Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марчмонт Недхам, Marchmont and Needham (1620 1678 қараша) - ағылшын азаматтық соғысы кезінде журналист, баспагер және памфлетші. Ол екі жақты да ресми жаңалықтар мен үгіт-насихат жазды. "Үлкен өнімділікпен пропагандашы" болған ол ағылшын журналистикасының дамуында маңызды рөл атқарды және оны (гиперболалық болса да) Лорд Протектор Оливер Кромвельдің "баспасөз агенті" деп атады.
Marchamont Nedham, also Marchmont and Needham (1620 – November 1678), was a journalist, publisher and pamphleteer during the English Civil War who wrote official news and propaganda for both sides of the conflict. A "highly productive propagandist", he was significant in the evolution of early English journalism, and has been strikingly (if hyperbolically) called the "press agent" of Lord Protector Oliver Cromwell.
Ерте өмір
Недхэмді әкесі қайтыс болғаннан кейін оның анасы, Джордж Инннің қонақүй иесі, Бёрфорд, Оксфордшир өсірді. Оның үшеуі Бёрфордтың викарі және жергілікті мектепте мұғалім болды. Ол Оксфорд университетінің All Souls колледжінде білім алған. Колледжден кейін ол Мерчант Тейлор мектебінде үй басқарушы, содан кейін Грей Инннің кеңсе қызметкері болды. Сондай-ақ, медицина мен фармакологияны оқыды.
Nedham was raised by his mother, the innkeeper of The George Inn, Burford, Oxfordshire, after his father's death. His stepfather was the vicar of Burford and teacher at the local school. He was educated at All Souls College of Oxford University. After college he became an usher at the Merchant Taylors' School, and then a clerk at Gray's Inn. He also studied medicine and pharmacology.
Меркурий Британник
Недхам 1643 жылы Меркурий Британникте жұмыс істей бастаған кезде танымал болды. Бұл апталық газет сол дәуірдің парламенттік саясатын қолдады, негізінен Джон Биркенхедтің роялист Меркурий Ауликусына жауап ретінде жазылған. Британникті бастапқыда капитан Томас Одли редакциялаған, бірақ Недхам мазмұнға әлдеқайда ертерек жауапты болған, өйткені стиль 1644 жылдың мамыр айында ол билікті қолға алған кезде аз өзгерді. Британик сатирикалық Ауликустан гөрі ашықтан-ашық айтысшыл және жабайы болды; көбінесе роялистік атақты нүкте бойынша жоққа шығарды. Недхам дебатты жекелендіріп, Ауликустың "ол өтірік пен қоршаумен толы, менің ойымша, ол барлық сумпаньерлерден зардап шегеді" деп мәлімдеді. Насеби шайқасынан кейін қолға түскен Карл I-нің жеке хаттарын жариялау парламенттік күштер үшін маңызды үгіт-насихат төңкерісі болды. Алайда Недхам патшаның жеке басына шабуыл жасап, оның кекеңдеуін мазақтай бастағанда, ол тым алыс кетті деп ойлаған Лордтар палатасының мүшелерінің наразылығын білдірді. 1646 жылы мамыр айында шотландтармен келіссөздер кезінде Недхам патшаға тағы да шабуыл жасағанда, ол флиттегі түрмеге екі аптаға жіберілді. Прагматик әр санын әртүрлі парламенттік тұлғаларға бағытталған сатирикалық өлеңмен ашып, өзінің көздерінің сапасы үшін ерекшеленеді. Недхам өзінің жеке шабуылдарының кез келген аңызын азайтпады, Кромвельді әр түрлі жағдайларда "Күмір мұрын", "Бүкіл күшті мұрын" және "Элидің қалалық бұқасы" деп атады. Ол көптеген басылымдарға жауапты болса да, бұл газетті жалған басылымдар санымен ерекшеленді, әр түрлі уақытта 17 түрлі нұсқасы болды. Кейбіреулер ақша табу үшін түпнұсқаның атын алмастыру үшін құрылған болса, "нағыз" Прагматикустың кімге тиесілі екендігі туралы келіспеушіліктер бар сияқты. Кейбір роялистер Недхамның адал ниетпен тарап алмасқанын ешқашан қабылдамаған сияқты, оны "қайтадан патшаға қарсы шыққан және оның қас жауы" деп атады. Осылайша олар оны газеттен алып тастауға тырысты.
