Кіріспе
Чилилік әскери және саяси қайраткер Мануэль Хесус Бакедано Гонсалес (1 қаңтар 1823 – 30 қыркүйек 1897) Тынық мұхиты соғысы кезінде армияның бас қолбасшысы қызметін атқарған және 1891 жылғы азамат соғысы кезінде Чили президенті болған. Мануэль Бакедано испан (Наварра) тегінен шыққан. Ол Конфедерация соғысына, 1851 және 1859 жылдардағы төңкерістерге, Арауканияны оккупациялауға және Тынық мұхиты соғысына қатысқан. Ол сонымен қатар Сантьяго және Колчагуа штаттарының сенаторы болды. Армияны қайта ұйымдастыру және әскери академияны құру ісінде маңызды рөл атқарды.
Manuel Jesús Baquedano González (; January 1, 1823 – September 30, 1897) was a Chilean soldier and politician, who served as Commander in chief of the Army during the War of the Pacific, and briefly as President of Chile during the civil war of 1891. Manuel Baquedano was of Spanish (Navarra) descent. He took part in the War of the Confederation, the revolutions of 1851 and 1859, the Occupation of Araucanía, and the War of the Pacific. He also served as Senator for Santiago and for Colchagua. He was instrumental in reorganizing the Army and establishing the Military Academy.
Ерте өмір
Мануэль Бакедано Сантьягода, әскери полковник Фернандо Бакедано мен Тереза Гонсалес де Лабра и Ростың ұлы болып дүниеге келді. Ол дін қызметкері Хуан Ромоның мектебінде және Чилидің Ұлттық институтында оқыды. Конфедерация соғысы басталғанда Бакедано 15 жаста болды және әлі де мектепте оқыды. 1838 жылы шілдеде соғысқа аттанған әскерге қосылу үшін үйінен қашып кетті. Мануэль Монт оны 1852 жылдың қаңтарында үкімет күзетінің аға сержанты етіп тағайындады. 1879 жылы қарашада ол, жаяу әскердің қолбасшысы генерал Эрасмо Эскаланың бұйрығымен, әскерін Писагуаға түсірді. Бұл маневр тарихтағы алғашқы десанттық операция ретінде танылады. Ол Тарапака, Такна және Арика, Лима секілді алғашқы үш құрлықтағы науқанға қатысты және Лос-Анхелес шайқасын жоспарлады. Генерал Эскала соғыс министрі Рафаэль Сотомайор Баэзамен туындаған дауға байланысты отставкаға кеткеннен кейін, Сотомайор Бакеданоны Бас қолбасшы етіп тағайындады, оның қолбасшылық қабілеттері әскерлер арасында тәртіп пен моральды қалпына келтіруге мүмкіндік береді деп үміттенеді. Бакеданоның әскери беделі 1881 жылдың қаңтарында Чорриллос және Мирафлорес шайқастарындағы көрнекті басшылығы мен қатысуы арқасында артты. Оның қол астындағылардың күш-жігерінің нәтижесінде Перу астанасы бір ай ішінде басып алынды. Президент Анибал Пинто үкіметі әскерді ұстаудың жоғары құнына байланысты армияның көп бөлігін елге қайтаруға шешім қабылдаған кезде Бакедано Чилиге оралды. Ол 1881 жылдың наурыз айында Вальпараисоға келді және зор халықтың қарсы алуымен күшінде болды; салтанат Сантьягода қайталанды. Ол стратегиялық дайындықтан мүлдем хабарсыз болғанымен, шешуші жеңіске жеткен шайқастарды жеке басқарған генерал ретінде есінде қалды. Ол қатаң тәртіпті сақтады: Чорриллос шайқасында оның әскерінің бірі қорқақ болғаны үшін атып өлтірді. Ол жақыннан қарамайтын, талапкер еді, бір шешім қабылдағаннан кейін ешқандай пікірталасқа жол бермейтін. Такна шайқасынан кейін, оның тактикасы El Mercurio de Valparaíso газетінде жария түрде сынға алынғанда, ашуланған Бакедано тілшіні тұтқындап, Abtao әскери кемесінде байланыссыз ұстады. Тарихшы Франсиско Энсина Бакеданоның батылдығын мойындаса да, оны «идеялардың жетіспеушілігімен» және тактиканы нашар меңгеруімен сипаттады. 1881 жылдың тамызында қабылданған заң арқылы Доминго Санта-Мария үкіметі оған өмір бойына арнаулы сыйлықтар, жалақы және бас қолбасшы деңгейіндегі жәрдемақы берді. Ол 1882 және 1888 жылдар аралығында Сантьягодан екі мерзімге, ал 1888 және 1894 жылдар аралығында Колчахадан тағы екі мерзімге сенатор болып сайланды. Осы лауазымдарда ол армияны қайта ұйымдастыруға қатысып, тұрақты армия және әскери-теңіз комиссиясының мүшесі болды, Бас штаб пен әскери академияны құруға белсенді қатысты. Содан кейін ол 31-і күні билікті әскери-теңіз капитаны Хорхе Монтка тапсырды және жеке өмірге толығымен зейнеткерлікке шықты. Ол 1897 жылдың 30 қыркүйегінде Сантьягодағы үйінде 74 жасында қайтыс болды.
Ескерткіштер
Сантьягодағы Ав. Провиденсия көшесіндегі Edificio Telefónica ғимаратының жанында Бакеданоның атқа мінген мүсіні орналасқан еді. Чилиде Бакедано есімімен аталған бірнеше жер бар: Сантьягодағы Бакедано метро станциясы және Плаза Бакедано; Икикедегі Бакедано көшесі; сондай-ақ Чилидің Оңтүстік Америка жеріндегі (Tierra del Fuego) Кордон Бакедано таулары. Чили Әскери-теңіз күштерінің екі кемесі оның атын алып жүр: фрегат «General Baquedano» (PF 09) және корвет «Baquedano». 2021 жылдың 12 наурызында Плаза Бакеданодағы мүсін, оған қарсы бірнеше зорлық-зомбылық актілері мен бүлдіру оқиғаларынан кейін, қалпына келтіру үшін демонтаждалды.