Кіріспе

Жан Жак Вальц (23 ақпан 1873, Колмар – 10 маусым 1951), сондай-ақ "Ханси аға" немесе жай ғана "Ханси" ("кішкентай Жан") деген аттармен де белгілі, эльзас текті француз суретшісі. Ол Францияны жақтаушы белсенді адам болды және әдемі, көңілді суреттерімен танымал, олардың кейбіреулерінде сол кездегі немістерге қатысты өткір сын бар. Ол Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың француз батыры болды.

Ерте өмір

Жан Жак Вальц 1873 жылғы 23 ақпанда Колмар қаласында дүниеге келді, бұл 1870 жылғы Франко-Пруссия соғысынан кейін Альзастың Германия империясына қосылғанына екі жыл өткен соң болды. Ол тоқыма өнеркәсібі үшін суретші ретінде жұмыс істеді және жергілікті шараларға арналған бейнекарталар мен бағдарламалар салды. 1908 жылы ол "Ханси" псевдонимімен сатирикалық туындыларын жариялай бастады, әсіресе неміс туристерін әжуалайтын.

Алғашқы сатирикалық шығармалары мен Бірінші дүниежүзілік соғыс

Ханси өзінің Францияда бестселлер атанған "Профессор Кнацке" (1912) атты polemikaлық сатирикалық туындысымен, сондай-ақ бірнеше басқа да белсенді туындыларымен танымал болды. Ол француз алсасиандарының символына айналды, әсіресе Морис Баррес сияқты "реваншист" француз зиялылары үшін. Ханси неміс әскерилері мен профессорларын паш еткені үшін неміс билігімен бірнеше рет тұтқындалды, нәтижесінде 1914 жылдың шілдесінде Лейпциг трибуналы оны бір жылға бас бостандығынан айырды. Бұл Францияда ұлттық ашу-ыза тудырып, газет беттерінде кеңінен жарияланды және Клемансоның екі редакциялық мақаласын шабыттандырды. Ханси ақырында Францияға қашып өтті, 14 шілдеде Шлухт шекарасын кесіп өтіп, Белфортқа жетті, онда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда аудармашы офицер ретінде әскерге қатысты.

Өмірінің соңғы жылдары

1940 жылы Ханси, әскери шығармалары мен 1914 жылғы опасыздығы үшін әлі де Гестапоның іздеуінде болғандықтан, Францияның Виши үкіметіне қашуға мәжбүр болды. Ол Ажен қаласында нацистердің шабуылына ұшырап, Швейцарияға қашып кетті. Бұл шабуылдан ауыр жарақат алған ол 1951 жылы қайтыс болғанға дейін денсаулығы нашар болып қалды.

Мұра

Ханси қазір Эльзас халық мүсіндігінің символы болып саналады. Оның бастапқы кітаптары, бірнеше мың данада басылған, коллекционерлер арасында құнды болып есептеледі. Оның суреттерімен әшекейленген табақтар мен күнделікті қолданылатын заттарды кездестіру өте оңай. Оның кітаптары бірнеше рет қайта басылды.