Nedham came to prominence in 1643 when he began working on Mercurius Britanicus, a weekly newsbook espousing the parliamentary politics of the era, mainly written as a response to the royalist Mercurius Aulicus of John Birkenhead. The Britanicus was originally edited by Captain Thomas Audley, but it has been suggested that Nedham was responsible for the content much earlier, as the style changed little when he took over in May 1644. Britanicus was more overtly polemical and savage than the satirical Aulicus; often refuting the royalist title point for point. Nedham also personalised the debate, declaring that Aulicus was "So full of lying and railing, that I think he is afflicted by all the pimp." The publication of Charles I's personal letters which were captured after the Battle of Naseby was a significant propaganda coup for the parliamentary forces. However, when Nedham began to launch attacks on the personality of the king and mock his stammer he drew censure from the House of Lords from members who felt he had gone too far. When Nedham again attacked the king during delicate negotiations with the Scots in May 1646, he was sent to the Fleet prison for two weeks for seditious libel. Pragmaticus opened each issue with a satirical poem directed at various parliamentary figures and is notable for the quality of its sources. Nedham certainly didn't tone down any of the scandalous nature of his personal attacks, referring to Cromwell at various points as "Copper Nose," "Nose Almighty," and "The Town bull of Ely." Although he was responsible for the majority of issues, this particular newsbook was notable for the number of counterfeits that it inspired, with as many as 17 different versions available at various times. While some would have been created to trade off the name of the original to make money, there seems to be disagreement as to who owned the "true" Pragmaticus. It seems that some fellow royalists had never really accepted that Nedham had changed sides in good faith, calling him a "turne coat and inveterate enemy to the late king." In this way they attempted to remove him from the paper.
Меркурий Политик
Парламентарийлердің Азамат соғысындағы жеңісі Недхамды 1649 жылдың маусым айында Ньюгейт түрмесіне қамауға алды; ол қарашада тараптарын қайтадан ауыстыра отырып, босатылды. Нәтижесінде оның ең маңызды кәсіпорны, апталық Меркурий Политик болды, оны ол Коммуналдық режим үшін платформа ретінде қолданды (Недхэм 1650 жылы мамыр айында үкіметтік төлемді £ 50 алды, мүмкін бұл істі бастау үшін). Бұл үшінші Nedham апталығы 1650 жылы маусымда басталды: "Неге Комонвеллде патшаның ақыны болғандай ақымақ болмасын?" бірақ көп ұзамай ол сол кездегі республикалық қозғалыстың дауысы ретінде әлдеқайда маңызды тамырға айналды. Ол Одақ үшін Хоббспен ұқсас дәлелдерге негізделді: "Қаланың барлық атауларының негізі - қылыш және әрқашан болды", және Одақтың қарсыластары өздерінің жобаларында сәттілікке қол жеткізе алмайтыны анық. Политикус келесі онжылдықта, Қоғамдық ақпар немесе Қоғамдық ақпар сияқты баламалы атаулармен, Қоғамдық одақ дәуірі кезінде жалғасты. 1655 жылы Кромвель Недхэмді ресми лауазымға тағайындады, сондықтан Недхэм, Кромвельдің тыңшы шебері Джон Турлоның редакциялық қамқорлығымен болса да, режимнің өкілі ретінде танылды. Роялистік топтар басқыншылыққа ұшырап, шетелге жер аударылған кезде Недхам өзінің бұрынғы қорқынышты репортажынан бас тартып, оқырмандарын гуманизм мен республикашылдықтың саяси қағидаларына тәрбиелеуді мақсат етті. Комонвелттің алғашқы радикализмі әлсіреген сайын, Политикуста айтылған революциялық идеялар да жұмсақтай түсті, тұрақты мемлекеттің қадір-қасиетіне көбірек көңіл бөлінді. Бұл оның Кромвельдің протекторатының кейбір консервативті және авторитарлық аспектілерін кейде сынға алмағанын білдірмейді және басқалар сияқты республикалық идеалдарға қайта оралуға шақырды. Газет Англия мен Еуропада жер аударылғандар мен еуропалықтар арасында кеңінен оқылды. Тағы бір маңызды жаңалық - тұрақты жарнаманың енгізілуі. Недхам өзінің ұрпағының ықпалды республикалық жазушыларының тобымен байланысты, оның ішінде Алгернон Сидни, Генри Невилл, Томас Чалонер, Генри Мартен және Джон Милтон бар. 1650-ші жылдардың басында Милтон Мемлекеттік кеңестің хатшысы ретінде Недхамның баспа қызметін қадағалаған болар еді; кейін екі адам жеке достар болды. Недхам ескі тәртіптің тіректеріне қарағанда жаңадан пайда болған капитализмнің коммерциялық мүдделерін қорғаушы ретінде танымал болды. 1652 жылы ол коммерциялық мүдде "әрбір мемлекет пен адамның шынайы шыңы болып табылады, бірақ дін, әділдік және қажеттілік деген жалған маскамен ешқашан киінбеген". Осы көзқараспен сәйкес Недхам Джон Селденнің Mare Clausum (1636) еңбегін "Домминий немесе теңізге иелік ету" (1652) деп аударды.
