Кіріспе

Дәстүрлі Шығыс Азия күнтізбесінің тоғызыншы күн мерзімі

Маңчжун – қытай күнтізбесіндегі жиырма төрт күн мерзімінің тоғызыншысы. Бұл мерзім Күннің 75 градусқа жеткен сәтінен басталады, бұл әдетте Грегориан күнтізбесі бойынша 5 маусымға сай келеді. Атау күн мерзімінің бірінші күнін немесе Күннің 90 градусқа жеткенде, шамамен 21 маусымда аяқталатын толық кезеңін білдіру үшін қолданылуы мүмкін. Күн мерзімдері маңызды егіс шаруашылығы күндерін көрсетеді, ал Маңчжун – тұқым себу кезеңін белгілейді. Маңчжун, Манг чжун сөзімен байланысты, және жақында Вьетнамда тарихи маңызы ескерілмей кеңінен танымал болды. Жапон тілінде Бошу, корей тілінде Манджонг деп аталады.

Тарих және шығу тегі

Қытай тілінде "Манчжун" "Естік дән" дегенді білдіреді. "Ман" сөзі "дән" мағынасын береді, сонымен қатар "құдайылық" немесе "аса маңызды" дегенді де білдіреді. Бұл шаруалардың егістікке қайта оралып, қарқынды жұмыс істеу керектігін көрсетеді. "Естік дән" дегеніміз дәндердің пісіп, жетілгенін білдіреді. Осы кезеңде бидай сияқты астық дақылдары піседі. Гүлдер солған кезде, елді мекендер "Гүл құдайына" құрбандық шалып, алғыстарын білдіріп, келесі жылы гүлдерді қайта көруге деген құштарлықтарын танытқан. Бұл дәстүр қазір жойылды және оны тек көне жазбаларда ғана кездестіруге болады. Манчжун шаруалар үшін ерекше маңызды, себебі ол ауыл шаруашылығының қарқынды даму кезеңін бастайды. Гуйчжоудың көп тараған мақалы осының шұғыл екенін көрсетеді: "Егер естік дән кезінде күріш екпесең, еңбегің зая болады". Бұл мақал уақтылы егудің маңыздылығын көрсетеді, өйткені Манчжун – қарақұмыр себудің ең қолайлы уақыты және түрлі егу жұмыстарының соңғы мерзімі болып табылады.

Физикалық құбылыстар

Манжжун кезеңінде Янгцзы өзенінің орта және төмен ағысындағы аймақтар жаңбырлы маусымға енеді. Ылғалды сезінетін шоқырлар пайда болады, тоқылдақтар ән салай бастайды, ал сүрегіштер үн тартпайды.

Дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар

Қытайдың оңтүстік Анхуй провинциясында күріш егілгеннен кейін, шаруалар жаңа, таза бидай ұнынан пельменьдер жасап, буға пісіреді. Олар ұнды астық, жануарлар, көкөністер және жемістер түрінде әртүрлі пішінге келтіріп, бояп, елдің қауіпсіздігі үшін тілек тілейді. Қытайдың дәстүрлі медицинасы бойынша, Манжжун кезеңінде жеуге ең пайдалы жеміс – тутов жемісі. Шамамен екі мың жыл бұрын тутов жемісі "патша тағамы" деп есептелген, кейде оны "қасиетті жеміс" деп атаған. Жібек құрттары да тутов жемісімен қоректенеді.