Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі. Түрлер қорабы
| атауы = Түркістан лаласы
| суреті = Tulipa turkestanica.jpg
| статусы = LC
| статустық жүйе = IUCN3.1
| статустық сілтеме =
| туысы = Tulipa
| басты туысы = Tulipa subg. Eriostemones
| түрі = turkestanica
| авторы = (Regel) Regel
| синонимдер сілтемесі = Оны алғаш рет 1873 жылы Эдуард Август фон Регель Т. sylvestris түрінің бір түрі ретінде сипаттады, содан кейін екі жыл өткен соң толық түр мәртебесіне көтерді.
Speciesbox
| name = Turkestan tulip
| image = Tulipa turkestanica. jpg
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| genus = Tulipa
| parent = Tulipa subg. Eriostemones
| species = turkestanica
| authority = (Regel) Regel
| synonyms ref = It was first described by Eduard August von Regel in 1873 as a variety of T. sylvestris, then elevated to full species status two years later.
Сипаттама
Tulipa turkestanica – 10 см-ден 15 см-ге дейін өсетін, көп жылдық, жуаш өсімдік. Әр сабақта 2-4 жұқа, көгілдір жапырақтары болады, жапырақтарының ұзындығы 15 см-ге жетеді. Жапырақ шеттері мен ұштары қызғылт түсті. Түбі былғары тәрізді, жарқыраған қызғылт қоңыр түсті және түкті қабықпен жабылған. Әр өсімдікте бірден он екіге дейін жұлдыз тәрізді гүлдер топланып өседі. Гүлдері ақ түстен қызғылт қызылға дейін болады, гүлдің үштен бірін құрайтын сарыдан қызғылт сарыға дейінгі түсті базальды дақтары бар. Сыртқы тепалдардың артқы жағы ақшыл шеттері бар сұрғылт қызыл түсті, ал ішкі тепалдарға қарағанда әлдеқайда кең, олардың сыртында жұқа, жасыл сызықтары бар. Желбезектері қызғылт сары, ал тозаңдықтары қара күлгін немесе сары түсті, тозаңдық ұшы қызғылт, бұл оны гүлдері өте ұқсас, бірақ тозаңдықтары сары болатын T. biflora-дан ерекшелейді. Сонымен қатар, ол сәл кішірек және сәл ертерек гүлдейді. Гүлдері тек тікелей күн сәулесінде ғана ашылады. Иісі көбінесе жағымсыз деп сипатталады. Табиғатта биіктігіне байланысты наурыз және мамыр айлары аралығында гүлдейді.
Тарату
Түркістан түлегі Памир-Алай және Тянь-Шаньда, Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Түркістан, Иран және Қытайдың солтүстік-батысындағы Дзюнгарияда таралған. Ол 1800-2500 метр биіктіктегі тасты беткейлерде, өзен жағалауларында және тасты тіктептерде өседі.
Өсіру және пайдалану
Түркістандық лала - көбінесе тасты бақтарда өсірілетін әсем гүлді өсімдік. Оған толық күн сәулесі қажет. Англияда ол наурыздың ортасында гүлдейді. Эриостемендер тобындағы басқа лалалар сияқты, Түркістандық лала саябақты лалалармен будандастырылмайды. Түркістандық лала Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшалық еңбегі үшін» марапатын алған.