Кіріспе

Нақты және күтілетін нәтижелерді салыстыру әдісі

Басқару әдебиетінде олқылықтарды талдау – нақты нәтижелерді әлеуеттік немесе күтілетін нәтижелермен салыстыруды қамтиды. Егер ұйым қазіргі ресурстарды тиімді пайдаланбаса немесе өндірістік физикалық капиталға немесе технологияға инвестиция салудан бас тартса, онда ол идеалды әлеуеттен төмен өнімді өндіре алады немесе орындауы мүмкін. Бұл ұғым экономиканың өндірісі өндіріс мүмкіндіктерінің шегінен төмен болғанмен ұқсас. Олқылықтарды талдау кірістерді (ресурстарды) оңтайлы бөлу және интеграциялау мен ағымдағы бөлу деңгейі арасындағы алшақтықты анықтайды. Бұл жақсарту қажеттіліктерін көрсетеді. Олқылықтарды талдау бизнес-талаптар мен қазіргі мүмкіндіктер арасындағы айырмашылықты анықтауды, құжаттауды және жақсартуды қамтиды. Олқылықтарды талдау, әдетте, тепе-теңдікті бағалаудан және басқа да бағалаулардан туындайды. Өндірістегі жалпы өнімділікті күтуді түсінгеннен кейін, осы күтуді компанияның қазіргі өнімділік деңгейімен салыстыруға болады. Бұл салыстыру – олқылықтарды талдау болып табылады. Мұндай талдау ұйымның стратегиялық немесе операциялық деңгейінде жүргізілуі мүмкін. Олқылықтарды талдау – бұл бизнестің қазіргі уақытта не істеп жатқанын және болашақта қайда жетуді қалайтынын зерттеу. Оны әртүрлі көзқараспен келесідей жүргізуге болады:

Ұйымдастыру (мысалы, Адам ресурстары)
Бизнес бағыты
Бизнес процестері
Ақпараттық технология

Олқылықтарды талдау белгілі бір нәтижеге жету үшін қажетті уақыт, ақша және адам ресурстарының инвестициясын өлшеу үшін негіз береді (мысалы, жалақы төлеу процесін қағаз жүзіндегі түрінен қағазсыз жүйеге ауыстыру). "GAP-талдау" өнімнің немесе шешімнің мақсатты қажеттілікке немесе талаптар жиынтығына қаншалықты сай келетінін бағалау құралы ретінде де қолданылғанын ескеріңіз. Бұл жағдайда "GAP" "Жақсы", "Орташа" немесе "Нашар" рейтингі ретінде қолданылуы мүмкін. (Бұл терминология PRINCE2 жобаны басқару нұсқаулығында кездеседі.)

Қателіктерді талдау және жаңа өнімдер

Жаңа өнімдерге немесе қолданыстағы өнімдерді кеңейтуге қажеттілік портфельді талдау нәтижесінде, әсіресе Бостон консалтингтік тобының өсу үлесі матрицасын қолдану арқылы туындауы мүмкін, немесе тұтынушылардың қажеттіліктеріндегі трендтерді үнемі бақылау процесінен туындауы мүмкін. Бір кезде, қолданыстағы өнімдер ұсынатын мүмкіндіктер мен тұтынушылардың талаптары арасында алшақтық пайда болады. Ұйым тірі қалуы және дамуы үшін осы алшақтықты жоюы тиіс. Алшақтықтарды талдау нарықтағы мүмкіндіктерді анықтауға көмектеседі. Осылайша, болжамды пайданы жоспарланған пайдамен салыстыру жоспарлау алшақтығын анықтайды. Бұл жаңа іс-әрекеттер үшін, әсіресе жаңа өнімдер үшін жалпы мақсатты білдіреді. Жоспарлау алшақтығын үш негізгі элементке бөлуге болады: қолдану алшақтығы, қолданыстағы алшақтық және өнім алшақтығы.

Өнімнің кемшілігі

Өнімдік олқылық – немесе сегменттік немесе позициялық олқылық – бұл белгілі бір ұйымның өнім немесе қызмет ерекшеліктеріне байланысты нарықтың бір бөлігінен мүлдем шеттетілуі. Бұл нарықтың сегменттерге бөлінуіне және ұйымның кейбір сегменттерде ұсыныстарының болмауына немесе ұйымның ұсыныстарын осылай орналастыруына байланысты болуы мүмкін, нәтижесінде белгілі бір әлеуетті тұтынушылар тиімді түрде қалып қояды, себебі бәсекелес ұсыныстар осы тұтынушылар үшін жақсырақ жағдайға ие. Мұндай сегменттеу әдейі саясаттың нәтижесі болуы мүмкін. Сегменттеу және позициялау – қуатты маркетингтік құралдар, бірақ олардың кемшілігі – жақсырақ назар шоғырландырудың орнына – нарық сегменттеріне қол жеткізу мүмкін болмайды. Екінші жағынан, өнімдік олқылық кездейсоқ жағдайда да туындауы мүмкін; ұйым өзінің позициясын жоспарлаған, бірақ ұсыныстары белгілі бір нарық сегментіне қарай ығысып кеткен. Өнімдік олқылық – ұйым өнімділік енгізе алатын жоспарлаудағы олқылықтың маңызды бөлігі болуы мүмкін, сондықтан дұрыс позициялаудың маңыздылығына ерекше назар аударылады.