Ежелгі грек ваза суретшісі Эвфроний: өмір және шығармашылығы
Euphronios
Ежелгі грек ваза суретшісі Эвфроний (б.з.д. 535-470 ж.) туралы мақала. Қызыл фигуралы керамиканың шебері, көшбасшы топ өкілі, өзінің туындыларын қол қойған тұңғыш суретшілердің бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грек ваза суретшісі және қыш құмырашысы (шамамен 535 – 470 ж.б.з.б.)
Greek vase painter and potter (c. 535 – after 470 BC)
Евфроний (Εὐφρόνιος; шамамен 535 – 470 ж.б.з.б.) – ежелгі грек ваза суретшісі және қыш құмырашысы, біздің заманымызға дейінгі VI ғасырдың соңы мен V ғасырдың басында Афинада жұмыс істеген. "Пионерлік топ" деп аталатын топтың (қара фигурадан қызыл фигуралы керамикаға өтуде маңызды рөл атқарған ваза суретшілерінің тобының қазіргі атауы) құрамында Евфроний қызыл фигуралы техниканың ең ірі суретшілерінің бірі болды. Оның туындылары оны соңғы архаикалық кезеңнен ерте классикалық кезеңге жатқызады, және ол тарихтағы жұмысына қол қойған алғашқы суретшілердің бірі болып табылады.
Euphronios (Εὐφρόνιος; c. 535 – after 470 BC) was an ancient Greek vase painter and potter, active in Athens in the late 6th and early 5th centuries BC. As part of the so called "Pioneer Group," (a modern name given to a group of vase painters who were instrumental in effecting the change from black figure to red figure pottery), Euphronios was one of the most important artists of the red figure technique. His works place him at the transition from Late Archaic to Early Classical art, and he is one of the first known artists in history to have signed his work.
Грек ваза суретшілерінің ашылуы
Скульпторлар сияқты басқа суретшілерден өзгеше, ежелгі грек әдебиетінің ешбір дерегі ваза суретшілерін нақты атап көрсетпейді. Көркем өнерге арналған мол әдеби мұрада қыш ыдыстар туралы сирек кездеседі. Осылайша, Евфронийдің өмірі мен көркемдік дамуын қалпына келтіру – барлық грек ваза суретшілерінің өмірі сияқты – тек оның туындылары арқылы ғана мүмкін. Грек қыш ыдыстарын ғылыми тұрғыдан зерттеу 18 ғасырдың соңына қарай басталды. Алғашқыда назар иконографияға аударылды. 1838 жылы Евфронийдің алғашқы қолтаңбасының табылуы жеке суретшілерді анықтап, есімдерін беруге болатынын көрсетті, соның арқасында олардың туындыларын оларға жатқызуға мүмкіндік туды. Бұл суретшілердің қолтаңбаларын жан-жақты зерттеуге алып келді, ал 19 ғасырдың соңында ғалымдар стильдік жинақтарды құрастыруға кірісті. Археолог Джон Д. Бизли осы жинақтарды өз жұмысының бастауы ретінде пайдаланды. Ол суреттерді зерттеу үшін өнер тарихшысы Джованни Мореллидің әдістерін қолданып, мыңдаған аттикалық қара және қызыл фигуралы вазалар мен сынықтарды жүйелі түрде сипаттап, каталогқа енгізді. Аттикалық суретшілер туралы үш маңызды томда Бизли бүгінге дейін негізінен қолданылып келе жатқан таксономияны жасады. Ол әрқашан нақты анықталатын жеке өнер туындыларын жасаған барлық белгілі суретшілерді (аталған немесе аталмаған) тізімдеді. Бүгінде көптеген суретшілер танымал, бірақ олардың есімдері көбінесе белгісіз болып қалады.
In contrast to other artists, such as sculptors, no Ancient Greek literature sources refer specifically to vase painters. The copious literary tradition on the arts hardly mention pottery. Thus, reconstruction of Euphronios's life and artistic development—like that of all Greek vase painters—can only be derived from his works. Modern scientific study of Greek pottery began near the end of the 18th century. Initially, interest focused on iconography. The discovery of the first signature of Euphronios in 1838 revealed that individual painters could be identified and named, so that their works might be ascribed to them. This led to an intensive study of painters' signatures, and by the late 19th century, scholars began to compile stylistic compendia. The archaeologist John D. Beazley used these compendia as a starting point for his own work. He systematically described and catalogued thousands of Attic black figure and red figure vases and sherds, using the methods of the art historian Giovanni Morelli for the study of paintings. In three key volumes on Attic painters, Beazley achieved a taxonomy that remains mostly valid to this day. He listed all known painters (named or unnamed) who produced individual works of art which can always be unmistakably ascribed. Today, most painters are identified, though their names often remain unknown.
