Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Нинурта тукульти Ашшур, mdNinurta2 tukul ti Aš šur жазуымен белгіленген, б.з.д. 1132 жылы Ассирияның қысқа мерзімге патшасы болды, Ассирия патшалары тізімінде 84-ші болып тіркелді. Ол тақты өзінің ṭuppišu, "оның тақташасы" үшін иеленгені деп көрсетілген, бұл мерзім тек таққа отыру жылына сәйкес келеді деп саналады. Ол ұзақ жылдар патшалық құрған әкесі Ашшурдан I-нің орнын басты, бірақ тақты оның інісі Мутаккиль Нуску тез тартып алды. Ол Ашшурдан қуылды және Бабыл шекарасындағы Сишил қаласына қашқанда, соңғы аяқталу осы жерде болды.
Ninurta tukultī Aššur, inscribed mdNinurta2 tukul ti Aš šur, was briefly king of Assyria 1132 BC, the 84th to appear on the Assyrian Kinglist, marked as holding the throne for his ṭuppišu, "his tablet," a period thought to correspond just to the inauguration year. He succeeded his father, the long reigning Aššur dān I, but the throne was very quickly usurped by his brother, Mutakkil Nusku, and he was driven from Assur and sought refuge in the city of Sišil, on the Babylonian border, the scene of the final dénouement.
Өмірбаян
Ол Ашшурдан І-мен бірге Ашшурданның билігі әлсіреген жылдары бірлесіп билік жүргізген болуы мүмкін немесе патшалық міндеттерді бөліскен болуы мүмкін, себебі ауыл шаруашылығы өнімдеріне (Арафа сияқты қалалардан) қатысты әкімшілік мәтіндердің маңызды архиві бар, сондай-ақ азық-түлік тарату және патша сарайындағы діни құрбандықтар туралы мәліметтер де кездеседі. Оның және оның әйелі Рименинің бейнесі мөрлерде бейнеленген, олардың бірінде ерте ассириялық көлік құралының суреті бар, бірақ осы мәтіндердің тек үш ғанасында ол патша деп аталған. Олардың ішінде оның билігі кезінде Кар Тукульти Нинуртадағы бірнеше ғимараттардың ішінара бұзылғаны және гарем тізімі туралы мәлімет бар. Хроника П оны мТукул ти Ашшур деп атайды және оның билігі кезінде Мардуктың мүсіні Ассирияда алпыс (немесе алпыс алты) жыл бойы тұрғаннан кейін Вавилонға қайтарылды. Бұл сан дұрыс болса, онда бұл бағалаудан төмен, және оның қол астындағылардың адалдығын сынау мақсатында жасалған келісім шарасы болуы мүмкін. Ассирия патшалар тізімінде «Мұтаккил Нуску, оның бауыры, онымен соғысып, Кардунияшқа алып кетті. Мұтаккил Нуску «тақташасына» ие болып, таққа отырды және қайтыс болды» делінген. Жақында табылған дереккөз осы оқиғаларға қосымша ақпарат береді. Одан біз Нинурта тукульти Ашшур провинциялық аймақтардың адалдығын сақтаған, ал Ассирияның орталық бөлігі Мұтаккил Нуску жағына шығып, азаматтық соғысқа себеп болған екенін білеміз. Осы жағдайға бір немесе екі хаттың фрагменттері келіп түседі, олар Вавилон патшасынан, шамамен Нинурта надин шумиден келген, бірақ оның ізашары Итти Мардук балат немесе мұрагері Набу кудурри усур I де автор болуы мүмкін. Бұл хаттар Мұтаккил Нускуға бағытталған, оны сынап, Нинурта тукульти Ашшурды қайтадан орнына қоюмен қорқытады. Оның вавилондық замандасы белгісіз, ал Синхронистикалық патшалар тізімінде есімі «Мардук» теофоралық элементін қамтитын немесе бастайтын патша келтірілген, бірақ басқа фрагментарлық көшірмелерде қосымша мәлімет жоқ. Хаттың мәтіні жақсы сақталмаған және түсіндіру қиын, бірақ вавилондық өзінің бауырын «кулу ' ú la zi ka ru šu ú», «kulu'u, адам емес» деп сипаттайды, бұл термин «эвнухтандырылған культтік орындаушыны» білдіруі мүмкін. Соңғы шешім Мұтаккил Нуску әскерлерінің Нинурта тукульти Ашшурдың Сишил шекаралық бекінісіне шабуыл жасауымен бұзылды, одан кейін екі бауыр да тарихтан жоғалып кетті, мүмкін, бауырлары арасындағы шайқаста қаза тапты, ал Мұтаккил Нускудың ұлы Ашшур реш иши I таққа отырды.
There is some conjecture that he may have ruled jointly with Aššur dan I during Aššur dan's declining years or perhaps shared some regnal duties as there is a significant archive of administrative texts concerning agricultural products, (from cities such as Arrapha), food distribution, and ritual offerings in the royal palace referencing him and his wife Rimeni on seals, one of which provides an early Assyrian chariot scene, but only three of these texts call him king. Among these there is a reference to the partial demolition of a number of buildings in Kar Tukulti Ninurta, during his reign, and also a harem list. The Chronicle P which names him mTukul ti Aššur, relates that during his reign, the statue of Marduk was returned to Babylon having languished in Assyria for sixty (?) six years, something of an underestimate if the reading of this number is correct and a reconciliatory move likely to test his subjects' loyalty. The Assyrian King List relates that "Mutakkil Nusku, his brother, fought with him (and) carried him off to Karduniaš. Mutakkil Nusku held the throne for 'his tablet' (and then) passed away." A fairly recently recovered source provides additional insight into these events. From it we learn Ninurta tukultī Aššur seems to have kept the loyalty of provincial regions, while the heartland of Assyria sided with Mutakkil Nusku, fueling a civil war. Into this milieu comes fragments of one, or perhaps two letters, from a Babylonian king, tentatively identified as Ninurta nādin šumi, although his predecessor Itti Marduk balāṭu or his successor Nabû kudurrī uṣur I could also conceivably be the author, addressed to and lambasting Mutakkil Nusku and threatening to reinstate Ninurta tukultī Aššur. His Babylonian contemporary is not certain and the Synchronistic Kinglist gives a counterpart whose name begins with, or contains, the theophoric element Marduk , with other fragmentary copies providing no further insight. The text of the letter(s) is poorly preserved, and difficult to interpret, but the Babylonian quotes the Assyrian in his description of his brother as ku lu ' ú la zi ka ru šu ú, "a kulu'u, not a man," where the term may mean a 'feminized castrato cultic performer'. The deadlock was apparently broken by the attack by Mutakkil Nusku's forces on Ninurta tukultī Aššur's border stronghold of Sišil, after which both brothers disappeared from history, perhaps falling in their fratricidal battle – and Mutakkil Nusku's son Aššur reš iši I assumed the throne.