Кіріспе

1920 жылы жазылған Х.П. Лавкрафттың "Сарнатқа келген апат" (1920) – американдық жазушы Х.П. Лавкрафттың қысқа әңгімесі. Ол мифтік/фантастикалық стильде жазылған және оның Түс циклымен байланысты. Алғаш рет 1920 жылдың маусым айында шотландтық әуесқойлар журналы "The Scot" басылымында жарияланды.

Сюжет

Бұл аңыз бойынша, 10 000 жыл бұрын, қойшылар тобы Ай өзенінің жағалауында, Мнар деп аталатын жерде қоныстанды. Олар Траа, Иларнек және Кадатерон (Кадатпен шатастырмау керек) қалаларын құрып, зор интеллектуалдық және саудалық қуатқа ие болды. Көбірек жерді иемденуге құштарлық танытқан осы батыл халықтың бір тобы Мнардың ортасындағы жалғыз және кең көлдің жағасына көшіп, Сарнат қаласын құрды. Бірақ олар жалғыз емес еді. Сарнаттан алыс емес жерде, Айдан келген ерекше нәсілдің тұрғындары мекендеген ежелгі сұр тас қала Иб орналасқан. Лавкрафт оларды "көл мен оның үстінен көтерілген тұман сияқты жасыл түсте" деп сипаттады. Оларда дөңгелек көздер, ісінген, жұмсақ еріндер және ерекше құлақтар болды, және олардың дауысы жоқ еді. Бұл жандар Бөкең, Ұлы Су Әлісі деп аталатын ерекше құдайға табынды, бірақ олардың дене бітімі Сарнат халқының оларды жек көруіне себеп болды. Сарнат тұрғындары Иб қаласындағы барлық жаратылыстарды өлтіріп, қаланы қиратты және олардың құдайының бейнесін трофей ретінде алып, Сарнаттың басты ғибадатханасына қойды. Бірақ келесі түнде бейне жасырын түрде жоғалып кетті, ал Сарнаттың бас діни қызметкері Таран Иш өлі күйде табылды. Өлер алдында ол бос алтарьға бір сөзді жазып қалдырды: "ҚИЯМЕТ". Мың жыл өткен соң, Сарнат өзінің қуаты мен ыдырауының шыңына жетті. Ибтің жойылғанына арналған тойға алыс қалалардан ақсүйектер шақырылды. Алайда сол түні көлдегі ерекше жарықтар, тығыз жасыл тұман және су деңгейінің белгісі – Акурион граниттік бағанасы көбінесе суға батып кетті. Көп ұзамай көптеген қонақтар қорқыныштан есінен шығып, қашып кетті. Осыдан кейін аман қалғандардың кейбірі патша мен оның сүйіктілерінің орнына қала мұнараларының терезелерінен Ибтің көптен бері өлген тұрғындарының қарап тұрғанын айтты, ал басқалары олар көргендерін айтудан бас тартты. Қайтып келгендер артында қалған бақытсыз жандарды ешқайсысын көрмеді, тек бос батпақ, көптеген су кесірткелері және ең қорқыныштысы, жоғалған бейне. Содан бері Бөкең Мнар жеріндегі басты құдай болып қала берді.

Шабыт

Лорд Дунсанидің әңгімеге тигізген әсерін "бір пил сүйегінен жасалған" таққа жасалған сілтемеден көруге болады, бірақ осындай үлкен бөліктің қайдан келгенін білетін адам жоқ, бұл Дунсанидің "Янндағы бос күндерінде" айтылған "бір тіке пил сүйегінен қашалған" қақпаны еске түсіреді. Бұл "Бетмен" кейіпкерін Ктулху мифологиясының әртүрлі элементтерімен біріктіретін "Elseworlds" әңгімесі. Оның аты "Сарнатқа келген апаттан" алынған. "Call of Cthulhu" ролелік ойынының "Ориент экспресіндегі қорқыныш" кампаниясында Сарнат пен Иб елшіліктері 10 ғасыр аяқталуға аздай қалғанда Король Кураттың алдында мәселені талқылайды. К.Л. Вернердің "Вулфафенге келген апат" шығармасы алғаш рет 2002 жылы "Inferno!" журналының 29-шы санында жарияланды. Рон Лундиннің "Сары патшаның армандары" атты "Pathfinder" ойынына арналған ролелік оқиғасында ойыншылар Сарнат қаласының құрылуын көру мүмкіндігіне ие болады. "Necronomidol" тобының "Сарнат" атты әні осы әңгімеге негізделген. Әннің мәтінінде "Сарнатқа келген апатқа" көптеген анық сілтемелер бар, мысалы, хордың астында "Апат, апат, апат" сөздері қайталанып, әннің мәтінінің мына бөлігі бар: "Мен ойып тастаймын, Апаттың белгісін, тіпті 1000 жыл кетсе де", бұл әңгімеде Ибтің кек алуына 1000 жыл кеткені туралы айтылған. Апаттың белгісі де осы мәтіндегі маңызды сюжеттік элемент болып табылады. Джордж Р.Р. Мартин өзінің жоғары фантастикалық анықтамалық кітабы "Мұз және от әлемінде" Мнар мен оның қалаларын географиялық атаулар ретінде пайдаланады.