The triumph of the Parliamentarians in the Civil War led to Nedham's incarceration in Newgate Prison in June 1649; he gained his release in November by switching sides again. The result was perhaps his most significant enterprise, the weekly periodical Mercurius Politicus, which he used as a platform for the Commonwealth regime (Nedham received a government payment of £50 in May 1650, probably to start this venture). This third Nedham weekly began in June 1650, on a light note: "Why should not the Commonwealth have a Fool as well as the King had?" — but soon settled into a more serious vein as a voice of the republican movement of the day. He rested the case for the Commonwealth on arguments similar to those of Hobbes: that "the Sword is, and ever hath been, the Foundation of all Titles to Government", and that it was hardly likely that the Commonwealth's adversaries would ever succeed in their designs. Politicus continued for the next decade, the term of the Commonwealth era, under alternative titles like the Public Intelligence or Public Intelligencer. In 1655 Cromwell rewarded Nedham with an official post, so that Nedham was then perceived as a spokesman for the regime, albeit under the editorial aegis of John Thurloe, spymaster of Cromwell. With the royalist faction suppressed or in exile abroad, Nedham turned away from his previous scurrilous reporting and aimed to educate his readers in political principles of humanism and republicanism. As the early radicalism of the Commonwealth began to wane, the revolutionary ideas expressed in Politicus also softened, with a greater emphasis on the merit of a stable state. This did not mean that he did not on occasion criticise some of the conservative and authoritarian aspects of Cromwell's Protectorate and, like others, called for a return to more republican ideals. The newspaper was widely read in England and Europe amongst exiles and Europeans alike. Another significant innovation was the inclusion of regular advertising. Nedham was associated with a set of influential republican writers of his generation, a circle that included Algernon Sidney, Henry Nevile, Thomas Chaloner, Henry Marten – and John Milton. Milton, as a secretary to the Council of State in the early 1650s, would have overseen Nedham's publishing activity; later, the two men reportedly became personal friends. Nedham was notable as an advocate of the commercial interests of emerging capitalism in preference to the pillars of the older order. In 1652, he wrote that commercial interest "is the true zenith of every state and person though clothed never so much with the specious disguise of religion, justice and necessity". Consistent with this outlook, Nedham translated John Selden's Mare Clausum (1636) as Of the Dominion or Ownership of the Sea (1652).
Қалпына келтіру
Недхам монархияны қалпына келтіруге қарсы агитация жасайтын памфлеттер жазып, алдын ала айтқан және патша қайтып келгенде ол жасырынған, мүмкін Голландияда, бірақ кешірім алғаннан кейін Англияға қайта оралған (дегенмен парамен сатып алынған). Недхам 1640-жылдардың соңында Карл І-ді қолдаған кезде "Меркурий Прагматикус" кітабында жазылған кейбір өлеңдерін қайта басып шығару арқылы өз ісіне көмектесті. Ол саяси памфлеттерден зейнеткерлікке шығып, дәрігер болып жұмыс істеді, бірақ ол білім беру мен медицина туралы екі памфлет шығарды. Саяси жазбалар саласына соңғы рет 1670-ші жылдардың ортасында Шафтсбери графына шабуыл жасаған бірнеше памфлет жазды.
Nedham predicted and wrote pamphlets agitating against the restoration of the monarchy and when the king returned he went into hiding, possibly in Holland, but was able to return to England after obtaining a pardon (allegedly purchased with a bribe). Nedham helped his case by re printing some poems, written in Mercurius Pragmaticus, while supporting Charles I during the late 1640s. He retired from political pamphleteering and worked as a doctor, although he did not entirely avoid publishing, producing two pamphlets on education and medicine. One final foray into the field of political writings came in the mid 1670s when he wrote several pamphlets attacking the Earl of Shaftesbury.
