Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ихап Хулуси Гөрей (28 қараша 1898, Каирде туған – 27 наурыз 1986, Стамбулда қайтыс болған) – Республика дәуірінде бірнеше түрік брендтерінің плакаттары мен жапсырмаларына иллюстрация салған, алғашқы халықаралық түркі суретшісі.
İhap Hulusi Görey (November 28, 1898, in Cairo – March 27, 1986, in Istanbul), was the first international Turkish graphic artist best known for his illustrations on posters and labels of several Turkish brands in the Republican era.
Ерте өмір
Ихап Хулусидің әкесі Каирде белгілі сәулетші болған және ол ұлының табысты дипломат болуын қалаған. Осы мақсатта Ихап Хулуси Каирдегі ағылшын мектептеріне жіберілді. Бірақ, оның басты қызығушылығы сурет салу еді. Сонымен қатар, ол Германиядан пошта арқылы сурет салу сабақтарын алды. 1920 жылы, орта мектепті бітіргеннен кейін, Ихап Хулуси Мюнхенге (Германия) барып, бес жыл бойы иллюстрация саласында сурет салуды оқыды. Отанына оралған соң, Ихап Хулусидің әкесі оның қалауына қарсы Стамбулдағы Сыртқы істер министрлігіне орналастырды. Бірақ Ихап Хулуси көп ұзамай жұмыстан кетіп, өзін коммерциялық графика өнеріне арнады.
Ihap Hulusi's father was a well known architect in Cairo and he wanted his son become a successful diplomat. For this Ihap Hulusi was sent to English schools in Cairo. However, his primary interest was in painting. In the meantime, he took lessons in painting by mail from Germany. In 1920, after graduating from the high school, Ihap Hulusi went to Munich, Germany, and studied painting for five years specializing in illustrations. Following his return, İhap Hulusi's father enrolled him to the Ministry of Foreign Affairs in Istanbul against his will. So Ihap Hulusi dropped off after a while and devoted himself to commercial graphic art.
Мансап
Ихап Хулусидің алғашқы жұмысы тіс пастасының жарнама плакатының суреті болды. 1929 жылы ол Стамбулда өзінің алғашқы шеберханасын ашып, 1930 жылы түрік арағы «Kulüp Rakısı» бренді үшін әйгілі бөтелке таңбасын жасады. Бұл суреттің бөтелкедегі жазуы бүгінге дейін қолданылып келеді. 1928 жылы латын әліпбиі реформасынан кейін, Ататүрк 1934 жылы оған жаңа түрік әліпбиін қабылдауды насихаттау үшін иллюстрациялар жасауды тапсырды. Графикалық жұмыста Ататүрк бала асырап алған қызы Үлküге жаңа түрік әліпбиін үйретіп жатқан көрініс бейнеленген. Оның алғашқы жеке көрмесі 1935 жылы Стамбулда өтті. Одан кейін ол ел ішінде және шетелде бірнеше көрмелер ұйымдастырды. Ихап Хулуси Гёрейдің еңбектері кеңінен танылып, ол 1977 жылға дейін мемлекеттік және жеке компаниялар үшін суреттер жасады. Ол 45 жыл бойы үзіліссіз жұмыс істеп, айына үш рет шығатын Түркия мемлекеттік лотереясының билеттерін жасады. Түрік мемлекеттік монополиясының әртүрлі өнімдерінің бөтелке таңбаларын 35 жыл бойы жасаған. Ол сондай-ақ британдық «John Haig» вискиі, итальяндық «Cinzano» және «Fernet Branca» сияқты танымал брендтердің плакаттарын суреттеді. Гёрей кейбір компаниялар үшін логотиптерді де жасады, бұл оларға оңай танылуға және кеңінен мәлім болуға көмектесті. Өмірінің соңғы жылдарында ол каллиграфиямен шұғылданды. Оны «Республиканы суреттеген адам» немесе «графика өнерінің королі» деп атады. Ихап Хулуси Гёрей 1986 жылдың 27 наурызында Стамбулда қайтыс болды. Ол 27 жыл бірге тұрған төртінші әйелі Насидеден кейін қалды. 1993 жылдан бері Ихап Хулуси Гёрейдің туындыларын жинап келе жатқан түрік жарнама бизнесмені Эндер Мертер 2002 жылы Гёрейдің түпнұсқа суреттерін, акварельдерін, каллиграфиялық жұмыстарын және жеке заттарын Рахми М. Коч мұражайында көрмеге қойды.
Ihap Hulusi's first work was the illustration for a toothpaste advertisement poster. In 1929 he established his first workshop in Istanbul and designed 1930 the famous bottle label for the Turkish liquor Raki brand "Kulüp Rakısı". This artwork on the bottle label is still in use today. With the Latin alphabet reform in 1928, Atatürk commissioned him in 1934 to make illustrations in order to promote the adoption of the new Turkish alphabet. The graphic artwork showed Atatürk teaching the new Turkish alphabet to a little girl, Atatürk's adoptive daughter Ülkü. His first private exhibition was held in 1935 in Istanbul. Several exhibitions followed at home and abroad. Ihap Hulusi Görey's work became well known and he performed illustrations for state and private companies until 1977. He worked without interruption for 45 years designing the tickets for the Turkish State lottery, which came out three times a month. He designed the bottle labels of various products of the Turkish State Monopoly 35 years long. He illustrated also posters for the famous brands like the British whisky John Haig, Italian Cinzano and Fernet Branca. Görey designed also logos for some companies, which helped them get easily recognized and well known. In his late life he was much involved in performing calligraphy. He was called the "man who illustrated the Republic" or the "king of the graphic art". Ihap Hulusi Görey died on March 27, 1986, in Istanbul. He was survived by his fourth wife Naşide after 27 years of marriage. Ender Merter, a Turkish advertisement businessman, who collects the works of Ihap Hulusi Görey since 1993, exhibited in 2002 Görey's original drawings, aquarelles, calligraphies and personal belongings in the Rahmi M Koç Museum.