Кіріспе

Онкологиялық дәрі-дәрмектер

Медициналық қолданыстар

Оның негізгі қолданылуы - ішек қатерлі ісігі, әсіресе басқа химиялық терапия препараттарымен бірге қолдануда. Бұл FOLFIRI схемасын қамтиды, ол 5-фторурацил, лейковорин және иринотекан инфузиясынан тұрады. XELIRI схемасы капецитабин мен иринотеканнан тұрады. Сонымен қатар, бұл препарат алғашқы емдеу нәтиже бермеген жағдайда, фторурацил мен фолино қышқылымен бірге бездік қатерлі ісігіне де қолданылуы мүмкін. 2024 жылдың ақпан айында АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) метастаздық панкреатикалық аденокарциноманың бірінші қатарлы емдемесі ретінде оксалиплатин, фторурацил және лейковоринмен бірге иринотекан липосомасын мақұлдады.

Диарея

Иринотекан инфузиясы кезінде немесе одан кейін дереу пайда болатын ерте диарея көбінесе уақытша болады және сирек ауыр түріне жетеді. Иринотекан қолданғаннан кейін 24 сағаттан асса, кеш диарея пайда болады, ол өмірге қауіпті болуы мүмкін, кейде ауыр дегидратацияға алып келіп, ауруханаға жатқызуды немесе жансақтау бөліміне түсуді талап етеді. Бұл жағымсыз әсерді алғашқы жұмсақ дефекация кезінде лоперамид немесе атропин сияқты антидиареялық препараттарды қарқынды түрде қолдану арқылы басқаруға болады.

Иммунодепрессия

Иринотекан иммундық жүйеге зиян келтіреді. Бұл қандағы ақ қан клеткаларының, әсіресе нейтрофильдердің санының төмендеуімен көрінеді. Камптотецин I топоизомеразаның ингибиторы болып табылады. Оның аналогы иринотекан SN 38-ге гидролиз арқылы белсендіріледі, кейін уредин дифосфат глюкуронозилтрансфераза 1A1 (UGT1A1) арқылы глюкуронидацияланып белсенділігін жояды. Белсенді метаболит SN 38-нің I топоизомеразаны тежеуі ДНК репликациясы мен транскрипциясының тежелуіне әкеледі. Иринотеканның бір молекуласы топоизомеразаның шақыруымен туындаған үзіліс орнының негіз жұптарына жабысып, топоизомераза 1 ферментін уландырады (белсенділігін жояды).

Тарату

Иринотекан - суды жақсы сіңіретін, кең таралу көлемі бар (400 л/м2) қосылыс. Физиологиялық pH деңгейінде иринотекан және оның белсенді метаболиті этил 10-гидроксикамптотецин (SN 38) pH-қа тәуелді екі тепе-теңдік изоформасында кездеседі; ісікке қарсы активті лактон сақинасы карбоксилат изоформасына гидролизденеді. CES2-нің иринотеканға деген туыстығы CES1-ге қарағанда 12,5 есе жоғары. Ал, бутирилхолинестеразаның иринотеканға қатысты белсенділігі CES-ке қарағанда 6 есе жоғары. 2004 жылы жүргізілген клиникалық зерттеу *28 вариантының жоғары уыттылықпен байланысын және химиотерапияны қолдану алдында осы уыттылықты болжауда генетикалық тестілеудің қабілетін болашаққа бағытталған түрде растады.

Тарих

2024 жылдың ақпан айында FDA иринотекан липосомасын, оксалиплатин, фторурацил және лейковоринмен бірге, метастаздық панкреатикалық аденокарциноманы бірінші қатарлы емдеу үшін мақұлдады. 1998 жылы толық мақұлдама алған. Иринотеканның липосомаға енгізілген, Onivyde сауда атауымен сатылатын түрі 2015 жылдың қазан айында метастаздық панкреатикалық қатерлі ісікті емдеу үшін FDA-мен мақұлданды. 2016 жылдың қазан айында Еуропалық Одақта медициналық қолдануға рұқсат берілді.

Аттар

Даму барысында ол CPT 11 деп аталды.