Кіріспе

Херр Леманн – Свен Регенердің 2001 жылы жарық көрген неміс романы, 2003 жылы экранға түсірілген. Оны Джон Браунжон ағылшын тіліне "Берлин блюзі" деген атпен аударған. Кітап неміс тілінде 1 миллионнан астам дана сатылып, Регенер сценарийі үшін алтын Deutscher Filmpreis жүлдесін алды. Роман 1989 жылы Берлиндегі Франк Леманның өмірін баяндайды. Регенердің "Neue Vahr Süd" (2004 жылы жарық көрген) атты туындысы Франк Леманның 1980 жылғы өмірін, әсіресе Бундесверде (неміс қарулы күштерінде) өткізген кезеңін көрсетеді. Ал трилогияның ортаңғы бөлігі "Der kleine Bruder" ("Кіші бауыр") (2008 жылы жарық көрген) 1980 жылдың қараша айындағы екі күн туралы айтады, сол күндері Франк Леман Берлинге келіп, Берлиннің Кройцберг ауданында суретші болып тұратын ағасы Манфредті іздейді. Осы екі күндік саяхаттан кейін Франк енді "кіші бауыр" емес.

Сюжет

Франк Леманн Батыс Берлиндегі Кройцбергте бармен болып жұмыс істейді, көңілі тоқ, жиі ішімдік ішеді және басқа ешқандай мақсаты жоқ. Оның 30 жылдығына аз уақыт қалғандықтан, достары оны әзілдеп "Мырза Леманн" деп атайды. Кітап Франк Леманннің Кройцбергтегі күнделікті өмірін және 1989 жылдың күзінде, Берлин қабырғасының құлауына дейінгі айларда Батыс Берлиндегі жас буынның көзқарасын көрсетеді.

1-7 тараулар

Кітаптың алғашқы үштен бірі бір күннің оқиғаларын баяндайды. Бірде жексенбі күні таңертең ертемен Лемман ішектен мас күйінде жұмыстан үйіне келе жатқанда, оның жолын бөгеп тұрған итке тап болады. Лемман иттен қорқады және жағдайға қатты бейімделмейді. Міне, мәтіннің басқа көптеген бөліктеріндегідей, оқырманға Лемман мырзаның ойларына тікелей қол жетімділік беріледі. Бұл жағдайдың күлкілілігі Лемман мырзаның ойлары мен іс-әрекеттерінің арасындағы қарама-қайшылықтан туындайды, бірақ субъективті баяндау дауысы оқырманға қарама-қайшылықтың рационалды себептерін түсінуге мүмкіндік береді. Херр Леман итке виски беріп, мәселені шешеді, содан кейін оны екі полиция қызметкері тауып алады, олар Херр Леманды жануарларға қатыгездік жасағаны үшін хабарлаймыз деп қорқытады. Ит полиция қызметкерлерінің бірін шағып алады, содан кейін Леман үйіне қайтып оралады. Ертеңгісін Лемман әкесінің Берлинге келе жатқанын хабарлаған анасының телефон соққан дыбысынан оянады. Көңілі толмаған және алдағы сапарға қуанбаған Лемман жақын маңдағы бір сыраханаға барады және ең жақын досы Карлмен кездеседі. Барлығы "жексенбілік таңғы ас" ішіп, Лемман мырзаны қынжырлатады. Ашуынан кейін, герр Леман таңғы асқа шошқаның қуырылған етін тапсырады, бұл жаңа аспазшы Катринді ашуландырады. Бұл олардың арасында "уақыт" және "өмірдегі мақсат" туралы философиялық пікірталасқа әкеледі, ал герр Леман оған бірден ғашық болады. Ол оны сол күні екі рет кездестіреді, түстен кейін бассейнде, кешке тағы да барда жұмыс істеген кезде.

8-20 тараулары

8-20 тараулар келесі екі аптада Херр Леманның өмірін көрсетеді, оның Катринмен, ата-анасымен және Карлмен қарым-қатынасына баса назар аударады. Карл Херр Леманмен бірдей барда жұмыс істейді, бірақ ол сонымен қатар күзде көрмесі болатын суретші. Әңгіме Херр Леманның күнделікті өміріне тікелей назар аударады, мүмкіндігінше сыртқы тарихи және саяси жағдайды елемейді. Херр Леман Шығыс Берлинге баруға тырысады, бірақ кеден қызметкері оны бірнеше сағатқа тоқтатады. Херр Леманды жағдайдың саяси жақтары емес, жеке бостандығының шектелуі және күні жоспарланғандай өтпегені алаңдатады. Ол тек өзінің айналасына, достарына және Батыс Берлиннің қоршалған "аралындағы" өміріне ғана ден қояды. Херр Леманның "аралында" оның барлық қарым-қатынастары шешіміне жетеді. Әңгіменің үш бағыты да соқпаққа тіреледі: оның Катринмен қарым-қатынасы екеуінің де мүлдем басқаша күтілімдерін түсінгенде аяқталады; ата-анасының келуі оның тәуелсіз, өзін-өзі дамытқан өмірінің жалған өзін-өзі алдау екенін көрсетеді; ал Карл өнер көрмесіне аз уақыт қалғанда нервтік құлауға ұшырайды, мүсіндерін жояды. Осы оқиғалардың әрқайсысы Херр Леманның өзіне деген көзқарасын қиратады, ол өзінің "аралынан" қашу керек екенін түсінеді. Роман барысында Карлтың стимуляторлық препараттарды қолданғаны айтылады, және Херр Леман оны ауыр психологиялық проблемаларға тап болғандықтан ауруханаға жеткізуге мәжбүр болады. Херр Леман достарына көмектесе алмайтынын мойындауға мәжбүр. Бұған қоса, сол кеш Херр Леманның 30 жылдығы. Ауруханадан шыққаннан кейін Херр Леман Батыс Берлиндегі барларда жалғыз тойлап, алкогольге құмар болып, осы кітапта жиі кездесетін тақырыпты қайталайды.

Қорытынды

Герр Леман барлар арасында көшіп жүргенде, Берлин қабырғасының құлағаны туралы жаңалық тарады. Г. Леман қызығушылық пен жалыққандық араласып, тарихтың оның көз алдында өтіп жатқанын тамашалайды. Оқиға Г. Леманның жеке өмірі де жаңа бағыт алады деген үмітпен аяқталады. Роман Херр Леманның ойларымен бітеді: "Мен енді қимылға кешем [ ]. Ал қалғаны өзінен-өзі орын алады".

Фильм

Леандер Хаусманн бұрынғы MTV видеожокеі Кристиан Ульменді басты рөлде ойнатып, сол аттас фильмді экранға шығарды. 2004 жылы Берлинде өткен 54-ші Германия фильмдері сыйлығында фильм екі Алтын Лола сыйлығына ие болды – бұл сыйлықтар Де́тлев Букқа (ең үздік қосалқы актер) және Регенерге (ең үздік сценарий) берілді.