Хорватия жасақ әскері – 2-ші дүйн. соғысында тәуелсіз Хорватия мемлекетінің құрлық әскері. 1941 жылы құрылған, неміс әкімшілігімен келісілген. Жаулардан қорғады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорватияның жергілікті қарулы күштері – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болған Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің қарулы күштерінің құрлық әскерінің бір бөлігі.
The Croatian Home Guard was the land army part of the armed forces of the Independent State of Croatia which existed during World War II.
Құрылу
Хорватияның ішкі күзет қызметі 1941 жылдың сәуір айында, Югославия Корольдігінің құлауынан кейін, Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің (NDH) құрылғаннан бірнеше күн өткен соң құрылды. Бұл неміс оккупациялық билігінің рұқсатымен жасалды. Жаңа хорват қарулы күштерінің міндеті – жаңа мемлекетті сыртқы және ішкі жаулардан қорғау болды. Оның атауы ескі Корольдік хорват үй күзетшісінен – австро-венгр армиясының Корольдік венгрлік Landwehr бөлігінің хорват бөлімінен алынған.
The Croatian Home Guard was founded in April 1941, a few days after the founding of the Independent State of Croatia (NDH) itself, following the collapse of the Kingdom of Yugoslavia. It was done with the authorisation of German occupation authorities. The task of the new Croatian armed forces was to defend the new state against both foreign and domestic enemies. Its name was taken from the old Royal Croatian Home Guard – the Croatian section of the Royal Hungarian Landwehr component of the Austro Hungarian Army.
Ұйым
Хорватияның ішкі күзеті бастапқыда 16 жаяу әскер батальонынан және екі атты әскер эскадрильясынан тұрды – барлығы 16 000 адам. Бастапқы 16 батальон 1941 жылдың мамыр және маусым айлары аралығында тез арада әрқайсысы екі батальоннан тұратын 15 жаяу әскер полкіне дейін ұлғайтылды, олар 5 дивизиялық басқаруға бөлінді, жалпы саны шамамен 55 000 адамды құрады. Қосымша бөлімшелерге Италия қайтарған 35 бұрынғы югослав жеңіл танкысы, төрт инженерлік батальон, 10 артиллерия батальоны (чехтік шығу тегі 105 мм қару-жарақпен жабдықталған), Загребтегі атты әскер полкі және Сараеводағы тәуелсіз атты әскер батальоны кірді. Загреб және Сараевода сәйкесінше орналасқан екі тәуелсіз мотоатқыштар батальоны болды. Жаңадан құрылған армия маусым айында Шығыс Герцеговинадағы сербтердің көтерілісін басып, шілдеде Шығыс және Батыс Боснияда шайқасты. Олар Герцеговинаның шығысында қайтадан шайқасты, онда хорваттардың далматин және славон батальондары жергілікті бөлімшелерді күшейтті. 1941 жылдың соңына қарай NDH әскери күштері 85 000 ішкі күзетші және шамамен 6 000 ұлттық полициядан тұрды. 1943 жылы төрт Ягер бригадасы (5-тен 8-ге дейін) құрылды, әрқайсысы екі полк пен артиллерия тобынан тұратын төрт 500 адамдық батальоннан тұрды, және олар төбелі жерлерге жабдықталды. Ішкі күзет 1943 жылдың соңында ең көп санына жетті, онда 130 000 адам болды. 1944 жылға қарай Хорватия армиясы 90 000 адамнан тұрды, бірақ олардың тек 20 000-ы үш тау, төрт Ягер және сегіз стационарлық гарнизон бригадаларына және 1-ші жалдама оқу дивизиясына ұйымдастырылған майдандық жауынгерлер болды. Хорватияның ішкі күзетіне сонымен қатар әуе күштері кірді, яғни Хорватия Тәуелсіз Мемлекетінің әуе күштері (Zrakoplovstvo Nezavisne Države Hrvatske, немесе ZNDH), оның негізін 500 бұрынғы Корольдік Югославия әуе күштерінің офицері және 1600 сержанты 125 ұшақпен құрады. 1943 жылға қарай ZNDH құрамында 9 775 адам болды және 295 ұшақпен жабдықталды. Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің (Ratna Mornarica Nezavisne Države Hrvatske, немесе RMNDH) шағын теңіз күштері фашистік Италиямен жасалған арнайы келісіммен шектелді. Теңіз күштері бірнеше өзен кемелерінен және 1943 жылдан бастап жағалау күзетінен тұрды. Кассибильдегі қару тоқтатудан кейін Хорватия теңіз күштері кеңейтілді, бірақ одақтас жоғалту Хорватия мемлекетін одан әрі әлсіретті.
The Croatian Home Guard was originally limited to 16 infantry battalions and two cavalry squadrons – 16,000 men in total. The original 16 battalions were soon enlarged to 15 infantry regiments of two battalions each between May and June 1941, organised into five divisional commands, some 55,000 men. Support units included 35 former Yugoslav light tanks returned by Italy, four engineer battalions, 10 artillery battalions (equipped with captured Royal Yugoslav Army 105mm weapons of Czech origin), a cavalry regiment in Zagreb and an independent cavalry battalion at Sarajevo. Two independent motorized infantry battalions were based at Zagreb and Sarajevo respectively. The fledgling Army crushed the revolt by Serbs in eastern Herzegovina in June, and fought in July in eastern and western Bosnia. They fought in eastern Herzegovina again, when Croatian Dalmatian and Slavonian battalions reinforced local units. By the end of 1941, the NDH military forces consisted of 85,000 home guard and the national police force of about 6,000. During 1943, four Jäger Brigades (5th to 8th) were set up, each with four 500 man battalions in two regiments and an artillery group, equipped for hilly terrain. The Home Guard reached its maximum size at the end of 1943, when it had 130,000 men. By 1944, the Croatian Army had 90,000 men, though only 20,000 were front line combat troops, organised in three mountain, four Jager and eight static garrison brigades, and the 1st Recruit Training Division. The Croatian Home Guard also included an air force, the Air Force of the Independent State of Croatia (Zrakoplovstvo Nezavisne Države Hrvatske, or ZNDH), the backbone of which was provided by 500 former Royal Yugoslav Air Force officers and 1,600 NCOs with 125 aircraft. By 1943, the ZNDH was 9,775 strong and equipped with 295 aircraft. The small Navy of the Independent State of Croatia (Ratna Mornarica Nezavisne Države Hrvatske, or RMNDH) was limited by a special treaty with Fascist Italy. The Navy comprised a few riverine craft and, from 1943, coastal patrol boats. After the Armistice of Cassibile, the Croatian Navy was expanded, but the loss of an ally further weakened the Croatian state.
Командалық құрылым
Ішкі күзет Хорватия Ішкі күзет министрлігінің бағынысында болды, 1943 жылы Қарулы күштер министрлігі (MINORS) деп қайта аталды. Министрлер:
The Home Guard was under the command of the Ministry of the Croatian Home Guard, in 1943 renamed to the Ministry of the Armed Forces (MINORS). The ministers were:
Ішкі күзеттің Бас штабы да болды. Бас штаб бастықтары:
The Home Guard also had its General Staff. Chiefs of the General Staff included:
Кемшіліктері
Екінші дүниежүзілік соғыстағы Балқандағы барлық отандық әскери құралымдардың ішінде ең жақсы қаруланған және ең жақсы логистикалық қолдау мен инфрақұрылымы болғанына қарамастан, Хорватияның қарулы күштері (Домбрани) түрлі себептерге байланысты тиімді жауынгерлік күш бола алмады. Ең негізгі себеп – кәсіби офицерлердің жетіспеуі. Бастапқыда, ескі Югославия армиясының көптеген этникалық хорват офицерлері Хорватия қарулы күштеріне қосылғанмен, олардың көпшілігі толыққанды ерікті түрде емес, жаңа Усташе қуыршақ режимі тарапынан сенімсіздікпен қарастырылды. Оның орнына жоғары шендерге бұрынғы Австро-Венгрия офицерлері тағайындалды. Олар көбінесе зейнеткерлік жасындағы, қазіргі заманғы соғыс тактикасы туралы білімі аз адамдар еді. NDH билігі офицерлік училищалар ашып, жас офицерлерді Италия мен Германияда оқыту арқылы бұл мәселені шешуге тырысты, бірақ бұл шаралар соғыстың барысына ықпал ету үшін тым кеш болды. Тағы бір маңызды себеп – Хорватия қарулы күштері мен Усташе жасақтары арасындағы бәсекелестік. Усташе жасақтары Хорватия қарулы күштерінен сандар жағынан кем болғанымен, сенімділігімен