Кіріспе

Уайт аралының оңтүстік-шығыс жағалауының кең ашық шығанағы – Сандоун шығанағы. Бұл Уайт аралының оңтүстік-шығыс жағалауының көп бөлігін алып жатқан кең ашық шығанақ. Ол аралдың солтүстік-шығысындағы Яверлендке жақын Калвер Дауннан басталып, оңтүстік-батыстағы Люккомб ауылына жақын Шанклиннің оңтүстігіне дейін созылады. Луккомбте шығанақ үлкен мүйіспен Астық жардан бөлінген, сол мүйістің үстінде Верхний Вентор орналасқан. Шанклин, Лейк және Сандоун қалалары шығанақтың жағалауында жатыр, ал Люккомб пен Верхний Вентор шығыста Сандоун шығанағына және оңтүстік-батыста Андерклифке панорамалық көрініс ұсынады. Шығанақ теңізден соққан желден салыстырмалы түрде қорғалғандықтан, көбінесе қайықтарды уақытша тоқтатуға пайдаланылады. Сандоун форты, жебе тәрізді бекіністері үшін «Даймонд форты» деп те аталады, ол жағалаудың жоғары жағындағы ескі қамалдың қалдықтарынан салынған. Бұл бұрын сирек қоныстанған аймақты дамыған, гүрілдеген теңіз жағалауындағы курорттарға айналдырды. Жаңа құрылыстардың ішінде ұзын жағажай жолы, көптеген ірі теңіз жағалауындағы қонақүйлер және 875 футтық Сандоун пирсі (1879 жылы ашылғанда 360 фут болған) бар. Шығанақтың бойында Виктория дәуіріне тән архитектураның көптеген мысалдарына тап болуға болады.

География

Сандоун шығанағы – конкордантты жағалаудың тамаша мысалы және Лонгшор ағынының нәтижесінде Шанклиннен Калвер Даунға дейін үздіксіз созылған, жақсы қалыптасқан құмды жағажайларға ие. Бұл шығанақтың құмды жағажайы 5 мильден астам, бұл оны Британ аралдарындағы ең ұзын жағажайлардың бірі етеді. Аймақта әр түрлі құмтас жартастар орналасқан, олар бұрын эрозия мен тұрақсыздықтан зардап шеккен. Халық көп шоғырланған туристік аймақтарға жартастардың құлау қаупі Уайт аралы кеңесін 1988 жылы есеп дайындауға және кең ауқымды құрылымдық тұрақтандыру бағдарламасын іске қосуға мәжбүр етті. Шығанақты ең жақсысы солтүстіктен Калвер Дауннан көруге болады. Уайт аралының жағалау жолы Сандоунның оңтүстігіндегі жардың үстімен немесе Сандоунның солтүстігіндегі бетонды теңіз қорғанымен шығанақтың барлық сызығын бойлай өтеді. Шығанақтың теңіз түбі құм, қабықшалар және қиыршық тастардың қоспасынан тұрады, суы шалқақ. Шығанақтың жалпы ауданы 5 шаршы мильді (13 км²) құрайды.

Теңіз оқиғалары

Сыртқы шығанақ қорғалған бейіт ретінде қолданылады. Құтқаруға мұқтаж кемелер кейде сонда сүйреліп әкелінеді, мысалы, 1979 жылы «Тарпенбек» танкері. 1970 жылы қиын жағдайдағы «Pacific Glory» танкеріне көмектескен құтқару буксирі («Гарри Шарман») құлауының қалдықтары ондаған жылдар бойы Culver Cliffs жағалауының төменгі таяз суында көрінді.