Стиль
Недхамның ерекше стилі мен философиясын 1650 жылы Меркурий Политикус үшін жасаған ұсынысымен қорытындылауға болады: бұл памфлеттің мақсаты - адамдарды алдаудан арылу, оны әзіл-оспақпен жазу керек, әйтпесе ол ешқашан айқайланбайды: көпшілік маңызды киім кимеген, жағымды халықтық ауаздарында бейнеленген шындықтар үшін, жалпы ақыл-ойға музыка жасайды және қиялға бөлейді, ол әрқашан сүңгіту билеушісін қарапайым үкімге, ақылға қарағанда әлдеқайда көп. Недхам күлдіріп, сатирамен және қырағы ақыл-ойымен жауларына шабуыл жасап, мүмкіндігінше көп дау-дамай туғызды. Ол танымал аудитория жаңалықтардың маңыздылығынан басқа да әзіл-сықақпен айналысуы керек деп сенді. Пропаганда тек кең таралған болса ғана тиімді болады. Ол Рим Республикасын монархсыз үкіметтің идеалдық үлгісі ретінде жиі атайды. Кейіннен ол әр тараптың әрекеттерінің мотивацияларын салыстыру және содан кейінгі саяси ахуалды болжау үшін Генри, Рохан герцогы мен Макиавеллидің жеке мүдделер теориясын қолданады. Ол осыған ұқсас оқиғаларды талдаудың ізашарсы болды және оны өзінің ұстанымын анықтау үшін қолданды
Nedham's particular style and philosophy can be summarised by his proposal for Mercurius Politicus in 1650:the design of this pamphlet being to undeceive the people, it must be written in a jocular way, or else it will never be cried up: for those truths which the multitude regard not in a serious dress, being represented in pleasing popular airs, make music to the common sense, and charm the fancy, which ever sways the sceptre in vulgar judgement, much more than reason. Nedham used mockery, satire and a biting wit to attack his enemies and generate as much controversy as possible. He believed that a popular audience needed to have humour in addition to the more serious business of news. Propaganda would only be effective with a large circulation. He often invokes The Roman Republic as an ideal model for a government without a monarch. Later, he would also use the self interest theories of Henri, Duke of Rohan and Machiavelli to compare the motivations for each side's actions and predicting the ensuing political climate. He pioneered this kind of analysis of an ongoing event and used it to determine his own stance
Қасиетті бағалау
Недхамның саяси өзгерісі адал емес деп суреттелген; бірақ ол әдетте патшаның партиясы қолдаған діни төзімділікті сол кездегі саяси проблемаларды шешудің ең жақсы жолы деп қараған көрінеді. Ол пресвитериандыққа және жалпы шотландтарға кез келген мүмкіндікті пайдаланып шабуыл жасады. Оның жазуы Уигтер арасында ықпалды болды. 18 ғасырда Недхамның республикашылдық теориясын Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушы атасы Джон Адамс өзінің "Америка Құрама Штаттарының үкімет конституцияларын қорғау" (1787-88) атты еңбегінің үшінші томында қатты сынға алды. Келесі ғасырда Недхамның есімі басқа республикалық саяси жазушылар псевдонимі ретінде қолданылды; Джон Адамс пен Джозиа Квинси-младший екеуі де 1770-ші жылдардың басында "Марчмонт Недхам" деп қол қойған шығармаларын жариялады. Недхамның кейінгі беделі оның күмәнді адалдықтарының көрнекті цинизмі мен оппортунизмімен және ағылшын сыншыларының кейінгі ұрпақтарының республикашылдығына деген жаушылығымен боялды. Алайда, тіпті кейбір жау сыншылар оның әдеби таланты мен ықпалын мойындады. Қазіргі заманғы түсінікші Пол Рахе Недхэмді "дүниедегі алғашқы ұлы журналист" деп атады.
Nedham's political reversals were depicted as dishonest; but he seems to have regarded religious toleration, usually advocated by the king's party, as the best way to cure the political problems of the times. Presbyterianism, and the Scots in general, he attacked at almost every opportunity. His writing continued to be influential among the Whigs. In the 18th century, Nedham's theories of republicanism were severely criticised by American Founding Father John Adams in the third volume of his A Defence of the Constitutions of Government of the United States of America (1787–88). In the next century, Nedham's name was used as a pseudonym by other republican political writers; both John Adams and Josiah Quincy Jr. published pieces signed "Marchmont Nedham" in the early 1770s. Nedham's later reputation was coloured by the apparent cynicism and opportunism of his wavering allegiances, and by hostility towards his republicanism from subsequent generations of English critics. Yet even some hostile critics have conceded his literary talent and his influence. Sympathetic modern commentator Paul Rahe has called Nedham "the world's first great journalist".