Кіріспе

Stupinigi Palazzina di caccia (Италияның "шу резиденциясы" Stupinigi) - ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне кіретін Солтүстік Италиядағы Савой корольдік үйінің резиденцияларының бірі. XVIII ғасырдың басында патшалық аңшылық үй ретінде салынған бұл үй Туриннің оңтүстік-батысындағы Ничелино қаласының маңындағы Ступинигиде орналасқан.

Тарих

Бастапқы қамал 1418 жылға дейін Пьемонт иелері Савойя әулетінің Акаджа сызығына тиесілі болды, ал 1493 жылы маркиз Роландо Паллавичиноға сатылды. Содан кейін оны 1563 жылы Эммануэль Филибер сатып алды, онда герцогтық астана Шамбериден Туринге көшірілді. Жаңа сарайды сәулетші Филиппо Джуварра Сардиния королі Виктор Амадей II үшін palazzina di caccia ("аңшылық резиденциясы") ретінде пайдалануға арнады. Жұмыс 1729 жылы басталды. Екі жыл ішінде құрылыс 1731 жылы алғашқы ресми аң аулауға жеткілікті деңгейде дамыды. Джуварра интерьерді безендіру үшін көбісі Венециядан келген декораторлар тобын шақырды. Карло Эммануэле III және Виктор Амадей III билік құрған кезде, палацина мен оның ресми паркі кеңейтілді, алдымен Джуварраның көмекшісі Джованни Томасо Прунотто, содан кейін көптеген Солтүстік Италия сәулетшілері, мысалы Игнацио Бираго ди Боргаро, Людовико Бо, Игнацио Бертола және Бенедетто Альфиери. Соңғы ғимараттың жалпы саны 137 бөлме мен 17 галереядан тұрады және 31,050 шаршы метрді алып жатыр. Карло Эммануэль III-нің әйелі Гессен Ротенбургтің Полиссенасы да жақсартулар жасады. Аңшылық үйдің бастапқы мақсаты оның орталық күмбезінің сатылы шатырының басында орналасқан қола елікпен және шатыр сызығындағы вазаларды безендіретін иттердің басларымен бейнеленеді. Ғимараттың сальтирлік жоспары бар. Кеңейту нәтижесінде екі бөлек павильон пайда болды, олар ұзын бұрышты галереялармен және қанаттармен қоршалған ұзын сегізбұрышты ауламен байланысты, ал екі қосымша кіреберіс ауласында алға қарай кеңейтілді. Ступиниги Савой әулеті мүшелерінің мерекелері мен династиялық үйлену тойындары үшін қолданылатын ең жақсы ғимарат болды. Бұл жерде 1773 жылы Мария Тереза, Савой ханшайымы, Францияның королі Людовик XVI мен болашақ королі Карл X-тің інісі, Артуа графы Карл Филиппен тұрмысқа шықты. Бүгінде Ступиниги сарайында Музео ди Артэ е Аммобиляменто, өнер және жиһаз мұражайы орналасқан, олардың кейбіреулері палацинаға, ал басқалары Монкалиери мен Венерия Реалдің бұрынғы Савой отбасы резиденцияларына әкелінген. Ступинигиде Пьемонт жиһаздарының ең маңызды коллекциясы бар, оның ішінде Туриннің ең танымал үш корольдік шкаф жасаушыларының жұмыстары бар Джузеппе Мария Бонзаниго, Пьетро Пиффетти және Луиджи Принотти. Ойындардағы кей кейіпкерлердің мүсіндерін Джованни Баттиста Бернеро жасаған. Сонымен қатар, оның галереяларында уақытша көрмелер өткізіледі, мысалы, Мостра дель Барокко (1963). Анна Катерина Гилли сарайда сәндік суретші ретінде белсенді болды.

