Кіріспе

Фиджи Республикасы әскери күштері (РФАҚ) әрқашан елдің шіркеулерімен, әсіресе жергілікті фиджиліктердің үштен екісі мүше болып табылатын методистік шіркеумен тығыз байланыста болды. Алайда, 2005 жылы шіркеудің үкіметтің даулы Келісу және Бірлік комиссиясын қолдауынан қарым-қатынастар шиеленісті. Бұл заң жобасы 2000 жылдың мамыр айында премьер-министр Махендра Чаудхридің сайланған үкіметін құлатып, төңкеріс жасағандарға өтемақы төлеу және кешірім беруге уәкілеттік берілген комиссия құруды көздейді.

Жаяу әскер күні, 2005

23 маусымда Сувадан тыс жердегі Накобалеву тауында өткен жаяу әскер күніне арналған сөзінде Байнимарама 400 жаяу әскерге саяси тұрақсыздықтың жалғасатынын күтетінін және егер төңкеріс болса, олардың басқа ешкімнің емес, оның бұйрықтарын орындаулары керектігін айтты. Ол әскерилерге әскерилердің ұлттық мүдде деп атаған мәселелердегі ұстанымына қарсы шыққан адамдардан қашық болуды, ал егер дін қызметкерлерінің көзқарастары әскерилердің көзқарастарына қайшы келсе, шіркеулерін ауыстыруды бұйырды. Сондай-ақ, егер Фиджи басшылары өз халқына дұрыс емес кеңес берсе, әскерилердің оларды түзетуге міндетті екенін мәлімдеді. Құрлық әскерлерінің қолбасшысы полковник Иоан Наивалурау Байнимараманы "осы қиын уақытта Фиджинің батыл, күшті және құтқарушысы" деп сипаттады. Бірақ методист шіркеуінің өкілі пастор Илиеса Наивалу әскерге қарсы уағыздаса, әскерге шіркеулерін ауыстыруға шақырғаны үшін оны қатты сынады. "Ешқандай ақыл-сақамындағы басшы өз халқын тек заң жобасы үшін шіркеуін ауыстыруға шақырмайды", - деді ол 29 маусымда. "Мұндай іс - адамның өз таңдауы бойынша шіркеуге қосылып, дінін білдірудегі конституциялық құқығын бұзу". Ол Байнимараманы даналықтан және құрметтен мүлдем айырылған деп айыптады, осы екі қасиет – нағыз басшылықтың негізі.

"Бұл заң жобасына қолдау білдірген діни қызметкерлерді құптаймыз" - Байнимарама

2005 жылдың 1 қазанында коммодор Байнимарама Фиджи азаматтарының үштен екі бөлігіне жататын методист шіркеуін ескертті, олардың Біртұтастық заңына қолдау көрсетуі Фиджи әскерлеріне капеллан қызметін атқару құқығын қауіпке ұшыратады. "Заңға қатысты мәселеде біз кешірімді болмаймыз" деп ескертті ол. "Заң жобасын қолдайтын пасторлардың әскеріме басқаша хабар жеткізуіне жол бермеймін, әсіресе әскерилер бұл заң жобасын қолдамайтын жағдайда". Ол, әскермен бірге саяхаттауға ниеттенген дін қызметкерлерінің заңға қатысты пікірлерін білдіруі міндетті екенін, ал оны қолдайтындардың өтініш білдірмеуі керектігін айтты. Егер методист шіркеуінің барлығы заң жобасын қолдаса, Байнимарама барлық методист пасторларын шетелдегі капелландық қызметтен шеттетуді және олардың орнына «Құдай Ассамблеясы» немесе «Барлық Ұлттар Шіркеуі» пасторларын тағайындауды ұсынды. «Құдай Ассамблеясының» бас хатшысы, пастор Апете Таноа, әскерилерге капелландық қызметтерді ұсынуға қуанғандықтарын, бірақ әскерилер мен методист шіркеуі арасындағы дауға араласпайтындарын мәлімдеді. 2 қазанда методист шіркеуінің бас хатшысы, пастор Аме Тугаве, командирдің шіркеуге жасаған шабуылынан «үлкен оқиғаға тап болғанын» айтты. "Ол тек шіркеудегі адамдар туралы ғана емес, сонымен қатар біз құлшылық ететін Құдай туралы да сөз қоздайды", - деді Тугаве. "Мен әскери капелланымен сөйлесіп, әскерилерге шіркеуге қарсы мұндай мәлімдемелер жасаудан бас тартуды тапсырдым". Ол бұрын-соңды мұндай қауіп-қатерге тап болмағанын және оны елестете алмағанын айтты. Тугаве шіркеутің Біртұтастық заңын қолдайтынын қайталады: "Біз келісімді қолдаймыз, ал Байнимараманың пікірлері оған кедергі келтіреді", - деді ол. "Командирге ашуын мұндай ашық мәлімдемелерде білдірмеуге кеңес беремін". Дегенмен, пастордың заң жобасын қолдау-қарсылануы жеке сананың мәселесі екенін және бұл мәселе әскери капелландарын тағайындауда ескерілмеуі керек екенін айтты. 4 қазанда армияның баспасөз хатшысы, капитан Неуми Левени, әскерилердің сақтауға міндетті принциптері бар екенін және Біртұтастық заңы бойынша ешқандай келісімге бармайтынын мәлімдеді. Левенинің сөзіне қарағанда, пастор Тугавенің мәлімдемесіне қайшы, әскерилердің ықыласына сай келмейтін капелланға тыйым салу бұрын-соңды болған емес. Әскерилер методист шіркеуіне қарсы сөйлемейді, тек өз ұстанымын білдіреді.