көзге түсті. Бұл екі құрылым өз қызметтерін үйлестіре алмады, ал Усташе жасақтары Хорватия қарулы күштерінен азайып бара жатқан ресурстарды иелене берді. Үшінші, және маңыздырақ себеп – этникалық хорваттар арасында Усташе режиміне қолдаудың біртіндеп төмендеуі. Бұған Далмацияның Италияға берілуі, содан кейін Хорватия қарулы күштерінің әскерлерін Германия тарапынан Шығыс майданда «пушка еті» ретінде пайдалану мүмкіндігі ықпал етті – бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ауыр тәжірибе қайталанып отырды. Бұл үрдіс, Остік державалардың, және олармен бірге NDH-ның соғысты жоғалту ықтималдығы арта түскенде күшейді. Домбранидің Усташелердің қатыгез саясатына наразылығы, Ясеновац концлагерь жүйесінде Хорватия қарулы күштерінің әскерлеріне қатысты қуғын-сүргінге, депортацияға және жаппай қырғынға әкелді.
Despite being the best armed and having the best logistics and infrastructure of all the domestic military formations in the World War II Balkans, the Croatian Home Guard failed to become an efficient fighting force for a variety of reasons. The most immediate reason was the lack of professional officers. Although initially significant numbers of ethnic Croat officers from the old Yugoslav army joined the Croatian Home Guard, most not entirely voluntarily, they were mistrusted by the new Ustaše puppet regime. Instead, the higher ranks were filled by presumably more reliable former Austro Hungarian officers. Those men were older, retired and generally had little knowledge of modern warfare. NDH authorities tried to remedy this by forming officer schools and having junior staff trained in Italy and Germany, but effects of this policy came too late to affect the outcome of the war. The other, more practical, reason was the rivalry between the Croatian Home Guard and the Ustaše Militia , the less numerous but yet more reliable paramilitary formation. Those two formations never properly integrated their activities and the Militia was gradually taking more and more dwindling resources from the Home Guard. Third and, arguably, most important reason, the gradual decline in support for the Ustaše regime among ethnic Croats, first fuelled by the abandonment of Dalmatia to Italy, then by the prospect of Home Guard troops being used by the Germans as cannon fodder on the Eastern Front – a repeat of the same traumatic experience from the First World War. This process intensified while the prospect of the Axis powers, and NDH with them, losing the war was getting more certain. Domobrani dissention, over the sadistic policies of the Ustaše, led to the outright persecution, deportation, and murder of Home Guard soldiers within the Jasenovac concentration camp system.
Ақаулар
1941 жылдың өзінде Хорватияның ішкі әскерлеріне қарсылық топтарының өкілдері еніп кіріп жатқан. Діни ағымға бөлінбеген идеологияға негізделген және хорват мемлекеттілігін желеу ретінде пайдаланған Югослав партизандары, сербтер басымдығындағы четниктерге қарағанда, ішкі әскерлерге енуде көбірек табысқа жетті. Бір жыл өткен соң, бұл хорват партизан командирлері ішкі әскерді өздерінің "жарақ-жабдық қоймасы" деп атауында көрінді, себебі оның құрамы қару-жарақ, оқ-дәрі, тұтыну тауарлары және барлау ақпаратының сенімді көзі болып табылды.
As early as 1941, the Croatian Home Guards was being infiltrated by resistance groups. Yugoslav Partisans, who were based on non sectarian ideology and had Croatian statehood as part of their pretext, were more successful in making inroads into the Home Guard than Serb dominated Chetniks. A year later, this manifested in Croatian Partisan commanders referring to the Home Guard as their "supply depot", due to its personnel being reliable source of arms, ammunition, general supplies, and intelligence.
