Вон Гюн (1540-1597) – корейский адмирал эпохи Чосон, герой борьбы с японскими захватчиками при Хидэёси. Биография, военные заслуги и защита границ Кореи.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корей теңіз командирі (1540–1597)
Korean naval commander (1540–1597)
Вон Гюн (hangul=원균; 12 ақпан 1540 – 27 тамыз 1597) – Жосон дәуіріндегі корей генералы және адмиралы. Ол Хидэёшидің Кореяға басып кіруі кезіндегі жапондықтарға қарсы жорықтарымен ең көп танымал. Вон Вонжу Вон руының мүшесі болды, ол әскери жетістіктерімен белгілі болған. Ол 1540 жылы Пхенчхэк маңында дүниеге келді және жас кезінде-ақ жауынгерлік шеберлігін көрсетті. Ол әскери офицер ретінде біліктілік алды және алдымен солтүстік шекараға, корей ауылдарын жиі шабатын жуйшендерден қорғауға тағайындалды. Вон И Иль мен И Сунсинмен бірге жуйшендерге қарсы көптеген сәтті жорықтарға жетекшілік етті. Солтүстік шекарадағы маңызды жетістіктерінен кейін, 1592 жылы адмирал шеніне көтеріліп, Кёнсан провинциясының оңтүстік жағалауына, провинцияның Батыс флотын басқаруға жіберілді. И Сунсин Воннан бұрын адмирал болған және Чолла провинциясының Шығыс флотына басшылық еткен. Сол кезде Вон мен И – атты әскердің командирлері болды, олардың теңіз шайқасында тәжірибесі болмады.
Won Gyun (hangul=원균 ; 12 February 1540 – 27 August 1597) was a Korean general and admiral during the Joseon period. He is best known for his campaigns against the Japanese during Hideyoshi's invasions of Korea. Won was a member of Wonju Won clan, which was well known for its members' military accomplishments. He was born in 1540 near Pyeongtaek and demonstrated his skill as warrior at a young age. He was qualified as a military officer and was first assigned to the northern border to defend against the Jurchens, who frequently raided Korean villages. Won led many successful campaigns with Yi Il and Yi Sun sin against the Jurchens. After considerable accomplishments on the northern frontier, he was promoted to admiral in 1592 and sent to the southern coast of Gyeongsang Province to command the province's Western Fleet, along with Yi Sun sin, who became admiral before Won and took command of Jeolla Province's Eastern Fleet. At the time, Won and Yi were cavalry leaders who had no experience with naval warfare.
Әскери мансап
Біліктілік емтиханын тапсырғаннан кейін, ол корей ауылдарына жиі шабуыл жасайтын жуйшилерге қарсы қорғану үшін солтүстік шекараға тағайындалды. Вон И Иль мен И Сунсинмен бірге жуйшилерге қарсы табысты жорықтар жүргізді. 1592 жылы адмирал шеніне көтеріліп, Кёнсан провинциясының оңтүстік жағалауына провинцияның Шығыс флотын басқаруға жіберілді, ал И Сунсин, Воннан бұрын адмирал болған және Чолла провинциясының Батыс флотына басшылық етті. Ол кезде Вон мен И – атты әскердің командирлері болды, олардың теңіз шайқасына ешқандай тәжірибесі болмады.
Upon passing the qualification exam, he was assigned to the northern border to defend against the Jurchens, who frequently raided Korean villages. Won led successful campaigns along with Yi Il and Yi Sun sin against the Jurchens. He was promoted to admiral in 1592 and sent to the southern coast of Gyeongsang Province to command the province's Eastern Fleet, with Yi Sun sin, who became admiral before Won and took command of Jeolla Province's Western Fleet. At the time, Won and Yi were cavalry leaders who had no experience with naval warfare.
Жапондықтардың басып кіруінен бұрын
Жапония ұзақ жылдар бойы ішкі соғыстардан кейін жаңа басшы, Тоётоми Хидэёсидің біріктіруімен бірікті, ол көптеген қарсыластарын өлтіріп немесе оларды өз жағына тартқан арқасында Жапонияның көп бөлігінің жоғары билеушісі болды. Ол Жапонияның көршілеріне қарсы кеңеюші соғыс бастауды шешті, бастапқыда Жосонға шабуыл жасауды, одан кейін Қытайға қадам жасауды көздеді, сол кезде Қытай Мин әулетінің билігінде болған. Кейбір корейлер Жапония тарапынан туындаған қауіпті сезіп, Жосон мемлекеті Жапонияның басып кіруіне, сондай-ақ Джурчендердің қаупіне қарсы дайындалуы керек деп талап етті. Бірақ үкімет түрлі топтарға бөлініп, шенеуніктер бір келісімге келе алмады.
