Кіріспе
20 ғасырдағы британдық Шекспир зерттеушісі
Джон Довер Уилсон (13 шілде 1881 – 15 қаңтар 1969) – Ренессанс драматургиясының профессоры және ғалымы, әсіресе Уильям Шекспирдің шығармаларына ден қойған. Ол Мортлейк қаласында (бұрын Суррейде, қазір Үлкен Лондон аймағында) дүниеге келді, Лансинг колледжінде (Сассекс) және Гонвилл мен Каюс колледжінде (Кембридж) білім алды. Лондон корольдік колледжінде оқытты, содан кейін Эдинбург университетінде ағылшын әдебиетінің Регия профессоры болды. 1925 жылы ол Дороти Мей Мидсті докторлық студент ретінде қабылдап, ерте замандағы әйелдер білімін зерттеуге жетекшілік етті, бұл оның өзінің жұмысынан кейін жасалған еңбек болды. Бұл алғашқы маңызды зерттеу деп есептелді. Уилсон өмір бойы екі маңызды жобамен аты шықты. Ол сэр Артур Куиллер Коучтың көмегімен Кембридж университетінің баспасында жарық көрген Шекспирдің толық пьесаларының жинағы – «Жаңа Шекспирдің» бас редакторы болды. Осы басылымдардың ішінде «Гамлет» басылымына ерекше мән берді, пьесаға қатысты көптеген кітаптар жариялады, оның басылымының мәтіндік зерттеулерін қолдады және түсіндірмелер ұсынды. Оның 1935 жылы жарық көрген «Гамлетте не болады» атты еңбегі пьеса туралы ең ықпалды кітаптардың бірі саналады, ол бірнеше рет қайта басылды, соның ішінде 1959 жылы жаңартылған екінші басылымы жарық көрді. Уилсонның мәтіндік жұмысының ерекшелігі – оның өзінің пікіріне сенімділігі және батылдығы болды. Шекспирдің мәтіндерінің таралуының күрделі мәселесіндегі оның еңбегі – Шекспирдің ешбір қолжазбасы сақталмаған және ешбір пьесаның басылып шыққан нұсқасы драматургтің тікелей бақылауында болмаған, сондықтан барлық мәтіндер композиторлар мен баспагерлер арқылы жасалған – жоғары бағаланды, бірақ оның кейбір теориялары кейінірек жаңа зерттеулермен қабысталды. Дегенмен, ол мұқият орнатылған мәтіндік принциптер оның ойынша дұрыс көрінген оқуды қолдамағанда, олардан айтарлықтай бас тартып, оған таланттылығымен және еркіндігімен танымал болды; Стэнли Эдгар Хайман «құнды (кейде ерекше)» «Жаңа Шекспир» деп атады. Оның түсіндірмелерінде бұл қарама-қайшылық оның ауыр мәтіндік жұмысының қолдауысыз күшейді. Бұл түсіндірмелерге Гамлет пен анасының арасындағы танымал жатын бөлмесі сахнасының интерпретациясы кірді, ол бүгінгі күнге дейін ықпалды болып қала береді (бірақ жиі сұрақтар тудырады), сондай-ақ жасырын лютерандық туралы ерекше идеялар мен Шекспирдің күйеу баласымен қарым-қатынасы туралы мүлдем негізсіз болжамдар кірді. Ықпалды Шекспир зерттеушісі В. В. Грег, Уилсонның қарсыласы, бір кезде Уилсонның идеяларын «қатты желде еркіндікке берілген шардың мансабы» деп сипаттаған. 1969 жылы ол өлімінен кейін жарық көрген «Довер жолындағы кезеңдер» атты естеліктер жинағын аяқтады.
Негізгі жұмыстар
Жаңа Шекспир. Кембридж университетінің баспасы, 1921–1969 (редактор). Шекспирдің Англиядағы өмірі: Елизавета заманының прозасы. Кембридж университетінің баспасы, 1911 ж. (Кембридж университетінің баспасынан қайта басылды, 2009;) Елизавета заманының Шекспирі. Милфорд, 1929 ж. Шекспирдің өмірбаяны: Биографиялық оқиға. Кембридж университетінің баспасы, 1932 ж. Фалстафтың тағдыры. Кембридж университетінің баспасы, 1944 ж. «Гамлетте не болады». Екінші басылым. Кембридж университетінің баспасы, 1959 ж. Шекспирдің қуанышты комедиялары. Фабер және Фабер, 1962 ж.
The Elizabethan Shakespeare. Milford, 1929. The Essential Shakespeare: A Biographical Adventure. Cambridge UP, 1932. The Fortunes of Falstaff. Cambridge UP, 1944. What Happens in Hamlet. 2nd edition. Cambridge UP, 1959. Shakespeare's Happy Comedies. Faber and Faber, 1962.