical physicist in order for them to perform their job. The "medical services" provided to patients undergoing diagnostic and therapeutic treatments must, therefore, be the result of different but complementary skills. In general, the medical physicist is responsible for all scientific and technical aspects of imaging, radiation treatment, and radiation safety. It is their occupational role to ensure that medical modalities offered to patients are met with the utmost quality assurance. It is the medical physicist that manage and supervise the efforts of dosimetrists, therapists and technologists in that capacity.
Австралия мен Жаңа Зеландия
Австралазиялық медициналық физика ғалымдары мен инженерлер колледжі (ACPSEM) – Австралия және Жаңа Зеландияда медициналық физиктердің білімі мен сертификациясын қадағалайтын кәсіби ұйым. Оның мақсаты медициналық физика және биомедициналық инженерия саласындағы қызметтерді және кәсіби стандарттарды дамыту болып табылады.
The Australasian College of Physical Scientists and Engineers in Medicine (ACPSEM) is the professional body that oversees the education and certification of medical physicists in Australia and New Zealand and has a mission to advance services and professional standards in medical physics and biomedical engineering.
Еуропа
2013/59/Евратом директивасы бойынша Еуропалық Одақта медициналық физика саласының сарапшы деңгейіндегі медициналық физика мамандарының (бұдан әрі – «медициналық физика сарапшылары») болуы қажет. Медициналық физика ұйымдарының Еуропалық федерациясы (EFOMP) медициналық физика сарапшылары үшін білім, дағды және құзыреттіліктер (Еуропада соңғысы «жауапкершілік» дегенді білдіреді) тұрғысынан оқу нәтижелерінің толық тізімін анықтады. Еуропада медициналық физиктерді кәсіби дайындау әдетте физика немесе оған балама (мысалы, биофизика, электр және механикалық инженерия, информатика), медициналық физика бойынша магистр және 2 жылдық тағылымдамадан тұрады. Еуропалық комиссия «Медициналық физика сарапшысы жөніндегі еуропалық нұсқаулар» жариялады.
The presence of Medical Physicists at Expert level ('Medical Physics Experts') in healthcare in the European Union is required by the 2013/59/Euratom directive. The European Federation of Organisations for Medical Physics(EFOMP) has defined a detailed inventory of learning outcomes for Medical Physics Experts in terms of Knowledge, Skills and Competences (the latter in Europe means 'responsibilities'). In Europe the professional preparation for Medical Physicists typically consists of a first degree in Physics or equivalent (e. g., biophysics, electrical or mechanical engineering, computing), a Masters in Medical Physics and a 2 year training Residency. The European Commission has produced 'European Guidelines on the Medical Physics Expert'.
Финляндия
Финляндияда медициналық физик біліктілігі дәрігерлердің мамандығына баламалы. Көптеген басқа елдерден өзгеше, білікті медициналық физик – жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді талап ететін мамандық, оған лиценциат немесе PhD дәрежесі және 5 жылдық тағылымдама жатады.
In Finland the qualification of medical physicist is comparable to specialisation of physicians. In contrast to many other countries, qualified medical physicist is considered as a post graduate university education requiring a licentiate's degree or a PhD and a 5 year training residency.
Ұлыбритания
2011 жылдың қазан айынан бастап ғылыми мансапты жаңғырту бағдарламасы аясында Англия мен Уэльсте медицина физигі ретінде аккредиттеуге қол жеткізу Ғалымтарды оқыту бағдарламасы (STP) арқылы қамтамасыз етіледі. Бұл Ұлттық денсаулық сақтау ғылым мектебі ұсынатын үш жылдық аспирантура бағдарламасы. Бағдарламаға түсушілер физикалық ғылымдардың тиісті саласы бойынша бакалавр дәрежесіне (бірінші немесе жоғары екінші сыныптық диплом) ие болуы керек. STP медициналық физика бойынша күндізгі оқу магистрін (Кингс колледжі Лондон, Ливерпуль немесе Ньюкасл университетінде) және Ұлттық денсаулық сақтау қызметіндегі практикалық оқуды қамтиды. Бағалау біліктіліктерді толықтыру және басқа клиникалық қызметкерлер тапсыратын ЕҚЫҰ-ға ұқсас қорытынды бағалау арқылы жүзеге асырылады. STP-ні аяқтау Физика және медицинадағы инженерлік институтының (IPEM) аккредиттеуіне және Клиникалық ғалым ретінде тіркелуге мүмкіндік береді. 2011 жылға дейін Ұлыбританиядағы оқыту жолы екі кезеңнен тұрды, және бұл жүйе Шотландия мен Солтүстік Ирландияда әлі де қолданылады. Бірінші кезеңде шектеулі клиникалық тәжірибе және медициналық физика бойынша күндізгі оқу магистрі болды. Екінші кезеңде кандидат тәжірибе портфолиосын жасайтын және Денсаулық сақтау ғылымдары академиясына ұсынатын клиникалық тәжірибе ғана болды, ол (экзаменмен қатар) IPEM-де кәсіби аккредиттеуге әкелетін еді.
