Кіріспе
Жұқа мембраналық ауру (бұрын "мейірімді отбасылық гематурия" деп аталатын) IgA нефропатиясымен қатар, басқа белгілері жоқ гематурияның ең көп кездесетін себебі болып табылады. Бұл аурудың жалғыз ерекшелігі – бүйрек гломерулаларының базальдық мембранасының жұқаруы. Оның маңыздылығы оның жақсы көрінісінде, пациенттер өмір бойы қалыпты бүйрек функциясын сақтайды.
Белгілері мен симптомдары
Жұқа базалық мембраналық ауруы бар көптеген пациенттерде зәр талдауы кезінде микроскопиялық гематурия кездейсоқ табылады. Қан қысымы, бүйрек функциясы және зәрмен ақуыз шығарылуы көбінесе қалыпты болады. Пациенттердің аз ғана бөлігінде жеңіл протеинурия (күн сайын 1,5 г-дан кем) және гипертония байқалады. Ашық гематурия және белдегі ауырсыну бүйрек тастары немесе белдегі ауырсыну гематурия синдромы сияқты басқа себептерді іздеуге түрткі болуы керек. Сондай-ақ, жүйелік белгілер болмағандықтан, есту қабілетінің нашарлауы немесе көру қабілетінің нашарлауы Альпорт синдромы сияқты тұқым қуалайтын нефритті іздеуге себеп болуы керек.
Генетика
Ішімдік мембрана ауруының молекулалық негізі әлі толыққанды зерттелмеген; алайда, кейбір отбасыларда IV типті коллагендегі бұзылыстар туралы мәлімделген. Кейбір жұқа мембраналы базальдық мембрана ауруымен (ТМБМ) ауыратын адамдар Альпорт синдромын қоздыратын гендерді тасымалдаушылар болуы мүмкін.
Диагностика
Жұқа базалық мембрана ауруын гломерулярлық гематурияның тағы екі жиі кездесетін себебінен – IgA нефропатиясы мен Альпорт синдромынан ажырату қажет. Осы мәселеде ауру тарихы мен оның көрінісі көмектеседі: Альпорт синдромында бүйрек жеткіліксіздігінің отбасылық тарихы жиі кездеседі, бұл есту қабілетінің нашарлауымен байланысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, Альпорт синдромы көбінесе Х-хромосомаға байланысты болғандықтан, еркектер көбірек зардап шегеді. IgA нефропатиясында ашық гематурияның эпизодтары жиірек болады, ал отбасылық анамнез сирек кездеседі. Жұқа базалық мембрана ауруын диагностикалаудың жалғыз жолы – бүйрек биопсиясы. Онда гломерулярлық базалық мембрананың қалыпты 300-400 нанометрден (нм) 150-250 нм-ге дейін жұқаруы анықталады. Дегенмен, егер пациентте оқшаланған микроскопиялық гематурия, қалыпты бүйрек функциясы және протеинурия болмаса, биопсия көбінесе жасалмайды. Клиникалық белгілердің прогрессиясы болмаса, бұл жағдайда болжам өте жақсы, өйткені Альпорт синдромы бар көптеген еркектер мен кейбір әйелдерде, сондай-ақ IgA нефропатиясы бар көптеген науқастарда осыған ұқсас жағдайлар байқалады.
In Alport syndrome, there is often a family history of kidney failure, which may be associated with hearing impairment. Also, males tend to be more affected as Alport syndrome is X linked in most cases. In IgA nephropathy, episodes of frank hematuria are more common, and a family history is less common. A kidney biopsy is the only way to diagnose thin basement membrane disease. It reveals thinning of the glomerular basement membrane from the normal 300 to 400 nanometers (nm) to 150 to 250 nm. However, a biopsy is rarely done in cases where the patient has isolated microscopic hematuria, normal kidney function, and no proteinuria. The prognosis is excellent in this setting unless the clinical manifestations progress, as occurs in most males and some females with Alport syndrome and many patients with IgA nephropathy.
Емдеу
Жұқа базалық мембрана ауруына шалдыққан көптеген науқастарға тек сендіру жеткілікті. Шындығында, бұл ауру бұрын "қаусіз отбасылық гематурия" деп аталатын, өйткені оның көбінесе қаусіз барысы бар. Ангиотензин конверттеуші фермент ингибиторлары гематурияның эпизодтарын азайтуға ұсынылған, бірақ бақыланатын зерттеулер жетіспейді. Сопутствуші гиперкальциурия және гиперурикозурияны емдеу де гематурияны азайтуға көмектеседі. Жұқа базалық мембрана ауруының молекулалық негізі әлі толыққанды анықталған жоқ; алайда, кейбір отбасыларда IV типті коллагеннің α4 тізбегін кодтайтын гендегі ақаулар туралы хабарлар бар.
Болжам
Жалпы алғанда, жұқа негіздік мембраналық ауруы бар көптеген адамдардың жағдайы өте жақсы болады. Дегенмен, кейбір хабарламалар көрсетіп тұрғандай, аз ғана бөлігінде гипертония дамуы мүмкін. Жұқа негіздік мембраналық ауруы басқа бүйрек ауруларымен бірге кездесуі мүмкін, және бұл, ішінара, осы аурудың кең таралғандығымен түсіндіріледі.