Japan had just united after a long period of internal warfare by a new leader, Toyotomi Hideyoshi, who had become supreme ruler over most of Japan by killing and co opting many rivals to rise to power. He decided to begin an expansionist war against Japan's neighbors, beginning with Joseon as the first step to China, then under the Ming Dynasty. Some Koreans realized that the threat from Japan was great and argued that the Joseon dynasty needed to prepare for invasion from Japan as well as the existing Jurchen menace. However, the government was divided along factional lines, and officials could not reach a decision.
Жапондықтардың алғашқы шабуылдау толқыны
1592 жылдың 13 сәуірінде Като Киёмаса басқаратын жапондық флот Гёнсан провинциясының Шығыс флотилиясына күтпеген шабуыл жасап, оның бақылауындағы барлық кемелерді жарамсыз етті. Ертесі күні Като мен Кониши Юкинага басқаратын негізгі әскер Корея түбегіне қонды және солтүстікке қарай жорыққа шықты. Гёнсан провинциясының Шығыс флотилиясының қолбасшысы Вон да басқын жапондықтардан жеңіліске ұшырады. (Вонның алдыңғы қолбасшысы соғысқа дейін бір жыл бұрын флоттың жауынгерлік дайындық тексеруінен өтті.) Әдмирал Вонның жапондықтардың Кореяға шабуылын тоқтатуға немесе кейінге жылдыруға мүмкіндігі болған шығар. Алайда, ол жапондық десанттық бөлімдер жағажайға қонғанға және Пусан қаласын қоршағанға дейін жапондық шабуыл туралы теңіздік барлау мәліметтеріне қатысты әрекет етпеуге шешім қабылдады. Осы кезде Вон, жапондықтардың кемелерін басып алуына жол бермеу үшін көптеген кемелерін батырып жіберді. Қол астында төрт кеме қалған Вон, соғысқа дайындалған және шайқасқа дайын кішкентай флот құрған И Сун Синнен көмек сұрады. Соңқыр патша екі адмиралға да 1592 жылдың 2 мамырында жапондық әскерлерге қарсы күресуге бұйрық берді. Вон мен И екі күннен кейін, Жеолла провинциясының Шығыс флотилиясының қолбасшысы адмирал И Ык Гимен бірге жорығын бастады, кейіннен Идің жоғарылауынан кейін сол провинцияның Батыс флотилиясының қолбасшысы болды. 7 мамырда И басқарған Корея флоты Окпо шайқасында жапондық флотты талқандады. Кейіннен Вон армия генералы, ал И әскери-теңіз штабының бастығы болып тағайындалды.
On April 13, 1592, the Japanese fleet, under Katō Kiyomasa, launched a sudden strike on the Eastern Fleet of Gyeongsang province and disabled every ship under its control. The main army under Kato and Konishi Yukinaga landed on the Korean Peninsula the next day and marched northward. Won, the commander of the Eastern Fleet of Gyeongsang Province, was also routed by the invading Japanese. (Won's predecessor was able to pass a fleet combat readiness inspection just one year before the war.) With an able force, Admiral Won might have had an opportunity to intercept and engage Japanese invading forces at sea, thus perhaps preventing or delaying the Japanese incursion on Korean soil. However, he decided not to act upon the naval intelligence regarding the Japanese incursion until the Japanese landing party had established a beachhead and successfully laid siege upon the city of Busan. At that point, Won sank many of his ships in retreat to ensure they would not be captured by invading Japanese forces. With four ships left under his command, Won called for help from Yi Sun sin, who had prepared for war and raised a smaller and battle ready fleet. King Seonjo finally ordered both admirals to fight against the Japanese forces on May 2, 1592. Won and Yi began their campaign two days later, with Admiral Yi Eok gi, the commander of the Eastern Fleet of Jeolla Province who later became the commander of the Western Fleet of the same Province following Yi's promotion. On May 7, the Korean navy under Yi destroyed a Japanese fleet in the Battle of Okpo. Later, Won was promoted to an army general, and Yi became naval chief of staff.