Сипаттама

Ғимараттың жоспары Сент-Эндрюдің айқасының төрт қолына сәйкес келеді, ол орталық осьпен бөлінеді, ол Туриннен сарайға ағашпен қапталған даңғыл арқылы баратын жолмен сәйкес келеді. Негізгі ядро үлкен орталық овалды залдан тұрады, одан төрт қанаты шығады, олар патшалық пәтерлер мен қонақтарға арналған. Екі есе биіктігі бар үлкен овал сарай, балкондары құрғақ, құпсырма, Франческо Ладаттедің "Серво" мүсінімен үстіне көмбе салынған. Джуварраның Туриннен кетуімен, ханзада Карл Эммануэль III жұмыстың бағытын Джованни Томазо Пруноттоға сеніп тапсырды, ол ғимаратты кеңейтуді Джуварра қалдырған эскиздерден бастады, осылайша жарық пен пішіндердің күрделі ойын сақтауға тырысты. Ішкі бөлме итальяндық рококо стиліне, лактар, фарфор, алтынға боялған штукатур, айналар және тамырлар сияқты қымбат материалдардан жасалған, олар бүгінде шамамен 31000 шаршы метр аумақты алып жатыр, ал 14000 -ды іргелес ғимараттар, 150 000 -ды парк және 3800 -ды сыртқы гүлзарлар алады; Жалпы алғанда, 137 бөлме және 17 галерея бар. Ғимарат үшін жасалған сәнді жиһаздардың арасында оюшы Джузеппе Мария Бонзаниго, Пьетро Пиффетти және Луиджи Приноттоның бұйымдарын атап өту керек. Ғимаратта Венеция суретшілері Джузеппе мен Доменико Валерианидің, Гаэтано Перегоның және вендік Кристиан Верлиннің безендірулері сақталған. Витторио Амедео Цигнароли, Джан Баттиста Кросато және Карло Андреа Ван Лооның фрескалары да назарға лайық.

Кіру

Кешенге кіру арқылы ғимараттың орталық кешені аяқталғаннан кейін Филиппо Джуварра жобалаған және салған қоралардың бөлігі болған Galleria dei Ritratti (Портреттер галереясы) кең аумағына кіруге болады. Сондықтан бұл орынды арбалар мен көліктер үшін және аңшылық кезінде жылқылар үшін пайдаланған. Мұнда бүгін 1766 жылы Франческо Ладатте жасаған Ступиниги еленінің түпнұсқа мүсіні тұр, ол орталық залдың күмбезіне қарап тұрды. 1992 жылы осы бөлмеге орналастырылды, ал күмбездің жоғарғы жағы қазіргі қола көшірмемен ауыстырылды. Скульптураның айналасында Витторио Эммануэле II тапсырған және бастапқыда Монкалиери қасабасына арналған ағаштан жасалған рельефті портреттер орналасқан. Бірінші кітапханада, содан кейін екінші кітапханада XVIII ғасырдың ортасында дәстүрдің өзгеруін байқауға болады, онда тұрақтар аумағы Бенедетто Альфиери жасаған және көк, пил сүйегі мен алтын түстермен боялған, Джузеппе Ногари сурет салған өнер мен ғылымның аллегорияларымен бірге кітапханаға орын беру үшін қысқартылды.

Чиаблезе герцогының пәтері

Сондай-ақ "Appartamento di Levante" деп аталады (көзге көрінетін Appartamento di Ponente-ге қарама-қарсы), бөлмелер жиынтығы 18-ғасырда Бенендето Альфьеридің басшылығымен кеңейтілді.

Қимыл-қозғалыс залы

Чиаблезе герцогының пәтерлерінде өлшем мен стиль бойынша үлкен тұтастыққа ие бөлме, сөзсіз, құмар ойындар залы, ауланың бос уақытына арналған үлкен кеңістік дөңгелек бұрыштары бар төртбұрышты залда және екі үлкен нишалар жақтарында қысқа. 1765 жылы Джованни Пьетро Поццомен безендірілген төбеде, бөлменің ішіндегі ойын жиһаздары үшін сәнді кадр рөлін атқаратын қабырғалардың бірдей экзотикалық және шығыс мотивтері бар: он сегізінші ғасырдың ортасындағы қонақ бөлмесі, Луи XV стиліне арналған ойын үстелі, бағалы шахмат тақтасы бар. Сонымен қатар, бұл ортада кездесетін қытайлық бұйымдар мен фарфор бұйымдары ерекше назарға лайық, олар кешеннің экзотикалық безендіруіне өте жақсы сәйкес келеді.

Айналар залы мен Полина Бонапарттың кабинеті

Бірінші бөлме ерекше рококо стилімен безендірілген, қабырғалардан төбеге дейін стеклянды және айнамен безендірілген, бұл 1766 жылы Джованни Пьетро Поццоның идеясы, Микеле Антонио Рапустың көмегімен боизерьені жүзеге асыруда. 1940-шы жылдардағы шамшырақ ескірек және балқытылған темірден құстардың мүсіндерімен безендірілген. Паулина Бонапарт кабинеті өзінің атақ-даңқына ие, өйткені оны Наполеонның әпкесі Паулина Бонапарт өзінің күйеуі Камильо Боргезе Пьемонттың губернаторы болып тағайындалған кезде сарайда болған кезінде қазіргі формада жабдықтады. Кішкентай бөлмеде Наполеонның бүркіті бар императорлық белгілерді бейнелейтін басрельефтермен безендірілген керемет мәрмәр ванна бар.