From October 2011 as part of the Modernising Scientific Careers scheme, the route to accreditation as a medical physicist in England and Wales is provided by the Scientist Training Programme (STP). This scheme is a three year graduate program provided by the National School of Healthcare Science. Entrants are required to have an undergraduate degree (first or upper second class honours) in an appropriate physical science prior to this three year graduate program. The STP involves a part time MSc in Medical Physics (provided by either King's College London, University of Liverpool or Newcastle University) in addition to practical training within the National Health Service. Assessment is provided by the completion of competencies and by a final assessment similar to the OSCE undertaken by other clinical staff. Completion of the STP leads to accreditation with the Institute of Physics and Engineering in Medicine (IPEM) and registration as a Clinical Scientist. Prior to 2011 the training route in the United Kingdom was administered in two parts, and this scheme is still used in Scotland and Northern Ireland). Part I involved limited clinical experience and a full time MSc in medical physics. Part II involved exclusively clinical experience in which the candidate would produce a portfolio of experience and submitted to the Academy for Healthcare Science which (in addition to a viva) would lead to professional accreditation with IPEM.
Солтүстік Америка
Солтүстік Америкада медициналық физика бойынша білім беру магистрлік, докторлық, докторантурадан кейінгі және/немесе резиденттура деңгейлерінде жүзеге асырылады. Сонымен қатар, кәсіптік докторлық дәреже алу мүмкіндігі де жақында енгізілді. Канада мен АҚШ-та бірнеше университеттер осы дәрежелерді ұсынады. 2013 жылдың қазанына дейін Солтүстік Америкадағы 70-тен астам университетте Медициналық физика білімі бағдарламаларын аккредиттеу комиссиясы (CAMPEP) аккредиттеген медициналық физика бойынша аспирантура бағдарламалары немесе резиденттуралар бар. Резиденттуралардың көп бөлігі терапияға бағытталған, бірақ соңғы бірнеше жылда диагностикалық және ядролық медицина да дами бастады. АҚШ-та кәсіби сертификаттауды American Board of Radiology (барлық 4 сала үшін), American Board of Medical Physics (МРТ үшін), American Board of Science in Nuclear Medicine (Ядролық медицина және ПЭТ үшін) ұйымдары береді. 2012 жылдан бастап, ABR сертификаттау процесін бастау үшін CAMPEP аккредиттеген резиденттураға немесе аспирантура бағдарламасына қабылдану қажет. 2013 жылдан бастап, ABR сертификаттау процесінің 2-кезеңіне өту үшін CAMPEP аккредиттеген резиденттураны аяқтау талап етіледі. Канадада кәсіби сертификатты Канаданың Медицина физиктері колледжі (барлық 4 сала және маммография үшін) береді. 2016 жылдан бері, радиациялық онкология физикасы сертификаты алу үшін CAMPEP аккредиттеген оқу орнынан бітіру және одан кейінгі білім алу талаптары қойылады.
In North America, medical physics training is offered at the master's, doctorate, post doctorate and/or residency levels. A professional doctorate has also been recently introduced as an option. Several universities offer these degrees in Canada and the United States as well. As of October 2013, over 70 universities in North America have medical physics graduate programs or residencies that are accredited by The Commission on Accreditation of Medical Physics Education Programs (CAMPEP). The majority of residencies are therapy, but diagnostic and nuclear have also been on the rise in the past several years. In the United States, professional certification is obtained from the American Board of Radiology (for all 4 areas) the American Board of Medical Physics (for MRI), the American Board of Science in Nuclear Medicine (for Nuc Med and PET). As of 2012, enrollment in a CAMPEP accredited residency or graduate program is required to start the ABR certification process. As of 2013, completion of a CAMPEP accredited residency is required to advance to part 2 of the ABR certification process. In Canada, professional certification is obtained from the Canadian College of Physicists in Medicine (for all 4 areas and Mammography). Since 2016, eligibility requirements for Radiation Oncology Physics certification includes graduation and post graduate training from a CAMPEP accredited institution.
Ресей
Ресейдегі Медициналық физиктер қауымдастығы ұйымдастырылған және жұмыс істейді. Медициналық физиканы оқыту Мәскеу мемлекеттік университетінде, Мәскеу физика және технология институтында, Кубань мемлекеттік университетінде жүзеге асырылады. "Медициналық физика" ғылыми журналы жарық көреді.
The Association of Medical Physicists in Russia is organized and operates Teaching of medical physics is carried out at Moscow State University, Moscow Institute of Physics and Technology , Kuban State University. The scientific journal "Medical Physics" is published .
Халықаралық
Медициналық физика саласында тұрақты аймақтық және халықаралық білім беру шаралары жүргізіледі. Олардың ең көнесі – Италияның Триест қаласындағы Теориялық физика халықаралық орталығының (ICTP) Медициналық физика бойынша халықаралық колледжі. Бұл колледж дамып келе жатқан елдерден келген 1000-нан астам медициналық физикті білім берді.
There are regular regional and international educational medical physics activities. The oldest of these is the International College on Medical Physics at the International Centre for Theoretical Physics (ICTP), Trieste, Italy. This College has educated more than 1000 medical physicists from developing countries.