И Сун Синді жою туралы жоспар
1597 жылы жапондықтар корейлер мен қытайлық Мин әулетімен барлық келіссөздерді тоқтатуға шешім қабылдады және Кореяға қайта шабуыл жасауды жоспарлады. Осы үшін олар әмірші И Сунь Синді лауазымынан алуды көздеді. Кониси Юкинага басқарған жапон тыңшылары Като Киёмасаның басқа жапондықтарды соғысты жалғастыруға үндеп, жақын арада теңізден өтетіні туралы қауесет таратуға тырысты. Патша Сонджо адмирал Иге Катоны қолға түсіруді бұйырды, бірақ И бас тартты, себебі бұл сөздердің жапондық агенттердің құрамында жасалғанын білді. Сонджо И немесе оның қолдаушылары төңкеріс жасауға тырысуы мүмкін деп қорқып, бұл кез келген күні орын алуы мүмкін деп ойлады: И бірнеше рет бұйрықтарды орындаудан бас тартты, ал оның флоты екі тараптың да ең күшті әскери күші болды. И бұйрықтарды орындаудан таза тактикалық себептермен бас тартты, бірақ оның бағынбаушылығы, қаншалықты негізді болса да, патшаны қатты алаңдатты. Патша Сонджо соңында Иді өлім жазасына кесуді бұйырды, бірақ сарай қызметкерлері бұл бұйрыққа қарсылық көрсетіп, жазаны түрмеге қамау мен шен төмендетуге алмастырды. И Гвон Юлдің басшылығымен, оған тағылған айыптар бойынша жүргізілген тергеу кезінде келтірілген жарақаттарын емдеу үшін жіберілді. Сонджо Иді теңіз күштерінің бас штабына Вон Гюнмен ауыстырды.
In 1597, the Japanese decided to stop all negotiations with the Koreans and Chinese Ming Dynasty and planned a re invasion of Korea. To do so, they plotted to remove Admiral Yi Sun sin from his position. Japanese spies directed by Konishi Yukinaga spread word that Katō Kiyomasa was urging other Japanese to continue fighting and would soon be crossing the sea. King Seonjo ordered Admiral Yi to capture Kato, but Yi refused to do so, as he knew that the words were the fabrications of Japanese agents. Seonjo was in fear of a possible coup d'état attempt by Yi or by his supporters, which was never plotted, but Seonjo convinced himself it could happen any day: Yi refused to carry out his orders several times and his fleet was the strongest combat force on both sides. Yi refused to carry out the orders purely due to tactical reasons, but the act of insubordination itself, no matter how justifiable, frightened the King beyond his breaking point. King Seonjo finally ordered the execution of Yi, but the royal court reluctantly yet successfully resisted the order and was able to lower the punishment to imprisonment and demotion. Yi was placed under the command of Gwon Yul to recover from his wounds from the torture administered during the investigation of the charges against him. Seonjo then replaced Yi with Won Gyun as the naval chief of staff.
Чильчоньян шайқасы Вон Гюньнің алғашқы және соңғы теңіз шабуылы
Вон сондай-ақ ақпараттың жалған екенін білді және И-дың бұрынғыдай, патша сарайына баяндаған тактикалық себептерге байланысты Бусанға қарай жылмады. И жапондықтарға қарсы соғысуға бас тартқаны үшін қызметтен алынған. Үкімет ақпаратқа сенуін жалғастырып, Вонға Унгчондағы жапондық кемелерге шабуыл жасауға бұйрық берді. Вон шабуыл жасады – жапондықтардың көпшілігі қарусыз және атысты тоқтату шарты бойынша қорғалған, бұл келіссөздер процесін қолдау мақсатында жасалған және олар аяқталуға жақын еді. Ол оларды жеңді. Шабуыл кезінде ол бір линкорын және оның капитанын жоғалтты. Жапон командирінен наразылық хаты алғаннан кейін ол алға жылмады. Содан кейін патшаның үлкен қысымында болған әскери маршал Гвон Юл Вонды штабқа шақырды және оған тағы да Пусанға шабуыл жасауға бұйырды. Вон, әмірші И Ыок Кимен бірге, тактикалық ескертулерге қарамастан бұйрықтарды орындап, теңіз күштерін Бусанға бастап әкелді. Жапондықтар бастапқыда кері шегінгендей болды, бірақ бұл тұзақ еді. Жапондықтар құрлыққа шабуыл жасамас бұрын Жосон теңіз күштерін жоюға дайын болды. Жапондық кемелердің саны соншалықты көп болды, корейлердің көпшілігі, соның ішінде адмирал Бае Сеол да қатты қорқып қалды. Тодо Такатора басқарған жапондық флот Вон Гюннің флоттарына қарай жылжи бастады. Вон шайқаста жеңіліп қалатынын білгенімен, шабуыл жасаудан басқа амалы қалмады. Чильчонрян шайқасында Жосон теңіз күштерінің көп бөлігі жойылды. Вон қашып бара жатқанда қаза тапқан деп есептелді, оның інісі осы шайқаста қаза тапқан. Тек адмирал Бае Соль басқарған он екі кемеден тұратын шағын отряд ғана аман қалды – олар қатысудан бас тартып, тіпті шайқас басталғанға дейін қашып кеткен. Қалған барлық кемелер Жосеон теңіз күштерінің офицерлерінің көпшілігімен және көптеген қабілетті орта буын командирлерімен бірге жойылды немесе жарамсыз болды.
