Кіріспе

1802 жылы Франсуа Рене де Шатобрианның кітабында Христиандықтың дайыны немесе Христиан дінінің сұлулығы - француз жазушысы Франсуа Рене де Шатобрианның 1790 жылдары Англияда католик дінін қорғау үшін сүргін кезінде жазған еңбегі. Ол алғаш рет 1802 жылы Францияда, Шатобриан Революциядан қашып келген эмигранттар үшін Наполеонның жалпы рақымшылық жасауынан кейін Францияға оралғаннан кейін жарияланды. Жақында папамен конкоратқа қол қойған Наполеон бастапқыда Шатобрианның кітабын француз католиктерінің қолдауына ие болу үшін пропаганда ретінде қолданды. Бес жыл ішінде ол автормен айтысып, оны ішкі қуғынға жібереді. Христиан дінінің гениі" атты еңбегінде Шатобриан христиан дінінің даналығы мен сұлулығын француз ағартушы философтары мен революциялық саясаткерлердің оған шабуылдарына қарсы қорғады. Бұл кітаптың тек діни өмірге ғана емес, он тоғызыншы ғасыр мәдениетінің дамуына зор ықпалы болды. Оның ең үлкен әсері өнер мен әдебиетке тиді деп айтуға болады: ол романтизм қозғалысының басты илхам көзі болды.

Жұмыс

Кітап Шатобрианның көптеген достары мен отбасы мүшелерінің өліміне әкелген Француз төңкерісінің себептерін түсінуге тырысуынан пайда болды. 1790-шы жылдардың соңында Шатобриан балалық шағындағы католик дініне қайта оралды. Ол Францияның ағартушылық дәуірінде, мысалы Вольтер сияқты белгілі зиялылардың дәстүрлі дінге қарсылық танытқан кезінде, жолдан адасып кеткенін сезінді. Бұл еңбекте Шатобриан "Христиан діні Құдайдан келеді, өйткені ол өте жақсы" деп дәлелдеуді мақсат етеді. Осы мақсатпен ол христиан дінінің өнерге қосқан үлесіне ерекше көңіл бөледі, оларды ежелгі және пұтқа табынушылық өркениеттермен салыстырады. Кітаптың басты тақырыбы: "Өнер мен әдебиеттің дамуын тек христиан діні ғана түсіндіре алады". Шатобриан XVIII ғасырдағы жазушыларды Құдайды дұрыс түсінбегендіктерімен айыптады. Ол "діннің көлеңкесі" бар Жан Жак Руссоны ерекше атап өтті. Шатобриан үшін Вольтер Жан Расиннен төмен драматург, өйткені Вольтер христиан емес еді.

Ықпал

Гени дю христиансме XIX ғасырдағы Францияның әдеби және діни идеяларының тарихына айтарлықтай әсер етті. Классикалық стильде жазылған, бірақ сезімталдықтың алғашқы романтикалық, ол жаңа илхам көздерін дәріптеді, мысалы, готика сәулеті және орта ғасырдың ұлы эпостары. Дэвид Кернс былай деп жазады: "Жерде христиандықтың пайда болуының нақты мақсатынан тыс, автор мен француз жастары арасындағы жанашырлық ағыны болды. Олар көптеген сезімдер мен идеялар туралы ойларын оятты: ұлы эпостық жазушылардың күші, табиғат өзінің шексіз әртүрлілігі мен ұлылығымен, қираған поэзиясы, алыс өткеннің сиқыры, естен кетпес халықтық рәсімдердің сұлулығы және оларды сүйемелдейтін музыканың көңілділігі, оянудың азаптары және жалғызбасты жасөспірімнің жан дүниесінің қауіптері мен құштарлығы. Бұл шығарма француз романтизмінің алғашқы кезеңінің басы болды". Сонымен қатар, бұл кітап француз католицизмін жаңартудың үлгісі болды, көптеген авторларға, соның ішінде Dom Guéranger және Félicité Robert de La Mennais.