Соңғы кезеңдер
1943 жылдың қыркүйегінде Италияның капитуляциясынан кейін және Батыс одақтастарының алғашқы көмек жөнелтуінен кейін Югославиядағы әскери жағдай партизандардың пайдасына одан да күрт өзгерді. 1944 жылдың ортасына қарай көптеген Отан қорғаушылар мен бөлімшелер партизандарға ашық түрде қосыла бастады, бұл батальон көлеміндегі құралымдарды және кейбір ZNDH ұшақтарын қамтитын жаппай дезертирліктердің кейбір жағдайларына әкелді. 1944 жылдың қарашасына қарай, дезертирліктер мен бас тартулар, сондай-ақ әскерлердің усташе бригадаларына немесе 369-шы, 373-ші және 392-ші легионерлік дивизияларға (герман офицерлерінің басшылығымен хорват әскерлерімен бірге Вермахт жаяу әскер дивизиялары) қосылуы Хорваттың ішкі гвардиясының санын 70 000 адамға дейін қысқартты. 1945 жылдың басынан бастап хорват дивизиялары әртүрлі неміс корпустарына бөлінді және 1945 жылдың наурызына қарай Оңтүстік майданды ұстады. Тәуелсіз Хорватия мемлекетінің Әуе күштері мен Хорватия әуе күштері легионының (Hrvatska Zrakoplovna Legija, немесе HZL) бөлімдері Шығыс майданнан оралғаннан кейін 1945 жылдың мамырына дейін әуеден қолдау көрсетті (шабуыл, ұрыс және көлік), британдық Корольдік әуе күштері, АҚШ Әуе күштері және Кеңес Әуе күштері қарсылас ұшақтарын кездестіріп, кейде жеңді. 1944 жыл ZNDH үшін апатты жыл болғанымен, ұшақтардың жоғалуы 234-ке жетті, негізінен жерде, ол 1945 жылға 196 ұшақпен кірді. 1945 жылдың алғашқы айларында Германиядан жаңа ұшақтарды жеткізу жалғасты. 1945 жылдың сәуірінде соңғы партия ретінде неміс Messerschmitt Bf 109G және K ұшақтары жеткізілді. 1945 жылдың сәуірінде ZNDH-де әлі 176 ұшақ болды. 1945 жылдың наурыз айының соңында хорват әскерінің қолбасшылығына майданның әлі де тұрақтанғандығы белгілі болды, бірақ олар оқ-дәрілердің жетіспеушілігіне байланысты жеңіледі. Осы себепті Италиядан солтүстікке қарай алға жылжушы ағылшын әскерлеріне берілу үшін Австрияға кері шегіну туралы шешім қабылданды. 1945 жылдың мамыр айында Партизандардың соңғы шабуылдарынан кейін және NDH құлдырауынан кейін қалған Отан қорғаушы бөлімшелері басқа Ось күштеріне және азаматтық босқындарға қосылып, Батыс одақтастары арасында баспана іздеудің соңғы үмітсіз әрекетіне қатысты. Бұл көптеген Отан қорғаушылардың Блейбург репатриациясының құрбаны болуына әкелді, оның барысында жеңіске жеткен партизандар қолға түскен Отан қорғаушыларды қолға түскен усташтардан бөлек ұстауды немесе тіпті оған жеңілдік көрсетуді көрсетпеді. Бұл сынақтан аман қалған Отан қорғаушылар, сондай-ақ олардың отбасы мүшелері Титоның Югославиясында екінші дәрежелі азаматтар ретінде қарастырылды, бірақ кейбір ерекшеліктер болды, әсіресе, әйгілі спорт комментаторы Младен Делич. 1945 жылы партизандар Загребтің Мирогой зиратындағы орталық Отан қорғаушылар зиратын да жойды.
