Кіріспе
Солтүстік Ливерпуль кеңейту желісі – Англияның Ливерпуль қаласында 1879 және 1972 жылдар аралығында жұмыс істеген бұрынғы темір жол желісі. Бір кезде бұл желі қаланың айналасында орналасқан Мерсерайл сыртқы шеңберінің шығыс бөлігі болуы жоспарланған.
The North Liverpool Extension Line was a railway line in Liverpool, England in operation between 1879 and 1972. It was at one stage intended to become the eastern section of the Merseyrail Outer Loop, an orbital line circling the city.
Тарих
Желі Чешир желілері комитетімен салынған, қаланың оңтүстігіндегі Хантс-Кроста Комитеттің Ливерпуль-Манчестер желісінен тармақталып, Ливерпульдің шығыс жағынан солтүстікке қарай, Уолтон үшбұрышы тұйығына дейін созылды. Бір тармақ солтүстікке қарай Айнтриге дейін жалғасты, ал екіншісі Райс-Лейн арқылы Киркдейл туннелімен батысқа бұрылып, Ливерпуль доктарына қарай оңтүстікке беттеді. Бұл жол бұрыннан бар LYR желісімен қатар жүріп, Sandhills теміржол станциясынан кейін Huskisson теміржол станциясында аяқталды. Huskisson станциясынан шағын тармақ солтүстікке қайта оралып, өзенге және Мидленд теміржолының Сандон және Канада доктарының жүк станциясына бұрылды. Желі 1879 және 1880 жылдар аралығында ашылды. 1884 жылы Айнтри тармағы Саутпортқа дейін ұзартылды. Жол кезең-кезеңмен жабылды. 1960 жылы Айнтри мен Гейтэкр арасындағы жолаушылар тасымалы тоқтатылды. 1972 жылы Ливерпульдің Орталық жоғары деңгейінен Гейтэкрге дейінгі жолаушылар пойыздары алынып тасталды. 1978 жылы Гейтэкрдегі қызметті қайта жандандыру ұсынылды, станса жаңа Мерсирейл Солтүстік желісінің соңғы аялдамасы болуы тиіс еді. Бірақ бұл жоспар іске аспады, аялдама оңтүстік Ливерпуль-Манчестер желісіндегі Хантс-Кросс станциясына дейін қысқартылды. Желі 1979 жылы жойылғанға дейін Ливерпуль доктарына жүк тасымалын жүргізіп келді. Желінің негізгі бөлігінің жол төсегі қазір Ұлттық велосипед желісінің 62-ші маршрутының және Транс Пеннин жолының бөлігін құрайды.
Жоспарланған қайта ашу
Орбитальді сыртқы теміржол шеңбері 1970 жылдардағы Мерсирейлдің алғашқы жоспарларының бір бөлігі болды. Бұл бағыт Ливерпуль қаласының сыртқы жиектерін айналып өтетін, негізінен қолданыстағы теміржол желілерін біріктіру арқылы құрылған шеңбер болатын. Ливерпуль қаласының жартылай дөңгелек пішіні және қала орталығының Мерси өзеніне жақын батыс бөлігінде орналасуына байланысты, шеңбердің батыс бөлігі қала орталығынан өтуі тиіс болды. Қазір бұл Мерсирейлдің Солтүстік желісінің бір бөлігін құрайды. Жоба Мерсирейл құрылымымен бірге басталды, бірақ шығындарды қысқарту мақсатында шығыс бөлігі кейінге шегерілді. Бұрынғы Чешир желілер комитетінің Солтүстік Ливерпуль тармағының Ливерпульдің шығыс аймақтары арқылы өтетін бағыты, қала шетін айналатын жылдам транзит орбиталық бағытының шығыс бөлігі ретінде алғаш рет Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ұсынылды. Бұл жоба өзен жағалауымен бой көтерген, бірақ қазір бұзылған Ливерпуль әуе теміржолын батыс бөлігі ретінде пайдалануды көздеген «белдеу» желісі болды. 1960 жылдары Мерсирейлді жоспарлау кезінде бұл идея Сыртқы теміржол шеңбері жобасына дамыды: қаланың сыртқы аудандарын айналатын электрлі жылдам транзит жолаушылар желісі, жаңадан электрленген қолданыстағы желілердің және қала орталығының астындағы жаңа байланыс туннелінің үйлесімі арқылы іске асырылатын болатын. Бұл туннель қала орталығының солтүстігі мен оңтүстігіндегі желілерді біріктіріп, шеңберді аяқтауға мүмкіндік беретін еді. Ерекшелігі, Lime Street станциясына шығыс және оңтүстіктен келетін бағыттардағы жолаушылар екі парквей станциясында Сыртқы шеңберге ауысып, қала орталығына кірмей-ақ Ливерпульдің маңындағы кез келген аймаққа сапарларын аяқтауға мүмкіндік алатын еді. Ливерпульдің Оңтүстік парквейі – осындай станциялардың бірі, ол алғашқы ұсыныстан отыз жыл өткен соң ашылды. Сыртқы шеңбер қаланың шығыс аймақтарындағы – Gateacre, Childwall, Broadgreen, Knotty Ash, West Derby, Norris Green және Walton – аудандарын қала орталығымен байланыстыруы тиіс болды. Сыртқы шеңбердің соңғы жоспары солтүстік және оңтүстік аймақтарына қызмет ететін екі кіші шеңберден тұратын еді, екеуі де шығыстан қала орталығы арқылы өтетін болды. Бұл кіші шеңберлер шығыс аймақтарынан қала орталығына тікелей сапар жасауға мүмкіндік беріп, жобаның тиімділігін арттыратын еді.
Бүгін
Сыртқы теміржол шеңбері жобасы 1970 жылдардың соңындағы экономикалық дағдарыстың салдарынан құрбан болды, сонымен қатар «Кілті» және «Байланыс» жобаларының кешігуі мен құнының жоспардан асып кетуі және жергілікті саяси қарсылықтар да осыған себеп болды. 1980 жылдары Merseytravel бұл жобаны жұмысқа қолдануға болатын ұсыныс ретінде тоқтатты. M62 тас жолын шығыс бөлігінен өткізетін үлкен көпір және Ливерпуль орталық станциясындағы бастапқы туннельдерді салуға көп шығын жұмсалды. Қазірге дейін маршруттың көп бөлігі сақталған, көпірлермен толық, ол қала шетінде жаяу және велосипед жолы ретінде пайдаланылады, бірақ бұл маршрут әлі де теміржол пайдалануы үшін резервте сақталуда.
Ескерткіш оқиғалар
2012 жылы із-түссіз жоғалған Паула Ханслидің денесі Фазакерлиде, Блэкторн жолымен қиылысатын айналма жол велосипед жолының жанындағы жартастың беткейінде табылған.
Жоспарлар
Чешир жолдары комитеті Ливерпуль доктарына теміржол желілерін қосу үшін бірнеше жоспар ұсынды, олардың бірі Ливерпуль, Сент-Хеленс және Оңтүстік Ланкашир темір жолы болды.