Кіріспе

Астерикс және Пайғамбар ("The Diviner") – Рене Госсиньнидің (хикаялар авторы) және Альберт Удерзоның (суретші) "Астерикс" комикстер сериясының он тоғызыншы кітабы. Алғаш рет 1972 жылы "Pilote" журналының 652-673 нөмірлерінде жарияланды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Күн күркірегеннен қорқып, галдар – жыл сайынғы друидтар жиынында болатын Гетафиксті қоспағанда – басшының үйіне жиналады. Оларға Проликс есімді болжамгер келеді, ол «дауыл аяқталғаннан кейін ауа райы жақсаратынын» және сонымен қатар ұрыс болатынын айтады (бұл балық сатушы Унгигеникстің тым пісіп кеткен балықтары үшін ауыл тұрғындарының әдеттегі дау-жанжалынан туындайды). Астерикс ғана болжамгерді шарлатан деп дұрыс таниды. Проликс кеткеннен кейін, басшының әйелі Импедимента оны ауылға жақын жерде жасырып, қалағанда ауыл тұрғындары одан сұрақ сұрай береді, бірақ Астерикс пен Обеликске тыйым салады. Кейін Обеликс Импедиментадан қашып, Проликске кездесіп, оны ағашқа дейін қуады. Проликс Обеликс сипаттамасына сәйкес келетін жауынгерлерді жақсы көретін әдемі әйелдің көрінісін көретінін айтып, оны алаңдатады. Обеликс ауылға оралып, бірден қарт Герыатрикске ғашық болады. Ал Проликс опциомен тұтқындалып, римдік лагерьдің жүзбасысы (Волуптуозный Артериосклероз) алдына әкелінеді. Жүзбасы алдап сөйлейтін адамның қабілетін галдарға қарсы пайдалануға шешім қабылдайды. Импедимента Астериксті Проликс лагерінің жанында тапқаннан кейін, ауыл тұрғындары арасында үлкен қысым туады, себебі олар қасиеттілікке қарсы болғандай сезінеді. Римдіктердің бұйрығымен Проликс оралып, дереу ауылдағы ауа құдайдың қарғысымен ластанатынын айтады. Қорқып қалған ауыл тұрғындарының көпшілігі қарғыстың күші таусылар дейін жақын аралға қашады, ал Астерикс, Обеликс және Догматикс қалады. Римдіктер ауылды басып алуға келеді, ал Астерикс пен Обеликс бұталардың арасында жасырынып қалады. Гетафикс конференциядан оралып, жағдайды естігеннен кейін, Проликстің айла-амалын оған қарсы қолданады. Ол римдіктерді, Проликсті және Какофоникс Бардты қуып шығады. Какофоникс аралдағы басқа галдарға Проликс болжамын растау үшін оралады. Проликс өзі бұл растаудан таңғалады, ал жүзбасы Цезарьға «барлық Галлия енді бағындырылды» деген хабар жібереді. Өзі диктатор болуға үміттенеді, сондықтан императорлардың рахат-ләззаттары туралы әңгімелерді асыра сілтейді. Гетафикс, Астерикс және Обеликс аралдағы басқа ауыл тұрғындарына қосылады, онда Гетафикс римдіктерді қуып жіберген «жаман иісті ауаны» өзі жасағанын айтады. Бірақ Импедимента мен басқа әйелдер Проликс шынайы болды деп сендіреді, себебі ол оларды бұрынғы болжамдарында мақтаған. Астерикс болжамгерді күтпеген жерден ұстап, оның қателік жасайтынын дәлелдеуге бел буады. Осы мақсатта гал ерлер мен әйелдер римдік лагерьге бірге шабуыл жасайды. Жүзбасы Волуптуозный Артериосклероз Проликс неге оны ескертпегенін білуді талап етеді, ал ол өзінің білмейтінін мойындайды. Пайғамбардың алдап сөйлейтініне көз жеткізген Импедимента оны және Артериосклерозды жеңіп алады. Ауылға оралғанда, галдар Юлий Цезардың елшісі Болбус Крокусты кездестіреді, ол Артериосклероздың ауыл бағындырылды деген мәлімдемесін растауға келді, және оны қуады. Римдік лагерьде Крокус Артериосклерозды жүзбасынан қарапайым сарбазға дейін төмендетіп, оған бұрынғы опцио (оның бұрынғы бастығы) лагерьті тазалауды бұйырады. Проликс лагерден қуылды, енді болмаймын деп серт береді, және оны найзағай шабады. Галлиялық ауыл тез арада тыныштыққа ие болады, тек Какофоникс болмаса, ол әлі күнге дейін әйгілі әнші болуды армандайды.

Комментарийлер

Астерикс пен Рим агентімен басталған ересектерге арналған тақырыптағы оқиға сол кездегі (галдар мен римдіктердің) және бүгінгі күннің адамдарының сенімдерімен байланысты, сонымен қатар адамзаттың жалпы ұсынып алуға дайындығын пародиялайды. Оқиғаның ішінде (9-бетте) римдік және галл құдайларының бейнесі бар. Бұл суретте Удерцо өзінің ауылдағы үйін салады, ал болашақты болжайтын болжаушының фантастикалық болжамы Париждің шетіндегі көк үйлерден тұратын заманауи Ла-Дефанс ауданының суретімен көрсетілген. 10-беттің төменгі жағындағы кейіпкерлер балықтың ішегін ашатын көрініс Рембрандттың «Доктор Николас Тюльптің анатомиялық сабағы» картинасының көшірмесі болып табылады. Сериалда жалаң аяқпен бейнеленген Унхигиеникс, мұқабада басқа еркек ауыл тұрғындары киетін қоңыр етік киген күйде көрінеді. Оларды 5-бетте, дауыл көрінісінің басында да көруге болады, бірақ кітаптың қалған бөлігінде ол жалаң аяқпен көрсетілген. 9-бетте, болжаушы Цезарьға «Брут сенің жаныңда болғанша, сен ештеңеден қорықпайсың» дейді, бұл авторлардың Цезарьдың оның қолынан өлтірілуіне жасаған сілтемесі.

Фильмге бейімделу

1989 жылы кітап дәл емес атаумен – «Астерикс және Үлкен төбелес» деп бейімделді, ол іс жүзінде аталған кітаптан тек бірнеше сюжеттік элементтерді ғана қамтиды. Сюжеттің бір бөлігі сондай-ақ «Астерикс және Обеликс Цезарьға қарсы» атты алғашқы ойыншылармен түсірілген Астерикс фильмінде де қолданылды.

Қабылдау

Goodreads сайтында оның рейтингі 5 балдық шкала бойынша 4,1-ге тең.