Мехмет Ақиф Ерсой: Түрік ақыны және тәуелсіздік күресінің қайраткері
Mehmet Akif Ersoy
Түрік ақыны, жазушысы, ғалымы М. А. Эрсой (1873-1936) – Түрік Ұлттық Әнұранының авторы. Өмірі, шығармашылығы, Тәуелсіздік соғысындағы рөлі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түрік ақыны, жазушысы, ғалымы және саясаткері (1873–1936)
Turkish poet, author, academic and politician (1873–1936)
Мехмет Акиф Ерсой (20 желтоқсан 1873 – 27 желтоқсан 1936) – түрік ақыны, жазушысы, ғалымы, саясаткері және Түркияның Ұлттық әнұранының авторы. Заманының көрнекті әдеби тұлғаларының бірі саналатын Ерсой түрік тілін шебер меңгергенімен, сондай-ақ оның патриотизмі мен Түрік Тәуелсіздік соғысындағы рөлімен де танымал. Түркиядағы барлық мемлекеттік және көптеген жеке мектептердің сынып бөлмелерінде Ерсойдың Ұлттық әнұранының суреті, Түркия туы, елдің негізін қалаушысы Ататүктің суреті және Ататүктің жастарға арналған сөзінің көшірмесі орналасқан.
Mehmet Akif Ersoy (20 December 1873 – 27 December 1936) was a Turkish poet, writer, academic, politician, and the author of the Turkish National Anthem. Widely regarded as one of the premiere literary minds of his time, Ersoy is noted for his command of the Turkish language, as well as his patriotism and role in the Turkish War of Independence. A framed version of the national anthem by Ersoy typically occupies the wall above the blackboard in the classrooms of every public as well as most private schools around Turkey, along with a Turkish flag, a photograph of the country's founding father Atatürk, and a copy of Atatürk's speech to the nation's youth.
Өмірбаян
Мехмет Акиф Ерсой 1873 жылы Осман империясының Константинополь қаласында Мехмет Рагиф болып дүниеге келді. Оның әкесі – Ипек Тахир Эфенди (1826–1888), Ипек нахиясының Иштог маңындағы Шушица ауылынан шыққан албан және түрік және өзбек тегінен таралған Эмин Шерифе Ханым. Әкесі сол кезде мемлекеттік мекемелердің барлығы құлдырап, үлкен дағдарыстар мен билік алмасулар болып жатқан кезде Фатих медресесінде ұстаздық қызмет атқарды. Ол Константинопольдің Фатих ауданында өсіп, әкесінің жетекшілігімен араб тілін үйреніп, Құранды жаттап алды.
Mehmet Akif Ersoy was born Mehmed Ragîf in Constantinople, Ottoman Empire in 1873 to İpekli Tahir Efendi (1826–1888), an Albanian from the village Shushica near Istog, nahiyah of Ipek and Emine Şerife Hanım with Turkish and Uzbek origins from Bukhara (modern day Uzbekistan). His father was a tutor at the Fatih Madrasah, at a time when all institutions of the state were in terminal decline, and major crises and regime changes were underway. He grew up in the Fatih district of Constantinople and learned Arabic and memorized the Quran under the mentorship of his father.
Шығармалары
Мехмет Акиф Ерсой дәстүрлі шығыс әдебиеті туралы терең білімге ие болды. Одан бөлек, ол Виктор Гюго, Альфонс де Ламартин, Эмиль Зола және Альфонс Дауде сияқты авторлардың еңбектерін де зерттеді. Ол ең белгілісі 1911 жылы жазылған "Сафахат" атты туындысымен танымал. Бұл том Мехмет Акиф Ерсойдың түрлі көлемдегі 44 өлеңін қамтитын жинақ. Осы кітаптағы ең ерте туынды 1904 жылғысы делінген, бірақ бұл нақтыланбаған, және сол кезде 32 жаста болған ақын одан бұрын да өлеңдер жазған болуы мүмкін. Ол сонымен қатар 1921 жылы қабылданған Түркия Ұлттық Әнұраны – "Тәуелсіздік маршы" (İstiklâl Marşı) сөздерін жазумен де белгілі. Көптеген түріктер оны "Ұлттық ақын" деп есептейді. Мәтін бастапқыда оның жазбаларының жинағында өлең түрінде жазылған. Қызығы, оның ең танымал туындыларының бірі – "Сафахат" кітабы жақында ғана кеңінен оқылды және жарияланды. Ол университетте ветеринария ғылымын оқыған.
Mehmet Akif Ersoy had abundant knowledge concerning traditional eastern literature. In addition, he also studied the works of authors such as Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, Émile Zola, and Alphonse Daudet. He is best known for his 1911 work entitled Safahat. This volume is a collection of 44 poems of various lengths by Mehmet Akif Ersoy. The earliest work that appears in this book is dated 1904, but this is unattested, and it is highly likely that the poet, who was 32 on that particular date, composed poems prior to that date. He is further noted for writing the lyrics of Turkish National Anthem, İstiklâl Marşı (The March of Independence in English) – which was adopted in 1921, and is accepted by many Turks as their "National Poet". The lyrics were originally written as a poem in a collection of his writings. Paradoxically, one of his most famous works, a book called Safahat, was not widely read or published until recently. He studied veterinary science at the university.