Кіріспе

Марчмонт Недхам, Marchmont and Needham (1620 1678 қараша) - ағылшын азаматтық соғысы кезінде журналист, баспагер және памфлетші. Ол екі жақты да ресми жаңалықтар мен үгіт-насихат жазды. "Үлкен өнімділікпен пропагандашы" болған ол ағылшын журналистикасының дамуында маңызды рөл атқарды және оны (гиперболалық болса да) Лорд Протектор Оливер Кромвельдің "баспасөз агенті" деп атады.

Ерте өмір

Недхэмді әкесі қайтыс болғаннан кейін оның анасы, Джордж Инннің қонақүй иесі, Бёрфорд, Оксфордшир өсірді. Оның үшеуі Бёрфордтың викарі және жергілікті мектепте мұғалім болды. Ол Оксфорд университетінің All Souls колледжінде білім алған. Колледжден кейін ол Мерчант Тейлор мектебінде үй басқарушы, содан кейін Грей Инннің кеңсе қызметкері болды. Сондай-ақ, медицина мен фармакологияны оқыды.

Меркурий Британник

Недхам 1643 жылы Меркурий Британникте жұмыс істей бастаған кезде танымал болды. Бұл апталық газет сол дәуірдің парламенттік саясатын қолдады, негізінен Джон Биркенхедтің роялист Меркурий Ауликусына жауап ретінде жазылған. Британникті бастапқыда капитан Томас Одли редакциялаған, бірақ Недхам мазмұнға әлдеқайда ертерек жауапты болған, өйткені стиль 1644 жылдың мамыр айында ол билікті қолға алған кезде аз өзгерді. Британик сатирикалық Ауликустан гөрі ашықтан-ашық айтысшыл және жабайы болды; көбінесе роялистік атақты нүкте бойынша жоққа шығарды. Недхам дебатты жекелендіріп, Ауликустың "ол өтірік пен қоршаумен толы, менің ойымша, ол барлық сумпаньерлерден зардап шегеді" деп мәлімдеді. Насеби шайқасынан кейін қолға түскен Карл I-нің жеке хаттарын жариялау парламенттік күштер үшін маңызды үгіт-насихат төңкерісі болды. Алайда Недхам патшаның жеке басына шабуыл жасап, оның кекеңдеуін мазақтай бастағанда, ол тым алыс кетті деп ойлаған Лордтар палатасының мүшелерінің наразылығын білдірді. 1646 жылы мамыр айында шотландтармен келіссөздер кезінде Недхам патшаға тағы да шабуыл жасағанда, ол флиттегі түрмеге екі аптаға жіберілді. Прагматик әр санын әртүрлі парламенттік тұлғаларға бағытталған сатирикалық өлеңмен ашып, өзінің көздерінің сапасы үшін ерекшеленеді. Недхам өзінің жеке шабуылдарының кез келген аңызын азайтпады, Кромвельді әр түрлі жағдайларда "Күмір мұрын", "Бүкіл күшті мұрын" және "Элидің қалалық бұқасы" деп атады. Ол көптеген басылымдарға жауапты болса да, бұл газетті жалған басылымдар санымен ерекшеленді, әр түрлі уақытта 17 түрлі нұсқасы болды. Кейбіреулер ақша табу үшін түпнұсқаның атын алмастыру үшін құрылған болса, "нағыз" Прагматикустың кімге тиесілі екендігі туралы келіспеушіліктер бар сияқты. Кейбір роялистер Недхамның адал ниетпен тарап алмасқанын ешқашан қабылдамаған сияқты, оны "қайтадан патшаға қарсы шыққан және оның қас жауы" деп атады. Осылайша олар оны газеттен алып тастауға тырысты.

Меркурий Политик

Парламентарийлердің Азамат соғысындағы жеңісі Недхамды 1649 жылдың маусым айында Ньюгейт түрмесіне қамауға алды; ол қарашада тараптарын қайтадан ауыстыра отырып, босатылды. Нәтижесінде оның ең маңызды кәсіпорны, апталық Меркурий Политик болды, оны ол Коммуналдық режим үшін платформа ретінде қолданды (Недхэм 1650 жылы мамыр айында үкіметтік төлемді £ 50 алды, мүмкін бұл істі бастау үшін). Бұл үшінші Nedham апталығы 1650 жылы маусымда басталды: "Неге Комонвеллде патшаның ақыны болғандай ақымақ болмасын?" бірақ көп ұзамай ол сол кездегі республикалық қозғалыстың дауысы ретінде әлдеқайда маңызды тамырға айналды. Ол Одақ үшін Хоббспен ұқсас дәлелдерге негізделді: "Қаланың барлық атауларының негізі - қылыш және әрқашан болды", және Одақтың қарсыластары өздерінің жобаларында сәттілікке қол жеткізе алмайтыны анық. Политикус келесі онжылдықта, Қоғамдық ақпар немесе Қоғамдық ақпар сияқты баламалы атаулармен, Қоғамдық одақ дәуірі кезінде жалғасты. 1655 жылы Кромвель Недхэмді ресми лауазымға тағайындады, сондықтан Недхэм, Кромвельдің тыңшы шебері Джон Турлоның редакциялық қамқорлығымен болса да, режимнің өкілі ретінде танылды. Роялистік топтар басқыншылыққа ұшырап, шетелге жер аударылған кезде Недхам өзінің бұрынғы қорқынышты репортажынан бас тартып, оқырмандарын гуманизм мен республикашылдықтың саяси қағидаларына тәрбиелеуді мақсат етті. Комонвелттің алғашқы радикализмі әлсіреген сайын, Политикуста айтылған революциялық идеялар да жұмсақтай түсті, тұрақты мемлекеттің қадір-қасиетіне көбірек көңіл бөлінді. Бұл оның Кромвельдің протекторатының кейбір консервативті және авторитарлық аспектілерін кейде сынға алмағанын білдірмейді және басқалар сияқты республикалық идеалдарға қайта оралуға шақырды. Газет Англия мен Еуропада жер аударылғандар мен еуропалықтар арасында кеңінен оқылды. Тағы бір маңызды жаңалық - тұрақты жарнаманың енгізілуі. Недхам өзінің ұрпағының ықпалды республикалық жазушыларының тобымен байланысты, оның ішінде Алгернон Сидни, Генри Невилл, Томас Чалонер, Генри Мартен және Джон Милтон бар. 1650-ші жылдардың басында Милтон Мемлекеттік кеңестің хатшысы ретінде Недхамның баспа қызметін қадағалаған болар еді; кейін екі адам жеке достар болды. Недхам ескі тәртіптің тіректеріне қарағанда жаңадан пайда болған капитализмнің коммерциялық мүдделерін қорғаушы ретінде танымал болды. 1652 жылы ол коммерциялық мүдде "әрбір мемлекет пен адамның шынайы шыңы болып табылады, бірақ дін, әділдік және қажеттілік деген жалған маскамен ешқашан киінбеген". Осы көзқараспен сәйкес Недхам Джон Селденнің Mare Clausum (1636) еңбегін "Домминий немесе теңізге иелік ету" (1652) деп аударды.