Б. з. б. VI ғасырдың аяғындағы Афинадағы жағдай
Евфроний б.з.д. 535 жыл шамасында, Пеизистраттың билігі кезінде афиналық өнер мен мәдениет гүлденген кезде туған болуы керек. Ол кезде аттикалық қыш ыдыстардың көпшілігі қара сызықпен суреттелген стильде жасалған. Афинаның сол кездегі қыш ыдыстарының көп бөлігі Этрурияға экспортталды. Қазірге дейін сақталған аттикалық қыш ыдыстардың көпшілігі этрус қабірлерінен қабірлік заттар ретінде (қазылған немесе тоналған) табылған. Ол кезде ваза сурет салу өнері Никостен және Андокид сияқты шеберлердің еңбегі арқасында жаңа серпіліс алды. Андокид шеберханасы б.з.д. 530 жылдары қызыл сызықпен суреттелген қыш ыдыстарды жасауды бастады. Бірте-бірте жаңа қызыл сызықпен суреттелген стиль ескі қара сызықпен суреттелген стилді ығыстыра бастады. Евфроний Афинадағы қызыл сызықпен суреттелген вазалардың алғашқы маңызды шеберлерінің біріне айналды. Қазіргі заманғы ғылым оны сол дәуірдегі басқа жас суретшілермен бірге қызыл сызықпен сурет салу өнерінің "Пионерлік тобына" жатқызады.
Euphronios must have been born around 535 BC, when Athenian art and culture bloomed during the tyranny of Peisistratos. Most Attic pottery was then painted in the black figure style. Much of the Athenian pottery production of that time was exported to Etruria. Most of the extant Attic pottery has been recovered as grave goods (excavated or looted) from Etruscan tombs. At the time, vase painting received major new impulses from potters such as Nikosthenes and Andokides. The Andokides workshop began the production of red figure pottery around 530 BC. Gradually, the new red figure technique began to replace the older black figure style. Euphronios was to become one of the most important representatives of early red figure vase painting in Athens. Together with a few other contemporary young painters, modern scholarship counts him as part of the "Pioneer Group" of red figure painting.
Какрилионның шеберханасында шәкірт болу
Евфроний б.з.б. 520 жылы шамамен Псиакстың жетекшілігімен ваза салуды бастаған сияқты. Кейіннен Евфроний өзінің бұрынғы ұстазының жұмысына, сондай-ақ бірнеше басқа ескі суретшілердің туындыларына елеулі әсер етті. Ол Олтос суретшісінің басшылығымен қыш құмырашының шеберханасында жұмыс істеді. Оның осы алғашқы кезеңіндегі туындыларында Евфронийге тән бірнеше көркемдік ерекшеліктер байқалады: мифологиялық сахналарды салуға бейімділігі, монументальды композицияларды қалауы, сонымен қатар күнделікті өмірден көріністерді, бұлшық еттер мен қозғалысты мұқият бейнелеуі. Соңғы ерекшеліктер, әсіресе, ұқсас стильде сурет салған Псиакспен тығыз байланысты екенін көрсетеді. Бірнеше фрагменттерден басқа, Лондондағы (E 41) және Малибудағы (77. AE.20) вазалар осы кезеңіне жатқызылады. Дегенмен, ең маңызды ертедегі ваза – Сарпедонды бейнелейтін авторлық қолтаңбасы бар туынды. Осы ваза халықаралық нарықта пайда болғаннан кейін ғана Евфронийдің ерте туындыларын тануға және Олтосқа бұрын жатқызылған жұмыстардан ажыратуға мүмкіндік болды. Суретшілер өздерінің ең жақсы туындыларына қол қоюға үйренгенмен, қара және ерте қызыл фигуралы суретте қолтаңбалар сирек кездеседі. Тіпті Евфронийдің ең ерте белгілі туындылары қызыл фигуралы ваза салу үшін қажетті техникалық шеберліктің толыққанды меңгерілгенін көрсетеді. Сондай-ақ, оның жұмысында стандартты қызыл фигура техникасының құрамына енген бірқатар техникалық жетістіктер алғаш рет пайда болды. Адам анатомиясын көбірек реалистік бейнелеу үшін ол рельефтік сызықтарды және сұйылтылған саз қоспасын қолданды. Саз қоспасының қолданылу тәсіліне байланысты, қыздыру кезінде ашық сарыдан қоңырға дейін әртүрлі түстерге ие болып, суретшіге стильдік мүмкіндіктерді арттырады. Евфронийдің техникалық және көркемдік жаңалықтары тез әсер етті; оның алғашқы кезеңінде Кахрилион үшін жұмыс істеген басқа суретшілер, тіпті оның бұрынғы ұстаздары Псиакс пен Олтос шығарған туындыларында Евфронийдің жұмысында алғаш рет көрінген стильдік және техникалық ерекшеліктер байқалады. Кахрилионның шеберханасы тек сусынға арналған ыдыстарды ғана шығарғанмен, Евфроний оған ерте жасынан бастап жұмыс істеді, бірақ қарапайым ыдыстар оның көркемдік ізденісін қанағаттандыра алмады. Ол басқа да ваза түрлерін салуға кіріскен, мүмкін, әртүрлі қыш құмырашылармен жұмыс істеген. Вилла Джулияда оның екі ертедегі пеликасы сақтаулы. Мұндай орташа көлемді вазалар оның бейнелі суреттеріне көбірек орын берді. Қазір Бостонда сақталып тұрған психтер де оның ерте туындыларының қатарына жатады, өйткені ол Олтостың жұмысына өте ұқсайды: киімнің қатаң бүктемелері, бадам тәрізді көздер, кішкентай иілген жақ және анық ерекшеленбеген қолдар мен аяқтар. Дегенмен, бұл жұмыс кейінірек жасалған болуы мүмкін. Евфронийдің туындыларын оның шығармашылығының әртүрлі кезеңдеріне жатқызудағы осындай қиындықтар оның бірнеше вазаларында қайталанады. Оның туындыларының жалпы хронологиясы мен дамуы жақсы белгілі болғанымен, кейбір туындыларын дәл орналастыру қиын. Мысалы, Берлиндегі Антикенжийнамадағы жас жігіттердің палаистрада жаттығуларын бейнелейтін тостаған кратері ваза пішініне байланысты оның кейінгі туындыларының қатарына жатқызылады. Дегенмен, кейбір озық әдістердің (бұлшық еттерді мұқият бейнелеу, рельефтік сызықты пайдалану) пайда болуына қарамастан, кратер ерте кезеңде жасалған болуы керек, өйткені ол қара фигуралы ваза суреттерінен кейбір стильдік мотивтерді алған. Бұл мотивтерге ауыз астындағы плющ гүлшоғыры, салыстырмалы түрде кішкентай кескін форматы және Олтостың жұмысына стильдік ұқсастық жатады.
Euphronios appears to have started painting vases around 520 BC, probably under the tutelage of Psiax. Later, Euphronios himself was to have a major influence on the work of his erstwhile master, as well as on that of several other older painters. Later he worked in the workshop of the potter Kachrylion, under supervision of the painter Oltos. His works from this early phase already show several of Euphronios' artistic characteristics: his tendency to paint mythological scenes, his preference for monumental compositions, but also for scenes from everyday life, and his careful rendering of muscles and movement. The latter aspects particularly indicate a close link with Psiax, who painted in a similar style. Apart from a few fragments, a bowl in London (E 41) and one in Malibu (77. AE.20) can be ascribed to this phase of his work. The most important early vase, however, is a signed specimen depicting Sarpedon. It was only through the appearance of this vase on the international market that Euphronios' early works could be recognised and distinguished from the paintings of Oltos, who had previously been credited with some works by Euphronios. Although it later became common for painters to sign their best works, signatures were rarely used in black figure and early red figure painting. Even Euphronios's earliest known works show a total control of the technical abilities necessary for red figure vase painting. Similarly, a number of technical advances which were adopted as part of the standard red figure technique can be first seen in his work. To render the depictions of human anatomy more plastic and realistic, he introduced the relief line and the use of diluted clay slip. Depending on how it is applied, the slip can acquire a range of colours between light yellow and dark brown during firing, thus multiplying the stylistic possibilities available to the artist. Euphronios's technical and artistic innovations were apparently quickly influential; pieces produced during his early period by other painters working for Kachrylion, and even by his former teachers Psiax and Oltos, show stylistic and technical aspects first seen in Euphronios's own work. Although Kachylion's workshop only produced drinking bowls, and Euphronios continued to work for him into his maturity, simple bowls soon failed to satisfy his artistic impulse. He began to paint other vase types, probably working with different potters. The Villa Giulia holds two very early pelikes by him. Such medium size vases offered more space for his figural paintings. A psykter now in Boston is also counted among his early work, as it strongly resembles the work of Oltos: stiff garment folds, almond shaped eyes, a small protruding chin and ill differentiated hands and feet. Alternatively, it could be a relatively careless work from a later phase. Such problems in assigning Euphronios' works to the different periods of his activity recur for several of his vases. Although the general chronology and development of his work is well known, some of his works remain difficult to place precisely. For example, a chalice krater in the Antikensammlung Berlin, depicting young men exercising in the palaistra is often counted among his later works due to the vase shape. Nonetheless, it seems that in spite of the occurrence of some advanced methods (careful representation of musculature, the use of the relief line), the krater must be dated to an earlier phase, since it borrows some stylistic motifs from black figure vase painting. These motifs include an ivy garland below the mouth, the fairly small image format and the stylistic similarity to the work of Oltos.
Инновациялар мен бәсекелестік
Б.з.д. 510 жылы шамамен, шығармалары үшін жаңа материалдар іздеп жүрген Евфроний, форма мен әшекейлеуде тәжірибе жасаған қыш өндіруші Евксифейдің шеберханасына кірді. Осы кезеңде суретші де, қыш өндіруші де батыл және маңызды тәжірибелер жасағандықтан, Евфронийдің туындыларының стильдік дамуы оның хронологиялық тізбегін біршама нақтылықпен қайта құруға мүмкіндік береді. Осы кезеңнен жартылай сақталған тостаған кратері (Лувр G 110) Евфронийдің өнер жаңалықтарының әсерін қаншалықты сезінгенін көрсетеді. Тостағанның алдыңғы жағында б.з.д. 520 жылы ыдысқа салған классикалық сурет бар: Геракл мен Немейлік арыстанның күресі. Ал артқы жағында батыл және жаңаша екі құрама бейнеленген: жоғарыда – бишілердің ең қиын дене қимылдарын көрсететін комос сахнасы, ал төменде – артқа қарап тұрған, қолдары артына тірелген адам. Осы керемет сурет Евфронийдің туындысына қол қоюына себеп болды деп есептеледі. Қолтаңба ерекше, себебі суретші «Евфроний осыларды суреттеді» деген формула қолданған. Бұл туынды Пионерлер тобының жұмысының көрнекті мысалы болып табылады және бір ғана қыш ыдысы форманың дамуына жеке үлес қоса алатынын көрсетеді. Жаңашылдыққа ұмтылыс тіпті жеке шеберханалар арасында да бәсекелестікке әкелді. Мюнхендегі амфорада Евтимид, тағы бір Пионерлер тобының суретшісі, «Евфронийтің ешқашан сурете алмайтын» суретті салғанын мәлімдейді. Бұл сөз әріптесінің және бәсекелесінің шеберлігіне деген құрметті, сондай-ақ онымен бәсекелесуді білдіреді. Сол сияқты, Евфронийдің шәкірті болған, шамалы жас суретші Смикрос, ұстазының туындыларын тікелей көшіріп, өте табысты алғашқы жұмыстарын жасады. Гетти мұражайында Смикростың қол қойған психосы бар, онда Евфроний Леагрос есімді жас жігіттің ықыласына түсуі бейнеленген. Леагрос аты Евфронийдің «калос» жазуларында жиі кездеседі.
Around 510 BC, probably seeking new media for his compositions, Euphronios entered the workshop of Euxitheos, a potter who was similarly engaged in experimenting with form and decor in his own work. The stylistic development of Euphronios's work during this period, during which both painter and potter attempted bold and influential experiments, permits a reconstruction of its chronological sequence with some certainty. A partially preserved chalice krater from this period (Louvre G 110) is indicative of the degree to which Euphronios was aware of the influence of his artistic innovations. The front of the chalice shows a classic scene that he had already painted on a bowl around 520 BC : the fight between Heracles and the Nemean Lion. The back, however, depicts a bold and innovative double composition : above, a komos scene, with the participants of the dance drawn in extreme physical postures, and below, a figure viewed from behind, arms leaning backwards. The striking scene has been thought to be the reason that Euphronios signed the work. The signature is unique, as the artist uses the formula Euphronios egraphsen tade "Euphronios has painted these things". The piece is a characteristic example of the Pioneer Group's work and shows how a single vase could make an individual contribution to the development of the form. This drive for innovation led to a spirit of competition even within individual workshops. On an amphora in Munich, Euthymides, another Pioneer Group Painter, claims that he has painted a picture "as Euphronios never could have done". This phrase implies respect for the colleague's and rival's skill, as well as a contest with him. Similarly, a somewhat younger painter, Smikros, probably a pupil of Euphronios, created some very successful early works that directly plagiarised his master. The Getty Museum has a signed psykter by Smikros that depicts Euphronios wooing an ephebe named as Leagros. The name Leagros occurs frequently in kalos inscriptions by Euphronios.
Геракл, Антайос және Сарпедон - екі шедевр
Евфронийдің шедеврлерінің бірі саналатын Геракл мен Антайдың күресін бейнелейтін тостаған кратері көбінесе оның ең танымал туындысы деп есептеледі. Барбарос Ливиялық алып Антай мен өркениетті, әдемі күтімделген грек батыры арасындағы қарама-қайшылық – гректердің өзіне қатысты ұғымдарын дамытуының айқын көрінісі. Күресіп жатқан кейіпкерлердің денелерінің анатомиялық дәлдігі шығармаға әсемдік пен күш сыйлайды. Туындының әсерлілігін екі әйел бейнесінің болуы күшейтеді, олардың мүсіндік келбеті композицияны аяқтайды. Вазаны қалпына келтіру барысында түпнұсқа эскиз табылды, ол Евфронийдің өліп бара жатқан алыптың созылған қолын бейнелеуде қиындыққа тап болғанын, бірақ сахнаны суреттеген кезде оны жеңгенін көрсетті. Шамамен 515 жылға дейін жасалған Сарпедон кратері немесе Евфроний кратері Евфронийдің шығармашылығының шыңы деп саналады. Бұрынғы туындысындағыдай, Евфроний Сарпедонды композицияның ортасына қояды. Зевстің бұйрығымен Танатос пен Гипнос Сарпедонның денесін шайқастан шығарып алады. Орталық фонда – өлгендерді соңғы сапарына шығарып салып тұрған Гермес. Композицияның екі жағындағы троялық жауынгерлер тіке қарап тұр, ал олардың арасындағы оқиғаға мән бермейтіндей. Кейіпкерлер тек аттарымен ғана емес, сонымен қатар түсіндірме жазбаларымен де белгіленген. Жұқа сыр қолдану Евфронийге түрлі түстердің әртүрлі тондарын қасақана пайдалануға мүмкіндік берді, бұл көріністі ерекше жандандырды. Бірақ бұл кратер суретшінің суретшілік шеберлігімен ғана емес, қызыл фигура стилінің дамуындағы жаңа жетістіктермен де ерекшеленеді. Тостаған кратерінің пішіні қара фигура кезеңінде қыш өнеркәсібі шебері және суретші Эксекиямен жасалған, бірақ Эуксифеостың вазасында қызыл фигура техникасы үшін арнайы жасалған жаңашылықтар бар. Вазаның тұтқалары, аяқтары және төменгі бөлігі қара түспен боялғандықтан, қызыл фигура бейнелері үшін қол жетімді кеңістік шектеулі. Евфронийге тән болғандай, суреттік көрініс иілген өрнектермен шеңберленген. Сурет – суретшінің туындыларының классикалық үлгісі: күшті, динамикалық, егжей-тегжейлі, анатомиялық тұрғыдан дәл және терең сезімділікке толы. Екі суретші де өздерінің жұмыстарының сапасын жақсы білгендей, суретші де, қыш өнеркәсібі шебері де вазаға қол қойған. Бұл Евфронийдің толық сақталған жалғыз туындысы. Сарпедон кратерінің арт жағында асығыс орындалған, қарапайым қарулану көрінісі бейнеленген, себебі үлкен кратердің сазы кеуіп, оны жұмыс істеуге қиын еткен. Бұл заманауи көрініс, соғысқа дайындалып жатқан аты-жөні белгісіз жастардың тобын бейнелейді, Евфронийдің қызыл фигура техникасына енгізген жаңа реализмнің белгісі болып табылады. Күнделікті өмірден алынған осы көріністер және оларды мифологиялық көрініспен бір туындыда үйлестірудің көркемдік тәсілі Евфроний және оның ізбасарлары салған көптеген туындыларды ерекшелендіреді. Археологиялық және көркемдік маңызға ие болумен қатар, Сарпедон кратері ірі көне заттарды контрабандалық жолмен шығару және жою ісіне қатысқан желіні ашып, жоюда маңызды рөл атқарды. Бұл желі ұрланған археологиялық қазыналармен сауда жасап, оларды Метрополитен мұражайы, Калифорниядағы Дж. Пол Гетти мұражайы және Техастағы мұнай магнаты Нельсон Бункер Хант сияқты ірі музейлер мен коллекционерлерге сатқан. Бұл кратер 1971 жылдың соңында итальяндық антиквариат сатушысы Джакомо Медичи басқарған мазар тонаушылар тобы Италияның Серветери қаласының жанында бұрын табылмаған этрус қабір кешенін тонаған кезде заңсыз қазылған көптеген қабір заттарының бірі болды. Медичи кейіннен кратерді американдық дилер Роберт Э. Хехтке сатты, ол Нью-Йорк қаласындағы Метрополитен мұражайына 1 миллион АҚШ долларына сату туралы келіссөздер жүргізді, онда ол 1972 жылдан бастап қойылды. Келесі отыз жыл бойы итальяндық билік жүргізген баспасөз тергеулері мен ұзақ және ауқымды халықаралық қылмыстық тергеулер контрабандалық желіні талқандады, нәтижесінде көптеген қылмыстық іс қозғалды (соның ішінде Медичи, Хехт және Гетти мұражайының кураторы Марион Трю), және Метрополитен, Гетти және басқа да мекемелер тарапынан заңсыз алынған көптеген көне заттар Италияға қайтарылды. Ұзақ келіссөздерден кейін Евфроний кратері 2006 жылдың ақпан айында ресми түрде итальяндықтарға қайтарылды, бірақ 2008 жылдың қаңтарында Италияға оралғанға дейін Метрополитен мұражайына қарыз ретінде қойылды.
A chalice krater with a depiction of Heracles and Antaios in combat is often considered one of Euphronios's masterpieces. The contrast between the barbarian Libyan giant Antaios and the civilised, well groomed Greek hero is a striking reflection of the developing Greek self image, and the anatomical precision of the struggling characters' bodies lends grace and power to the piece. The intensity of the work is increased by the presence of two female figures, whose statuesque appearance closes the image. During the restoration of the vase, an original outline sketch was found, showing that Euphronios initially had difficulties in depicting the dying giant's outstretched arm, but managed to overcome them while painting the scene. The Sarpedon Krater or Euphronios Krater, created around 515 BC, is normally considered to be the apex of Euphronios' work. As on the well known vase from his early phase, Euphronios sets Sarpedon at the centre of the composition. Following an order by Zeus, Thanatos and Hypnos carry Sarpedon's dead body from the battlefield. In the centre background is Hermes, here depicted in his role of accompanying the dead on their last voyage. The ensemble is flanked by two Trojan warriors staring straight ahead, apparently oblivious of the action that takes place between them. The figures are not only labelled with their names, but also with explanatory texts. The use of thin slip allowed Euphronios to deliberately use different shades of colour, rendering the scene especially lively. But the krater marks the peak of the artist's abilities not only in pictorial terms; the vase also represents a new achievement in the development of the red figure style. The shape of the chalice krater had already been developed during the black figure phase by the potter and painter Exekias, but Euxitheos's vase displays further innovations created specifically for the red figure technique. By painting the handles, foot and lower body of the vase black, the space available for red figure depictions is strictly limited. As is usual for Euphronios, the pictorial scene is framed by twisting curlicues. The painting itself is a classic example of the painter's work: strong, dynamic, detailed, anatomically accurate and with a strong hint of pathos. Both artists appear to have been aware of the quality of their work, as both painter and potter signed it. The krater is the only work by Euphronios to have survived in its entirety. The back of the Sarpedon Krater shows a simple arming scene, executed more hastily as the massive krater's clay dried and rendered it less workable. This explicitly contemporary scene, depicting a group of anonymous youths arming themselves for war, is emblematic of the new realism in content as well as form which Euphronios brought to the red figure technique. These scenes from everyday life, and the artistic conceit of pairing them with a mythological scene on the same piece, distinguish many of the pieces painted by Euphronios and those who followed him. In addition to its unique archaeological and artistic status, the Sarpedon Krater played a pivotal role in the exposure and dismantling of a major antiquities smuggling network that traded in looted archaeological treasures and sold them on to major museums and collectors, including the Metropolitan Museum, the J. Paul Getty Museum in California, and Texan oil billionaire Nelson Bunker Hunt. The krater was one of a number of grave goods that were illegally unearthed in late 1971 when a gang of tombaroli (tomb robbers) led by Italian antiquities dealer Giacomo Medici looted a previously undiscovered Etruscan tomb complex near Cerveteri, Italy. Medici subsequently sold the krater to American dealer Robert E. Hecht, who in turn negotiated its sale for US$1 million to the Metropolitan Museum, New York City, where it went on display from 1972. Over the next thirty years, a series of press investigations and a lengthy and extensive trans national criminal investigation led by Italian authorities eventually smashed the smuggling ring, resulting in numerous prosecutions (including Medici, Hecht and Getty Museum curator Marion True), and the return to Italy of scores of looted antiquities illegally obtained by the Metropolitan, the Getty and other institutions. After lengthy negotiations, the Euphronios krater was formally returned to Italian ownership in February 2006, but remained on display as a loan to the Metropolitan Museum until its highly publicised repatriation to Italy in January 2008.
Күнделікті өмірдегі көріністер
Мифологиялық мотивтерден басқа, Евфроний күнделікті өмірдегі көріністерді бейнелейтін көптеген құмыралар жасаған. Мюнхендегі Staatliche Antikensammlungen-дегі тостаған тәрізді кратерде симпозиум суреттелген. Төрт ер адам төсектерде (клинай) жатып, шарап ішуде. Ілеспе жазуда "Сико" деп аталған гетера флейта тартып отыр, ал Экфантид есімді үй иесі Аполлонды құрметтеу үшін ән шырқап тұр. Оның сөздері қазіргі комикстердегі тілдерге ұқсас композицияда аузынан шашырап шығады. Мұндай көріністер салыстырмалы түрде жиі кездеседі. Бұл, әдетте, вазалар осыған ұқсас жағдайларда қолдану үшін жасалғандықтан, бірақ бәлкім Евфроний сияқты суретшілер Афина азаматтарының бейнеленген топтарына жатқандықтары немесе кем дегенде солай болуға тырысқандықтары себеп болуы мүмкін, өйткені заманауи зерттеушілерге ваза суретшісінің әлеуметтік статусы қандай болғаны белгісіз. Санкт-Петербургтағы (Гермитаж) қол қойылған психтер де кеңінен танымал. Онда төрт гетера той жасап отырған суреттелген. Олардың бірі Смикра деп аталған, бұл жас суретші Смикросқа жасалған әзіл болуы мүмкін. Той-томалақ суреттерінен басқа, суретшіге қозғалыс, динамика және бұлшық еттерге деген құштарлығын қанағаттандыруға мүмкіндік берген палистра көріністері де бар. Мысалы, Афина Акрополісінде табылған Евфронийдің қара фигуралы техникадағы жалғыз сақталған туындысы – бұл Панафина амфорасы. Афинаның басының бір бөлігі танылады. Бұл вазаның артқы жағында, әдеттегідей, Панафина ойындарының бір бөлігі болған спорт түрлерінің біріндегі жарыс суреттелген болуы мүмкін.
Apart from mythological motifs, Euphronios also produced many pots incorporating scenes from everyday life. A chalice krater in the Staatliche Antikensammlungen at Munich depicts a symposium. Four men are lying on couches (klinai) and drinking wine. A hetaira, named "Syko" by the accompanying inscription, is playing the flute, while the host, named as Ekphantides, is chanting a song to honour Apollo. The words flood from his mouth in a composition resembling the speech bubbles of modern comics. Such scenes are relatively common. This is probably mostly because the vases were made to be used at comparable occasions, but perhaps also because painters like Euphronios belonged to the depicted circles of Athenian citizenry or at least aspired to do so, as it is not clear to modern researchers what the social status of a vase painter was. A signed psykter at the Hermitage (St. Petersburg) is also very well known. It depicts four hetairai feasting. One of them is labelled with the name Smikra, probably a humorous allusion to the young painter Smikros. Apart from the feasting images, there are also some palaistra scenes, which permitted the artist to indulge his delight in movement, dynamics and musculature. One example is the only surviving piece by Euphronios in black figure technique, fragments of which were found on the Athenian Acropolis. It was a Panathenaic amphora. Part of the head of Athena is recognisable. It is likely that the reverse, as was the norm for this vase shape, depicted an athletic competition in one of the sports that formed part of the Panathenaic Games.
Соңғы кезең
Евфронийдің кейінгі туындылары авторлықты анықтауда белгілі бір қиындықтарға тап болады. Көп жағдайда, бұл оның өмірінде жұмыс істеген басқа суретшілердің шығармаларындағы оның көркем стилінің тікелей еліктеуіне немесе қайталанысына байланысты. 18 ғасырда Ареццоның жанында табылған, авторсыз волют кратері жақсы белгілі. Вазаның ішкі бетіндегі негізгі көрініс Евфронийге жатқызылуы мүмкін. Кратерде Геракл мен Теламонның амазонкалармен шайқасқан көрінісі бейнеленген. Теламон скиф киімін киген жаралы амазонға соңғы соққысын беріп жатыр. Геракл Теисипиле амазонкасымен күресіп жатыр, ол оған жебені бағыттайды. Бұл кешкі туынды Евфронийдің жаңа өрнектерді іздеуінің тағы бір мысалы. Көрініс суретшінің бақылауын жоғалтқандай, күшті динамикамен сипатталады, ол Теламонның аяғын тым қисық күйде салған. Вазаның мойнындағы комстардың шағын фризі авторлыққа қатысты мәселе тудырады. Оны шебердің шәкірттерінің бірі, мүмкін Смикрос салған болуы мүмкін. Бұл кратер маңызды туынды болып көрінеді, көптеген басқаларын ықпал етіп, шабыттандырған. Мысалы, мойын амфорасы (Лувр G 107) Евфронийдің суретіне ұқсас көріністі көрсетеді, бірақ стилі мүлдем өзгеше. Онда Геракл туралы жұмбақ жазу бар: ол Смикросқа тиесілі. Бұл екі суретшінің бірлескен жұмысы болуы мүмкін. Амфораға (Ленинград 610) қатысты жағдай басқаша, ол жоғарыда сипатталған кратермен ұқсас көріністі көрсетеді, бірақ Гераклды садақшы ретінде бейнелейді. Бұл туынды мотивтер мен көркемдік стиль тұрғысынан Евфронийдің жұмысына ұқсас болғандықтан, Бизли оны шеберге жатқызуға бейімделген. Мәселе мынада, Смикростың стилі мен шеберлігі оның ұстазына өте ұқсас болды, олардың туындыларын ажырату қиынға соқты. Евфронийдің соңғы жұмыстары (Лувр G 33, Лувр G 43) айқын жеңілдетумен сипатталады. Мотивтер бұрынғы туындыларға қарағанда аз күшпен құрастырылған, мүмкін, Евфроний б.з.д. 500 жылдан бастап басқа қызметке көшкендіктен.
Euphronios's later works are partially beset by difficulties of attribution. In many cases, this is due to direct imitation or echoes of his own artistic style in the work of other painters working during his lifetime. Well known is an unsigned volute krater, found in the 18th century near Arezzo. The main scene on the belly of the vase can easily be attributed to Euphronios. The krater shows a combat scene, with Heracles and Telamon at the center, fighting amazons. Telamon delivers the deathblow to a wounded amazon in Scythian clothing. Heracles is fighting the amazon Teisipyle, who is aiming an arrow at him. This late work is another example of Euphronios's search for new forms of expression. The scene is characterized by an impressive dynamic, which seems to have taken control of the artist, as he painted Telamon's leg in a very twisted position. The small frieze of komastes around the neck of the vase is problematic in terms of attribution. It may be by one of the master's assistants, perhaps by Smikros. That particular krater appears to have been a central work, influencing and inspiring many others. For example, a neck amphora (Louvre G 107) shows a nearly identical scene, but in a style quite different from that of Euphronios. On it, Heracles is accompanied by a mysterious inscription: He appears to belong to Smikros. Perhaps it is a cooperation by both artists. A different situation applies to an amphora (Leningrad 610) that also shows a similar scene to the krater described above, but depicts Heracles as an archer. As the piece is similar to Euphronios's work not only in terms of motif but also of artistic style, Beazley hesitantly ascribed it to the master. The problem is that at this point, the style and skills of Smikros had grown very similar to those of his teacher, making it difficult to distinguish their works. Euphronios's final works (Louvre G 33, Louvre G 43) are characterised by strong simplification. The motifs are less carefully composed than earlier works, probably because Euphronios concentrated on a different occupation from 500 BC onwards.
Евфроний қыш құмырашы
Евфроний шамамен 500 жылы қыш құмыра жасау шеберханасын иеленді. Грек керамикасы және ваза суреттеу тарихында суретшілердің екі саланың да бірінде жұмыс істеуі сирек емес; Пионерлер тобының басқа да бірнеше суретшілері, мысалы, Пинтий және Эутимидтің де керамист болғаны белгілі. Дегенмен, Евфронийдің жағдайы ерекше, себебі ол бастапқыда тек суретші ретінде, ал кейін тек қыш құмырашы ретінде жұмыс істеді. Келесі жылдары Евфронийдің шеберханасы негізінен табақтар жасады. Оның мұндай таңдау жасауы түсінікті, өйткені қыш құмырашылар (керамейлер) тәуелсіз кәсіпкерлер болса, суретшілер жұмыскерлер болды. Сондықтан, қыш құмырашының әулет құру мүмкіндігі жоғары болды. Тағы да басқа гипотезалар ұсынылды, мысалы, Евфроний қыш құмыра жасау өнеріне шын құмар болды. Бұл мүмкін, өйткені ол өте білікті қыш құмырашы болды; шындығында, оның қыш құмырашы ретіндегі қолтаңбасы суретші ретіндегісінен көбірек сақталған. Тағы бір теория бойынша, көру қабілетінің нашарлауы оны басқа бір қызметке көшуге мәжбүр етті. Бұл көзқарас Акропольде табылған құрбандық заттарының негізіндегі жазу арқылы расталуы мүмкін. Жазудың фрагментінде Евфроний есімі және «hygieia» (денсаулық) сөзі бар. Алайда, қазіргі зерттеулерде материалдық факторлар көбінесе маңызды деп есептеледі. Оның шеберханасының негізгі өнімі ретінде табақтарды таңдауы қызықты. Осыған дейін табақтарды көбінесе аз тәжірибелі суретшілер суреттеген және олар басқа вазаларға қарағанда төмен бағаланған. Оның суретшілерді таңдауы, Онесим, Дурис, Антифон суретшісі, Триптолемос суретшісі және Пистоксенос суретшісі сияқты бірінші сыныпты таланттарды өз шеберханасына жұмысқа алуға үлкен мән бергенін көрсетеді.
Euphronios seems to have taken over a pottery workshop around 500 BC. It is not unusual in the history of Greek pottery and vase painting for artists to be active in both fields; several other painters from the Pioneer Group, such as Phintias and Euthymides are also known to have been potters. Nonetheless, the situation of Euphronios is unique insofar that he was initially active exclusively as a painter and later only as a potter. In the following years, the Euphronios workshop mainly produced bowls. It is understandable that he should have made such a choice, as the potters (kerameis) probably were independent entrepreneurs, whereas the painters were employees. Thus, a potter had a higher chance to reach affluence. Some other hypotheses have been suggested, e. g. that Euphronios developed a true passion for the potter's craft. This is quite possible, as he turned out to be a highly skilled potter; in fact, his signature as potter survives on more vases than that as a painter. A further theory proposes that a deterioration of eyesight forced him to concentrate on a different activity. This view may be supported by the discovery of the base of a votive offering on the Acropolis. A fragmentary inscription contains the name Euphronios and the word hygieia (health). In modern scholarships, material considerations are, however, more generally accepted as relevant. It is interesting that he chose bowls as the main product of his workshop. Heretofore, bowls had usually been painted by less skilled painters, and were probably in lower regards than other vases. His choice of painters indicates that he placed major emphasis on employing first class talents, such as Onesimos, Douris, the Antiphon Painter, the Triptolemos Painter and the Pistoxenos Painter, in his workshop.