Орталық зал

Орталық зал, ғимараттың өзегі, Джуварраның бірінші идеясы болды және оның бүкіл құрылыс кешені жасалды. Бөлме үлкен овал пішінді бөлмеден тұрады, оның ұшы күмбезді төбемен қоршалған күмбезде аяқталады. Зал 1730 жылы аяқталды және 1731 жылдың 10 ақпанында король Болонье ағайындылары Джузеппе мен Доменико Валерианиге күмбезде Диананың жеңісін бейнелейтін үлкен фресканы тапсырды. Бұлттар арасында пайда болған классикалық аңшылық құдайы Диананың жеңісі , ормандарға қарап тұрған аспан күймесі үстінде. Айналасында аңдар немесе гүл шоқтары бар путилер де бар, олардың қасына нимфалар орналасқан. Сарайдың күмбезіне тірейтін төрт бағананың басында, үлкен фресканың астында, бір құдайға қатысты ұқсас эпизодтарды бейнелейтін төрт монохроматикалық медальон бар. Мұндай фрескаларды жасау жұмыстары 8 наурызда басталып, 1733 жылы аяқталды. Джуварра өзінің күрделі дизайнын бүлдірмеу үшін екі ағайынға төрт бұрышты схеманы таңдайды.

Жоғарғы күмбездің фрескалары

Джуварра кеткеннен кейін салонның үлкен терезелеріне иттер мен бұғылардың үлкен мүсіндік топтарын орналастыру идеясы тасталды, сондықтан сыртқа қарап әлі күнге дейін ұнаған тамаша перспективалық көріністі шамадан тыс шектемейді. Жоба Джузеппе Мароккоға тапсырылды, ол залдағы қабырғаларда өрнектелетін елендер бас бейнеленген отыз алты ағаш желдеткішті (аппликацияларды) ойлап тапты. Сол кезеңнен залдың жоғарғы бөлігіндегі әншілер балюстрадасының алтынмен қапталған ағаш инкрустациялары және ломбард Джованни Кривелли сурет салған паракамельдер (1733) бар. Сондай-ақ, 1773 жылы Джованни Баттиста Бернеро жасаған төрт мәрмәр бюст бар, олар залдағы кіреберіс қақпаларының санын теңеген және аңшылық пен далаға байланысты кішігірім құдайларды бейнелейді: Церес, Помона, Наяд және Напея. Салон өзінің құрылымы мен он сегізінші ғасырға тән безендірулерге ие болды, сонымен қатар оны француз гравюрашы Шарль Николас Кочин сияқты жеке көре алған бірнеше замандастарының назарын аударды, бірақ ол безендірулердің молдығын және шамадан тыс эксцентрикті сынға алды. Джозеф Джером Лаланде де осы пікірді білдірді, ол Джуварраның барлық басқа нәрселерді артта қалдырып, салонға қалай толығымен шоғырланғанын және оның қалай "архитектордың арманы" ретінде орналастырылғанын, қалалық сарай үшін тым қауіпті екенін және тек қана сәнді елдік тұрғын үй үшін.

Парк

Савойя әулеті тармағына тиесілі аңшылық саябақ 1563 жылы герцогтың астанасын Шамбериден Туринге көшірген кезде Савойя герцогы Эммануэль Филибертке берілді. Ступинигидегі аңшылық сарайдың бақшасы мен оны қоршаған аңшылық иесі айқын көрінеді: кешен, шын мәнінде, гүлзарлардың, партерлердің және даңғылдардың үздіксіз бірігуімен сипатталатын үлкен геометриялық бақтың бөлігі болып табылады. Бұл саябақ қабырғамен қоршалған және ұзын даңғылдармен қиылысқан. Ойын-сауық паркі немесе иелігі, керісінше, қоршалған парктен тыс жатқан және 1563 жылы Паллавичиниден герцог Эммануэле Филиберто ди Савойя иеліктен алған 1700 гектарға жуық кең аумақты құраған. Бұл аймаққа қазіргі Ничелино, Орбассано және Кандиоло муниципалитеттеріндегі жерлер мен орман кірді. 1992 жылдан бастап Ступинигиді қоршаған орман мен ауыл шаруашылығы жерлері Parco naturale di Stupinigi ретінде сақталды. Ничелино, Кандиоло және Орбассано коммуналық аумақтарына кіреді, оның аумағы бар. Бұл аймақтың бастапқы жазық орманның бір бөлігін қамтиды, онда келушілер басқа жерлерде кеңінен кездеспейтін кейбір сирек өсімдік түрлеріне таңғала алады. Жабайы жануарлар арасында бұталы мартендер, қызылшалар, түлкілер, қарақұйрық, еуропалық қоян, ақ торғай, ағаш біліктері және басқалары бар.