Итальяндық Далмация провинциясы: 1941-43 ж. Хорватия жерлерінен құрылған, Италияның басқаруындағы аймақ. Орталық – Сплит қаласы. Тарихы, саяси жағдайы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Итальяндық Далмация губернаторлығының провинциясы
сол аттас итальян қаласы
Спалато провинциясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылдың мамыр айында құрылған («Regio Decreto Legge del 18 maggio 1941» бойынша) Итальяндық Далмация губернаторлығының провинциясы болды. Ол 1943 жылдың қыркүйегіне дейін сақталды.
Province of the Italian Governorate of Dalmatia
the similarly named Italian city
Province of Spalato was a province of the Italian Governorate of Dalmatia, created in May 1941 during World War II (by the "Regio Decreto Legge del 18 maggio 1941"). It lasted until September 1943.
Тарих
Құмаралық Тәуелсіз Хорватия мемлекеті 1941 жылғы 18 мамырдағы Рим шарттары бойынша Адриатика теңізінің кең жағалау аймақтарын Италияның фашистік корольдігіне өткізді. Италияның үстемдік еткен Ұлттық фашистік партиясы хорват фашистік усташа қозғалысын қолдады. Италия 1941 жылғы сәуірдегі соғыста Югославияның тарауынан кейін усташа жетекшісі Анте Павеличті хорват құыршақ мемлекетінің басшысы етіп тағайындады. