1636 жылғы Қытай Маньчжуриясының Кореяға шабуылы: Бинджахоран соғысы, Чосон мен Мин арасын үзді, Қытайдың гегемониясын орнатты. Тарих, соғыс, Қытай-Корея қарым-қатынасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1636 жылы Маньчжу Қытайының Кореяға басып кіруі
1636 invasion of Korea by Manchu China
Циннің Жосонға басып кіруі (хангуль=병자호란) 1636 жылдың қысында болды, онда жаңадан құрылған Цин әулеті Жосон әулетіне шабуыл жасады, осылайша Циннің императорлық қытайлық салық жүйесіндегі басты держава ретіндегі мәртебесін бекітті және Жосонның Мин әулетімен болған қарым-қатынасын толықтырып бұзды. Бұл шабуылға дейін 1627 жылы Кейінгі Цзиньнің Жосонға басып кіруі болған еді. Шабуыл Циннің жеңісімен аяқталды. Жосон Цин империясымен тәуелділік қарым-қатынасын орнатуға және құлдырап бара жатқан Минмен байланысын үзуге мәжбүр болды. Жосонның тәж мұрагері мен оның кіші інісі кепілге алынды, бірақ бірнеше жылдан кейін Жосонға қайтып келді. Олардың бірі кейін Хёджонг патшасы болды. Ол Цин әулетіне жорық жоспарымен ең танымал.
The Qing invasion of Joseon (hangul=병자호란) occurred in the winter of 1636 when the newly established Qing dynasty invaded the Joseon dynasty, establishing the former's status as the hegemon in the Imperial Chinese Tributary System and formally severing Joseon's relationship with the Ming dynasty. The invasion was preceded by the Later Jin invasion of Joseon in 1627. The invasion resulted in a Qing victory. Joseon was forced to establish a tributary relationship with the Qing Empire, as well as cut ties with the declining Ming. The crown prince of Joseon along with his younger brother were taken as hostages, but they came back to Joseon after a few years. One of the two later became the King Hyojong. He is best known for his plan for an expedition to the Qing dynasty.
Аттар
Корей тілінде Цин шапқыншылығы (1636–1637) "Бьёнджа Хоран" (hangul=병자호란) деп аталады, онда 1636 жыл – "Бьёнджа" жылы, ал "Хоран" сөзі солтүстік немесе батыс шетелдіктердің тудырған қаутарсыздағын білдіреді, Ху (хо; солтүстік немесе батыс, көбінесе көшпелі тайпалар) + Ран (ран; хаос, тәртіпсіздік, дүрбелең, алабұдыраң, көтеріліс, бүлік) деген сөздерден құралған.
In Korean, the Qing invasion (1636–1637) is called 'Byeongja Horan' (hangul=병자호란), where 1636 is a 'Byeongja' year in the sexagenary cycle and 'Horan' means a disturbance caused by northern or western foreigners, from 胡 (ho; northern or western, often nomadic barbarians) + 亂 (ran; chaos, disorder, disturbance, turmoil, unrest, uprising, revolt, rebellion).
Өмірбаян
Жосон патшалығы 1627 жылғы шапқыш соғыстан кейін де Цинь әулетіне қатысты бейтараптылығын сақтап қалды. Кейін Цзинь Жосонды қашқындарды жасырын қорғауда және Мин әскерін азық-түлікпен жабдықтауда айыптады. Сонымен қатар, Жосон Хонг Тайджи жариялаған жаңа әулетті мойындамады. Маньчжу делегаттары Ингулдай мен Мафута Хансонгте салқын күшiкпен қарсы алынды, ал король Инджо олармен кездесуден немесе хат жіберуден бас тартты, бұл делегаттарды таң қалдырды. Пьонган провинциясына жіберілген соғысқа шақыру хаты да Ингулдайдың қолына тиіп кетті. Бэйльдер (Цинь ханзадалары) Жосонның Циньге жасаған жауапкерлігіне ашуланып, дереу шабуыл жасауды ұсынды, бірақ Хун Тайжи алдымен Минге қарсы шабуыл жасауды жөн көрді. Бір кезде Ажиге бастаған Цинь әскерлері Пекинге, Марко Поло көпіріне дейін жақындады. Олар соңында кері қайтарылса да, шабуыл Мин қорғанысының шекараларын толық қамтамасыз ете алмайтынын көрсетті. Осы табысты операциядан кейін Хун Тайжи Жосонға бет бұрып, 1636 жылғы желтоқсанда шабуылға көшті. Шабуылға дейін Хун Тайжи Кореяның жағалау аймақтарын бақылау үшін Абатай, Джиргаланг және Ажигеді жіберді, осылайша Миннің күшін күшейтуіне жол бермеді. Мин әскеріндегі көтерілісші Конг Юдэ, Цинь әулетінің Гонгшун патшасы атанғаннан кейін, Гангхва және Ка аралдарына жасалған шабуылдарға қатысты. Кореяға жасалған шабуылда дезертирлер Гэн Чжунмин мен Шан Кэси де маңызды рөл атқарды.
The Kingdom of Joseon continued to show ambivalence toward the Qing dynasty after the invasion in 1627. Later Jin accused Joseon of harboring fugitives and supplying the Ming army with grain. In addition, Joseon did not recognize Hong Taiji's newly declared dynasty. The Manchu delegates Inggūldai and Mafuta received a cold reception in Hanseong, and King Injo refused to meet with them or even send a letter, which shocked the delegates. A warlike message to Pyongan Province was also carelessly allowed to be seized by Inggūldai. The beile (Qing princes) were furious with Joseon's response to Qing overtures and proposed an immediate invasion, but Hong Taiji chose to conduct a raid against Ming first. At one point the Qing forces under Ajige got as close to Beijing as the Marco Polo Bridge. Although they were ultimately repelled, the raid made it clear that Ming defenses were no longer fully capable of securing their borders. After this successful operation, Hong Taiji turned towards Joseon and launched an attack in December 1636. Prior to the invasion, Hong Taiji sent Abatai, Jirgalang, and Ajige to secure the coastal approaches to Korea, so that Ming could not send reinforcements. The defector Ming mutineer Kong Youde, ennobled as the Qing dynasty's Prince Gongshun, joined the attacks at Ganghwa Island and Ka Island. The defectors Geng Zhongming and Shang Kexi also played prominent roles in the Korean invasion.
Жосонның соғысқа дайындығы жеткіліксіз
Алдымен, 1634 жылы маусымда Мин елшісі Лу Вэйнинг Жосонға барып, Жосонның тәж мұрагерінің тағына отыру рәсімін басқарды. Бірақ елші осы рәсім үшін тым көп пара сұрады. Сонымен қатар, елшімен бірге келген көптеген Мин саудагерлері Жосондық серіктеріне теңсіз сауда жасау арқылы зор байлыққа кенелуге тырысты. Осы сапар Жосонға 100 мың таңнан астам күміс шығын әкелді. Әкесі, Жонгвон ханзадасы мен ұлының ескерткіштерін Миннің көмегімен орнатып болғаннан кейін, Инджо патша қаза болған әкесінің ескерткіш тақтасын Жонгмио киелі орнына көшіруге тырысты. Жонгвон ханзадасы ешқашан патша болып билік жүргізбегендіктен, бұл әрекет үкімет шенеуніктерінен 1635 жылдың басына дейін қатты қарсылық көтерді. Бұған қоса, 1635 жылы наурыз айында Сеонджо патшаның мазары зардап шекті және оның кінәлісін анықтау бойынша саяси пікірталас келесі бірнеше айға созылды. Осы саяси кедергілер Жосонға Кейін Цзиньнің басып кіруіне қарсы тиісті шаралар қабылдауға мүмкіндік бермеді.
First, a Ming envoy, Lu Weining, visited Joseon in June 1634 to preside over the installation ceremony of the crown prince of Joseon. However, the envoy requested an excessive bribe in return for the ceremony. In addition, quite a few Ming merchants who accompanied the envoy sought to make a huge fortune by forcing unfair trades upon their Joseon counterparts. This envoy visit eventually cost Joseon more than 100,000 taels of silver. Having accomplished the installations of both his father Prince Jeongwon and his son with help from the Ming, King Injo now attempted to relocate the memorial tablet of his late father into the Jongmyo Shrine. As Prince Jeongwon had never ruled as the king, this attempt was met with severe opposition from government officials, which lasted until early 1635. Adding to this, the mausoleum of King Seonjo was accidentally damaged in March 1635 and the political debate about its responsibility continued for the next few months. These political gridlocks prohibited Joseon from taking sufficient measures to prepare for a possible invasion from Later Jin.
Дипломатиялық қатынастарды бұзу
1636 жылы ақпанда Ингульдай бастаған Кейінгі Цзинь елшілері Жосонның қайтыс болған патшайымының қосылу рәсіміне қатысу үшін Жосонға келді. Бірақ, елшілердің арасында жақында бағындырылған моңғол тайпаларының 77 жоғары лауазымды шенеунігі болғандықтан, елшілердің нақты мақсаты – Кейінгі Цзиньнің ықпал аймағының жақында кеңейгенін мақтанышпен көрсету және Хун Тайцзидің «Император» болып сайлануына қатысты Жосонның пікірін білу еді. Елшілер Инджо патшаға олардың күшінің артып бара жатқанын хабарлады және Хун Тайцзинің таққа отыруын Жосоннан тойлауды сұрады. Бұл Жосонды қатты таң қалдырды, себебі олардың көзқарасы бойынша Мин императоры ғана заңды император болатын. Одан кейін үкіметтік және үкіметтік емес аймақтарда Кейінгі Цзиньге қатысты өте жауалы пікірлер күшейді. Елшілердің өзі өміріне қауіп тудыратын жағдайларға тап болды, себебі Сунгкюнкван студенттері оларды өлім жазасына кесуді талап етті, ал толық қаруланған әскерлер елшілердің жолындағы жерлердің маңында жүрді. Соңында елшілер Жосоннан кетуге және Кейінгі Цзинь жеріне қайтуға мәжбүр болды. Кейінгі Цзинь мен Жосон арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас дерлік тоқтатылды. 1636 жылдың сәуір айында Хун Тайцзи император атанды және мемлекетінің атын Кейінгі Цзиньден Цинге өзгертті. Жосон елшілері салтанатқа қатысқанда императорға бас иіп құрмет көрсетуден бас тартты. Император оларды кешірсе де, Жосон елшілері оның хабарын үйлеріне жеткізуге тиіс болды. Хабарда Жосонның бұрынғы іс-әрекеттері Циннің мүддесіне қарсы болғаны және Жосон өзінің саясатын өзгертуге дайындық танытып, Жосонның ханзадасын кепіл ретінде беру арқылы Циннің Жосонға шабуыл жасау ниеті жарияланды. Хабар расталғаннан кейін Цинге қарсылар Жосонда белсенділік танытты. Олар тіпті Хун Тайцзидің алдында хабарды дереу жоймағаны үшін елшілерді өлімге кесуді талап етті. 1636 жылдың маусым айында Жосон ақыры Цинге өз хабарын жеткізді, ол екі ел арасындағы қарым-қатынастың нашарлауына Цинді кінәлады.
In February 1636, Later Jin envoys led by Inggūldai visited Joseon to participate in the funeral of Joseon's late queen. However, as the envoys included 77 high ranking officials from the recently conquered Mongolian tribes, the real purpose of the envoys was to boast the recent expansion of the Later Jin sphere of influence and examine the opinion of Joseon about the upcoming ascension of Hong Taiji as the "Emperor". The envoys informed King Injo about their ever growing strength and requested celebration of Hong Taiji's ascension from Joseon. This greatly shocked Joseon, as the Ming Emperor was the only legitimate emperor from their perspective. It was followed by extremely hostile opinions growing towards Later Jin in both government and non government sectors. Envoys themselves had to go through life threatening experiences as Sungkyunkwan students called for their execution and fully armed soldiers loitered around the places in the itinerary of the envoys. Finally, the envoys wore forced to evacuate from Joseon and return to Later Jin territory. The diplomatic relationship between Later Jin and Joseon was virtually severed. Hong Taiji became the Emperor in April 1636 and changed the name of his country from Later Jin to Qing. Envoys from Joseon who were at the ceremony refused to bow to the emperor. Although the emperor spared them, the Joseon envoys had to carry his message home. The message included denunciation of the past Joseon activities that were against the interest of Later Jin/Qing and also declared the intention of invading Joseon unless Joseon showed willingness to alter its policy by providing one of Joseon's princes as hostage. After confirming the message, hardliners against Qing gained voice in Joseon. They even requested execution of the envoys for failing to immediately destroy the message in front of Hong Taiji himself. In June 1636, Joseon eventually transmitted their message to Qing, which blamed Qing for the deteriorating relations between the two nations.
Ұрыс қарсаңы
Жосон үшін соғысқа дайындық ғана қалды. Соғысты қолдаушылардың керісінше, тиімді жоспарлар мен стратегия ұсынған шенеуніктерге мән берілмеді. Егер патша Инджо қуатты Цин әскерімен тікелей шайқасудан қорқып, Чхэ Мён Гил мен Миннің әскери кеңесшісі Хуан Сун Вудың кеңесімен 1636 жылдың қыркүйегінде Шэньянға бейбітшілік іздеушілерді жіберуге шешім қабылдады. Хабаршылар Шэньян жағдайы туралы ақпарат жинағанмен, Хонг Тайджимен кездесуге рұқсат алмады. Бұл Жосонның бейтарап емес топтарын одан әрі ашуландырып, Чхо Мён Гилдің лауазымынан алынуына себеп болды. Патша Инджо желтоқсанның басында Шэньянға тағы бір хабаршылар тобын жіберді, бірақ бұл Циннің Жосонға шабуыл жоспарын 25 қарашада орындағаннан кейін болды.
Now, preparation for war was all that remained for Joseon. Contrary those who supported a war, officials who suggested viable plans and strategies were not taken seriously. Instead,King Injo, afraid of head on clash with the mighty Qing army, listened to the advice of Choe Myeong gil and Huang Sunwu, a Ming military advisor, and decided to dispatch peace seeking messengers to Shenyang in September 1636. Although the messengers gathered some intelligence about the situation in Shenyang, they were denied a meeting with Hong Taiji. This further enraged hardliners in Joseon and led to the dismissal of Choe Myeong gil from office. Although King Injo dispatched another team of messengers to Shenyang in early December, this was after the execution of the Qing plan to invade Joseon on November 25.