Following the capitulation of Italy in September 1943 and the first aid shipments from the Western Allies, the military situation in Yugoslavia began to even more dramatically shift in favour of the Partisans. By mid 1944, many Home Guard personnel and units began to openly side with Partisans, leading to some instances of mass defections that included battalion size formations as well as some ZNDH aircraft. By November 1944 the defections and desertions, as well as the creaming off of troops to the Ustashe Brigades or the 369th, 373rd, and 392nd so called legionnaire divisions (Wehrmacht infantry divisions with Croatian troops under a German officer cadre) reduced the size of the Croatian Home Guard to 70,000 men, From early 1945, the Croatian divisions were allocated to various German corps and by March 1945 were holding the Southern Front. The Air Force of the Independent State of Croatia and the units of the Croatian Air Force Legion (Hrvatska Zrakoplovna Legija, or HZL), returned from service on the Eastern Front provided some level of air support (attack, fighter and transport) right up until May 1945, encountering and sometimes defeating opposing aircraft from the British Royal Air Force, United States Army Air Force and the Soviet Air Force. Although 1944 had been a catastrophic year for the ZNDH, with aircraft losses amounting to 234, primarily on the ground, it entered 1945 with 196 planes. Further deliveries of new aircraft from Germany continued in the early months of 1945 to replace losses. April 1945 saw the final deliveries of up to date German Messerschmitt Bf 109G and K fighter aircraft and the ZNDH still had 176 aircraft on its strength in April 1945. By the end of March, 1945, it was obvious to the Croatian army command that, although the front remained intact, they would eventually be defeated by sheer lack of ammunition. For this reason, the decision was made to retreat into Austria, in order to surrender to the British forces advancing north from Italy. In May 1945, following the final Partisan offensive and collapse of the NDH, remaining Home Guard units joined other Axis forces and civilian refugees in the last desperate attempt to seek shelter among Western Allies. This resulted in many Home Guards becoming victims of the Bleiburg repatriations during which the victorious Partisans showed little mercy or even tendency to treat captured Home Guards separately from captured Ustashas. Those Home Guards who survived the ordeal, as well as members of their families, were mostly treated as second class citizens in Tito's Yugoslavia, although there were some exceptions, most notably with the legendary sportscaster Mladen Delić. In 1945 the Partisans also destroyed the central Home Guard cemetery in Zagreb's Mirogoj Cemetery.
Қазіргі Хорватиядағы үй күзетшісі
Хорватия Югослав соғыстары кезінде тәуелсіздік алғаннан кейін, Франжо Туджман басшылығымен жаңа үкімет тарихи Ұлттық гвардияны қайта құру процесін бастады. Ұлттық гвардияның қайта жандандырылуы, негізінен, сақталған мүшелеріне зейнетақы және басқа мемлекеттік жәрдемақылар берілуімен көрінеді. Соғыс кезінде мүгедектік алған Ұлттық гвардия мүшелері 1992 жылы партизан ардагерлерімен теңестірілді, мемлекет тарапынан мойындалды. Ұлттық гвардия Хорватия демократиялық Республикасын құруға көмектескені үшін үкімет тарапынан да құрметке ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы олардың рөліне қатысты ресми тарихи қайта қарау болған жоқ, ал зейнетақы төлеуі әлеуметтік қамтамасыз ету шарасы ретінде қарастырылады, себебі көптеген сақталған мүшелер коммунистік билік кезінде өздерін асырауға және жұмыс табуға мүмкіндік алмады. Жергілікті негізде құрылған Хорват армиясының полктері Ұлттық гвардия полктері (Domobranska pukovnija) деп аталды. Олар алғаш рет 1991 жылдың 24 желтоқсанында Хорватия Тәуелсіздік соғысы кезінде құрылды және 2003 жылғы қайта ұйымдастыру барысында таратылды.
As Croatia gained independence during the Yugoslav wars, the new government under the presidency of Franjo Tuđman began the process of re building the historical Home Guards. The rehabilitation of Home Guards is only reflected in surviving Home Guards receiving pensions and other state benefits. Home Guards disabled during the war received state recognition in 1992 equivalent to Partisan veterans. The Home Guard has also received recognition from the government in helping to establish the democratic Republic of Croatia. There has been no official historical revisionism of their role in World War II, and the measure of providing pensions is viewed just as a social security measure because most of the surviving members could not provide for themselves under the communist rule, not being able to gain employment, etc. The local based Croatian Army regiments were named the Home Guard Regiments (Domobranska pukovnija). They were first created on 24 December 1991, during the Croatian War of Independence, and ceased to exist in a 2003 reorganization.