Dong Qichang

Кіріспе

Қытай суретшісі және саясаткері (15551636) Донг Чичанг (; сыпайылық аты Сюаньзай (玄宰); 15551636), Қытай өнер теоретигі, каллиграф, суретші және Мин әулетінің кейінгі кезеңіндегі саясаткер.

Ғылым мен каллиграфтық өмір

Доң Чичанг Хуа Тингтің (қазіргі Шанхайда орналасқан) тумасы, мұғалімнің ұлы және балалық шағында сәл ерте қалыптасқан. 12 жасында ол мемлекеттік қызметке түсу үшін өткен емтиханнан өтіп, мемлекеттік мектепте оқып жүрді. Ол он жеті жасында императорлық мемлекеттік қызмет емтиханын тапсырды, бірақ каллиграфиясы мүкінсіз болғандықтан, ағайындысынан кейін екінші орын алды. Осылайша ол белгілі каллиграф болғанша жаттығады. Осылай болғаннан кейін ол император қызметіне көтеріліп, 35 жасында ең жоғары деңгейден өтті. Ол діни рәсімдер министрлігінде ресми лауазымға көтерілді. Цичанның каллиграфиясы танымал каллиграфтар Вэнь Чжэнмин мен Чжао Менгфудан және Цзинь мен Тан династияларының шеберлерінен шабыт алды. Бұл атаулар географиялық аймақтардан гөрі Чан буддизмі ойларының Солтүстік және Оңтүстік мектептеріне сілтеме жасағаны үшін алдаушылық болып табылады (осыдан Солтүстік суретші географиялық тұрғыдан оңтүстіктен, ал Оңтүстік суретші географиялық тұрғыдан солтүстіктен болуы мүмкін). Ол Оңтүстік мектепті қатты қолдады және Солтүстік мектепті үстінен немесе жай ғана сәндік деп қабылдамады. Солтүстіктегі мектеп шындықты біртіндеп ұғады, ал оңтүстіктегі мектеп интуитивті түрде осындай түсінікті жүзеге асырды. Суретшілер ежелгі шеберлердің стилімен байланыстырып, дәстүрдің ішінде өздеріне орын құруы керек, тек еліктеу арқылы емес, өткеннің өнерін кеңейту және тіпті одан асып түсу арқылы. Донгтың бұрынғы шеберлерді құрметтеуді шығармашылық болашаққа бағдарлау шабытымен біріктірген теориясы Цинь династиясының суретшілеріне, сондай-ақ коллекционерлерге, "әсіресе Оңтүстік Анхуйдағы Сунцзяң, Хуйчу, Янчу және басқа да байлық шоғырланған жерлерде жаңадан бай жинақтаушылардың кейбіреулеріне" үлкен әсер етті. Ол басқа ертедегі өзін-өзі тағайындаған тоғыз досы ретінде белгілі болған басқа да дарынды төрешілермен бірге қай суретшілерді коллекционер деп есептеуге болатынын (немесе жоқ) анықтауға көмектесті. Кейхиллдің айтуынша, мұндай адамдар қазіргі заманғы өнер тарихшыларының бастауы болды. Оның жіктеуі өте байсалды болды және ол "суретшілерді тізімдеуден және бағалаудан гөрі көп нәрсені жасаған алғашқы өнер тарихшысы" болды.

Dong Qichang was a native of Hua Ting (located in modern day Shanghai), the son of a teacher and somewhat precocious as a child. At 12, he passed the prefectural Civil service entrance examination and won a coveted spot at the prefectural Government school. He first took the imperial civil service exam at seventeen, but placed second to a cousin because his calligraphy was clumsy. This led him to train until he became a noted calligrapher. Once this occurred, he rose up the ranks of the imperial service passing the highest level at the age of 35. He rose to an official position with the Ministry of Rites. Qichang's calligraphy drew inspiration from prominent calligraphers Wen Zhengming and Zhao Mengfu and of the masters of the Jin and Tang dynasties. These names are misleading as they refer to Northern and Southern schools of Chan Buddhism thought rather than geographic areas (hence a Northern painter could be geographically from the south and a Southern painter geographically from the north). He strongly favored the Southern school and dismissed the Northern school as superficial or merely decorative. Maintaining that the Northern school realized truth gradually, while the Southern school intuitively brought the actualization of such insight. By relating to the ancient masters' style, artists are to create a place for themselves within the tradition, not by mere imitation, but by extending and even surpassing the art of the past. Dong's theories, combining veneration of past masters with a creative forward looking spark, would be very influential on Qing dynasty artists as well as collectors, "especially some of the newly rich collectors of Sungchiang, Huichou in Southern Anhui, Yangchou, and other places where wealth was concentrated in this period". Together with other early self appointed arbiters of taste known as the Nine Friends, he helped determine which painters were to be considered collectible (or not). As Cahill points out, such men were the forerunners of today's art historians. His classifications were quite perceptive and he is credited with being "the first art historian to do more than list and grade artists."