Соғыс
1636 жылдың 9 желтоқсанында Хонг Тайджи маньчжу, моңғол және ханьқытайлық жасақтарын бастап Жосонға үш бағыттан шабуыл жасады. Қытайдың қолдауы әсіресе әскердің артиллериясы мен теңіз күштерінде айқын байқалды. Жосонның Инжосы үш рет тізе бүгіп, тоғыз рет иіліп, Цин әулетінің басқа поддандыларымен бірдей дәстүрге сай әрекет етті. Содан кейін ол басқалармен бірге тамақтануға шақырылды, Хонг Тайджидің сол жағында, тіпті Хошо и Цин Ваннан да жоғары отырды. Маньчжур императорының ұлы қасиеттері деп аталатын ескерткіш Самджендода орнатылды, онда бағыну рәсімі өткізілген. Жосеонның бас беру шарттарына сәйкес, Ялу өзенінің сағасындағы Ка аралына шабуыл жасау үшін әскер жіберілді. Мин әскерінің офицері Шэнь Шикуй Ка аралының бекіністерінде жақсы бекініп, бір айдан астам уақыт бойы шабуылдаушыларын ауыр зеңбіректермен атқылады. Ақырында, Мин мен Жосоннан қоныс аударғандар, соның ішінде Конг Юде аралдың шығыс жағына 70 қайық қондырып, оның гарнизонын сол бағытқа тартып алды. Бірақ ертесі күні таңда олардың "ұшып кеткендей" болған қыңшылардың түн ортасында аралдың солтүстік-батыс бұрышына қонғанын көрді. Шэнь бағынудан бас тартты, бірақ Аджиге оны жеңіп, басын шапты. Ресми мәліметтерге сәйкес, қаза тапқандардың саны кемінде 10 мыңға жетті, аман қалғандар аз болды. Мин генералы Ян Сичан Кореядағы қалған Мин әскерлерін Солтүстік Шандондағы Дэнлайға қайтарды. 1648 жылы Жосеон Цин регенті, ханзада Доргонға бірнеше ханшайымдарды күңдер ретінде беруге мәжбүр болды. 1650 жылы Доргон Жосон ханшайымы Ыйсунға (義順公主) үйленді, ол ханзада Гымнимнің қызы еді, алғашқыда король Хёджонг оны қабылдауы тиіс болған. Доргон Ляншанда тағы бір Жосон ханшайымына үйленді. Кореялықтар Цин әулетіне қарсы наразылықтарын жасырып, ресми түрде бағыныштылықтарын көрсетіп, маньчжурлық "жабайылық" туралы пікірлер корей қоғамында кең тарады. Жосон ғалымдары сол әулет құлағаннан кейін де Мин дәуірінің аттарын жасырын қолданды, ал кейбір адамдар Жосонның Мин әулеті мен қытай өркениетінің заңды мұрагері болуы керек деп ойлады, "жабайы" маньчжурлық Цин емес. Бейбітшілік шарты бекіністер салуға тыйым салғанмен, Хансон маңында және солтүстік аймақта бекіністер салынды. Болашақ Жосон королі Хёджонг Мукденде (Шэньян) жеті жыл кепілде болды. Ол Жосон тағына отырған он жыл ішінде Цинге қарсы Букбеол (북벌, 北伐, Солтүстік жорық) деп аталатын жорық жоспарлады, бірақ жоспар жорық алдындағы оның өлімімен бірге тоқтатылды. 1639 жылдан 1894 жылға дейін Жосон сарайы маньчжур тілінен корей тіліне аударма жасау үшін кәсіби маньчжур аудармашыларын даярлады. Олар бұрын жүрчен тілінен аударған, жүрчен жазуымен оқытылған аудармашылардың орнын басты. Жосонның алғашқы маньчжур оқулықтарын бұрын жүрчен тілінің аудармашысы болған Шин Гьеам жасады, ол ескі жүрчен оқулықтарын маньчжур жазуына аударды. Шиннің 1639 жылы аяқталған бейімделген оқулықтары 1684 жылға дейін еокгва (шетел тілдерінен арнайы емтихан) үшін қолданылды. Кейін 2017 жылы осы оқиға бойынша "Қалдық" атты фильм түсірілді. 2009 жылғы "Намхансансеонг" мюзиклі сол аттас романға негізделген, бірақ қарапайым халықтың өміріне және қиын жағдайлардағы олардың күресіне назар аударады. Онда Super Junior тобының мүшесі Есунг "Чон Мёнсу" рөлінде ойнайды. 9 қазаннан 14 қарашаға дейін Сеоннам өнер орталығының опера залында көрсетілді. 2011 жылғы Оңтүстік Кореяда түсірілген "Сырақтар соғысы" фильмі Чхо Нам Идің қарындасын құтқару үшін өмірін қауіпке тігуі оқиғасына негізделген. 2015 жылғы Оңтүстік Кореяның "Splendid politics" сериалы. 2023 жылғы Оңтүстік Кореяның "My dearest" сериалы осы шабуыл оқиғаларын екі ойдан шығарылған ғашықтар жұбы арқылы баяндайды, оларды шабуылдың және оның салдарының маңызды оқиғаларында басты кейіпкерлер ретінде бейнелейді. 2024 жылғы Оңтүстік Кореяның "Патшаны әурелеу" сериалы осы шабуылдан кейінгі оқиғаны қиялға толы сарай кейіпкерлерін пайдаланып, оларды астанадағы басты кейіпкерлер ретінде көрсетеді.
