Кіріспе

Сан-Сальвадор жанартауы (Кезалтепеке немесе Эль-Бокерон деп те аталады) – Сан-Сальвадор қаласының солтүстік-батысында орналасқан қабатты вулкан. Кратер жаңа ғасырда пайда болған Бокерон жанартауының құрылымымен толығымен толған. Сан-Сальвадор жанартауға жақын орналасқан, ал қаланың батыс бөлігі тікелей оның етегінде жатыр. Осылайша, жанартаудың кез келген геологиялық активтігі, тіпті жарылыс болмаса да, қала үшін қатаң қирау мен өлімге алып келуі мүмкін. Бұл қарамастан, вулкан қаланың символы болып саналады және бірнеше теледидар мен радио антенналары Эль-Пикачо төбелерінде және Бокерон кратерінде орналасқан. Эль-Пикачо ең биік нүкте (1960 метр биіктікте).

Бокерон ғимараты

Бокерон ғимараты деп аталатын негізгі құрылыс 700-1000 жыл бұрын бұрынғы кальдераны толтырып қалыптасқан. Вулканың солтүстік-шығыс жағындағы жартылай ай тәрізді қырқа – кальдера жиегінің қалдығы. Бокерон ғимаратының лаваларында ескі ғимараттардың лаваларына қарағанда сілтілік элементтер мен темір оксидінің мөлшері артық. Шамамен 800 жыл бұрын күшті жарылыс нәтижесінде қазіргі кратер пайда болды. Кратер, осы атауды беруге себеп болған (испан тілінде "Бокерон" сөзі "үлкен ауыз" дегенді білдіреді), диаметрі 1,5 км және тереңдігі 500 метрге жетеді. Кратердің жоғарғы қабырғаларында вулкан тұрғындары егін шаруашылығымен айналысады. Вулканың астындағы магма камерасында бүйірлері мен жақтарында орналасқан көптеген жарықтар бар. Солтүстік-батыс (N40W) жарығы соңғы кезде ең белсенді болып табылады, мысалы, ежелгі Серен ауылын көмген Лома Кальдерасы және Нексапа қаласын көмген Эль Плайон (1658-71) жарылыстары сияқты маңызды жарылыс оқиғалары болды. Халық Нежапаға көшіп, қазіргі таңда жарылыс жыл сайын тойланады. 1917 жылғы соңғы жарылыс N40W жарығы бойымен вулканның беткейінде жарылыс тудырды. Осы жарылыс кезінде Бокеронның ішіндегі кратер көлі буланып, "Бокеронсито" деп аталған күл конусы пайда болды.