Won also knew the information was false and did not advance toward Busan for the same tactical reasons Yi had reported to the royal court before his removal from the post. Yi was removed for refusing orders to engage the Japanese. The government continued to trust the information and ordered Won to attack Japanese ships at Ungchŏn. Won attacked the Japanese – who were mostly unarmed and protected under the cease fire treaty to support the negotiation process which was about to be terminated – and defeated them. He lost one of his battleships and its captain during the attack. He did not advance after receiving a letter of protest from the Japanese commander. Then Field Marshal Gwon Yul, who was also under heavy pressure from the king, recalled Won to his headquarters and once again ordered him to attack Busan. Won finally led the navy towards Busan, along with the admiral Yi Eok Ki, following orders despite tactical considerations. The Japanese at first seemed to retreat, but it was a trap. The Japanese were prepared to devastate the Joseon navy before land invasion. The number of Japanese ships was so great that most of the Koreans were thoroughly intimidated, including Admiral Bae Seol. The Japanese fleet, commanded by Todo Takatora, advanced toward Won Gyun's fleets. Won knew that he would lose the battle but had no choice but to engage. At the Battle of Chilchonryang, most of Joseon Navy's ships were destroyed. Won was considered to be killed in action while running away, when his brother was killed during this battle. Only the small detachment of twelve warships under the command of admiral Bae Sŏl – who refused to participate and fled even before the battle began – survived. Every other ship in the combat was destroyed or disabled, along with almost all of the Joseon navy line officers and many capable mid level commanders.
Салдары
Бұл шайқас жапондықтардың Сары теңізге қарай жол ашты, ал Тодо Като Кийомаса мен Кониши Юкинагамен бірлесіп, құрлықтан және теңізден Ханянгқа шабуыл жасау жоспарын жасады. Бірақ, Японның үміті Мёнгнянг шайқасында И Сунь Синнің қайта оралуымен қайтадан күйреп кетті, бұл соғыстың жеңімпазын шешетін шайқас болатын. Тарихи пікірталасқа қарамастан, Вон Гюн мен И Сунь Син өлімнен кейін марапатталды.
The battle opened the route for the Japanese to advance to the Yellow Sea, and Todo devised a plan to attack Hanyang from land and sea with Katō Kiyomasa and Konishi Yukinaga. However, Japan's hopes were crushed again by Yi Sun sin's return at the Battle of Myeongnyang, which would decide the winner of the devastating war. Despite any historical controversy, Won Gyun and Yi Sun sin received commendations following their deaths.
Мұра
Әскери мансабымен қатар Вон Гюн жеке кемшіліктерімен де танымал, оның ішінде шамадан тыс ішімдік ішу және адалдыққа қиянат жасауға тырысу. И Сун Син өз соғыс күнделіктерінде Вонның «қатыгездік жасағаны» туралы хабарлар мен әңгімелерді еске түсіреді, тіпті Вонның өзінің бағыныштыларының бірінің әйелін азғыруға тырысқан оқиғасын айтады, оны «жаман адам» деп атайды және (кем дегенде ішінара) оның төмендеуіне кінәлайды («Вон мені тұзаққа түсіру үшін барлық амалдарды қолданады»). Вон Гюннің әскери басшы ретіндегі беделіне қатысты көптеген пікір таластар бар. Ғалымдар мен тарихшылар тарапынан кеңінен сынға алынғанмен, соңғы зерттеулер Вон Гюннің Пак Чун Хи әкімшілігі кезінде И Сун Синды одан да жоғары көрсету үшін артық жамандалған болуы мүмкін деген жорамалдарды келтіреді. Атап айтқанда, Вон Гюннің жұрттарға қарсы ертерек жеңістері ұмытылып, оның әскери мансабына объективті баға беруге қызығушылық туды. Вон Гюннің теңіз офицері ретіндегі қателіктеріне кінәлі болғанымен, сол кезеңдегі қиындықтардың көп бөлігі патша сарайындағы топтасқандық пен қабілетсіздікке байланысты. Дегенмен, оның іс-әрекеттерін және теңіз командирі ретіндегі тиімсіздігін елемеу қиын, және Чильчонрианг шайқасының нәтижесі үшін патша сарайындағы саяси тұрақсыздық пен шешім қабылдаудағы баяулықты кінәлауға болады. Бұл шайқас корей теңіз күштерінің жапондықтарға қарсы бір ұрыста толық құрылуына әкелді, ал бұрын жапондықтар теңізде корейлерге қарсы жеңіске жете алмаған. Кейбір зерттеушілер оның нашар басқаруының себебін оның табысты әріптесі И Сун Синмен салыстырудың сәуегей салдары деп түсіндіреді.
Next to his military career, Won Gyun is perhaps best known for his personal faults, which included excessive alcohol consumption and attempts at adultery. In his War Diaries, Yi Sun Sin recalls reports and rumors about "cruel deeds" committed by Won and even mentions an incident in which Won had attempted to seduce one of his subordinates' wives, calling him a "wicked man" and (at least partially) blaming him for his degradation ("Won employs all means to entrap me"). Much controversy lingers in regard to Won Gyun as a military leader. Widely panned by scholars and historians, there is recent research to suggest that Won Gyun may have been excessively vilified during the Park Chung Hee administration to elevate Yi Sun sin by juxtaposition. In particular, Won Gyun's earlier successes against the Jurchens have been buried and there is an interest in providing a more objective view of Won Gyun's military career. While fault exists for Won Gyun's mistakes as a naval officer, much of the blame of the troubles during that period lies in the factionalized incompetence of the royal court. However, it is still hard to ignore his actions and lack of competency as a naval commander, and blame the political instability and indecision of the royal court for the result of the battle of Chilcheonryang. The battle led to the near complete annihilation of the Korean navy in a single engagement against the Japanese, who had previously been unable to prevail against the Koreans in naval engagements. Some explain his legacy of poor command to be an unfortunate byproduct of comparison with his more successful associate, Yi Sun sin.
Кино және теледидар
2004–2005 жылдардағы KBS1 телесериалында Чхве Чжэ Сун сомдаған. 2022 жылғы "Хансан: Көтеріліс жолындағы аждаха" фильмінде Сон Хён Джу сомдаған.
Portrayed by Choi Jae sung in the 2004–2005 KBS1 TV series Immortal Admiral Yi Sun sin. Portrayed by Son Hyun joo in the 2022 film Hansan: Rising Dragon.
Комикстер
И Сун Шин: Батыр және Қорғаушы, И-дің жауының бірі ретінде.
In Yi Soon Shin: Warrior and Defender, as one of Yi's adversaries.
Бейне ойындар
Empires: Dawn of the Modern World видео ойынының Адмирал И кампаниясында Вон Гюн Кореяға сатқын ретінде көрсетіледі, ол бастапқыда Кореяның солтүстігін шабаған маньчжур шабуылшыларымен, кейін жапон басқыншыларымен бірігеді. Осы бейнелеуде Вон Гюн Кореяға жасалған екі шабуылдың артында тұрған бас ұйымдастырушы болып көрінеді, соңында Жапониямен одақтас және Мин Қытайға тәуелді болған Кореяның королі болуды мақсат етеді. Оның сатқындығын Рю Сонг Рён ашады және оны тұтқындайды.
In the Admiral Yi campaign of the video game Empires: Dawn of the Modern World, Won Gyun is portrayed as a traitor to Korea, allying first with Manchu raiders harassing Korea's north and later with the Japanese invaders. In this portrayal, Won Gyun appears to be responsible for masterminding both attacks on Korea, with the eventual aim of becoming King of a reduced Korea, allied to Japan and a tributary to Ming China. His treachery is discovered by Ryu Seong ryong, and he is arrested.