On 9 December 1636, Hong Taiji led Manchu, Mongol, and Han Chinese Banners in a three pronged attack on Joseon. Chinese support was particularly evident in the army's artillery and naval contingents. Injo of Joseon kneeling thrice and bowed nine times, as was customary with the other subjects of the Qing court. Then he was called to eat with the others, sitting the closest to the left of Hong Taiji, higher than even the Hošo i Cin Wang. A monument in honor of the so called excellent virtues of the Manchu Emperor was erected at Samjeondo, where the ceremony of submission had been conducted. In accordance with the terms of surrender, Joseon sent troops to attack Ka Island at the mouth of the Yalu River. Ming officer Shen Shikui was well ensconced in Ka Island's fortifications and hammered his attackers with heavy cannon for over a month. In the end, Ming and Joseon defectors including Kong Youde landed 70 boats on the eastern side of the island and drew out his garrison in that direction. On the next morning, however, he found that the Qing—"who seem to have flown"—had landed to his rear in the northwest corner of the island in the middle of the night. Shen refused to surrender, but was overrun and beheaded by Ajige. Official reports put the casualties as at least 10,000, with few survivors. The Ming general Yang Sichang then withdrew the remaining Ming forces in Korea to Denglai in northern Shandong. In 1648 Joseon was forced to provide several royal princesses as concubines to the Qing regent Prince Dorgon. In 1650 Dorgon married the Joseon Princess Uisun (義順公主), the daughter of Prince Geumnim, who had to be adopted by King Hyojong beforehand. Dorgon married another Joseon princess at Lianshan. Koreans continued to harbor a defiant attitude towards the Qing dynasty in private while they officially yielded obedience and sentiments of Manchu "barbarity" continued to pervade Korean discourse. Joseon scholars secretly used Ming era names even after that dynasty's collapse and some people thought that Joseon should have been the legitimate successor of the Ming dynasty and Chinese civilization instead of the "barbaric" Manchu's Qing. Despite the peace treaty forbidding construction of fortresses, fortresses were erected around Hanseong and in the northern region. The future Hyojong of Joseon lived as a hostage for seven years in Mukden (Shenyang). He planned an invasion of Qing called Bukbeol (북벌, 北伐, Northern expedition) during his ten years on the Joseon throne, though the plan died with his death on the eve of the expedition. From 1639 until 1894, the Joseon court trained a corps of professional Korean Manchu translators. They replaced earlier interpreters of Jurchen, who had been trained using textbooks in the Jurchen script. Joseon's first textbooks of Manchu were drawn up by Shin Gye am, who had previously been an interpreter of Jurchen, and he transliterated old Jurchen textbooks into the Manchu script. Shin's adapted textbooks, completed in 1639, were used for the yeokgwa (special examinations for foreign languages) until 1684. It was later adapted to a movie in 2017 as The Fortress. The 2009 musical, Namhansanseong, is based on the novel of the same name, but focuses on the lives of common people and their spirit of survival during harsh situations. It stars Yesung of boy band Super Junior as villain "Jung Myung su", a servant turned interpreter. It was shown from 9 October to 14 November at Seongnam Arts Center Opera House. The 2011 South Korean movie War of the Arrows is based on an event in which Choe Nam yi risked his life to save his sister. The 2015 South Korean drama Splendid politics. The 2023 South Korean TV series My dearest tells the story of events of this invasion using two pairs of fictional lovers, and placing them as protagonists in key events of the invasion and its aftermath. The 2024 South Korean TV series Captivating the King tells the story in the aftermath of this invasion using fictional Palace characters, and placing them as protagonists in the capital.