Қалпына келтіру

Недхам монархияны қалпына келтіруге қарсы агитация жасайтын памфлеттер жазып, алдын ала айтқан және патша қайтып келгенде ол жасырынған, мүмкін Голландияда, бірақ кешірім алғаннан кейін Англияға қайта оралған (дегенмен парамен сатып алынған). Недхам 1640-жылдардың соңында Карл І-ді қолдаған кезде "Меркурий Прагматикус" кітабында жазылған кейбір өлеңдерін қайта басып шығару арқылы өз ісіне көмектесті. Ол саяси памфлеттерден зейнеткерлікке шығып, дәрігер болып жұмыс істеді, бірақ ол білім беру мен медицина туралы екі памфлет шығарды. Саяси жазбалар саласына соңғы рет 1670-ші жылдардың ортасында Шафтсбери графына шабуыл жасаған бірнеше памфлет жазды.

Стиль

Недхамның ерекше стилі мен философиясын 1650 жылы Меркурий Политикус үшін жасаған ұсынысымен қорытындылауға болады: бұл памфлеттің мақсаты - адамдарды алдаудан арылу, оны әзіл-оспақпен жазу керек, әйтпесе ол ешқашан айқайланбайды: көпшілік маңызды киім кимеген, жағымды халықтық ауаздарында бейнеленген шындықтар үшін, жалпы ақыл-ойға музыка жасайды және қиялға бөлейді, ол әрқашан сүңгіту билеушісін қарапайым үкімге, ақылға қарағанда әлдеқайда көп. Недхам күлдіріп, сатирамен және қырағы ақыл-ойымен жауларына шабуыл жасап, мүмкіндігінше көп дау-дамай туғызды. Ол танымал аудитория жаңалықтардың маңыздылығынан басқа да әзіл-сықақпен айналысуы керек деп сенді. Пропаганда тек кең таралған болса ғана тиімді болады. Ол Рим Республикасын монархсыз үкіметтің идеалдық үлгісі ретінде жиі атайды. Кейіннен ол әр тараптың әрекеттерінің мотивацияларын салыстыру және содан кейінгі саяси ахуалды болжау үшін Генри, Рохан герцогы мен Макиавеллидің жеке мүдделер теориясын қолданады. Ол осыған ұқсас оқиғаларды талдаудың ізашарсы болды және оны өзінің ұстанымын анықтау үшін қолданды

Қасиетті бағалау

Недхамның саяси өзгерісі адал емес деп суреттелген; бірақ ол әдетте патшаның партиясы қолдаған діни төзімділікті сол кездегі саяси проблемаларды шешудің ең жақсы жолы деп қараған көрінеді. Ол пресвитериандыққа және жалпы шотландтарға кез келген мүмкіндікті пайдаланып шабуыл жасады. Оның жазуы Уигтер арасында ықпалды болды. 18 ғасырда Недхамның республикашылдық теориясын Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушы атасы Джон Адамс өзінің "Америка Құрама Штаттарының үкімет конституцияларын қорғау" (1787-88) атты еңбегінің үшінші томында қатты сынға алды. Келесі ғасырда Недхамның есімі басқа республикалық саяси жазушылар псевдонимі ретінде қолданылды; Джон Адамс пен Джозиа Квинси-младший екеуі де 1770-ші жылдардың басында "Марчмонт Недхам" деп қол қойған шығармаларын жариялады. Недхамның кейінгі беделі оның күмәнді адалдықтарының көрнекті цинизмі мен оппортунизмімен және ағылшын сыншыларының кейінгі ұрпақтарының республикашылдығына деген жаушылығымен боялды. Алайда, тіпті кейбір жау сыншылар оның әдеби таланты мен ықпалын мойындады. Қазіргі заманғы түсінікші Пол Рахе Недхэмді "дүниедегі алғашқы ұлы журналист" деп атады.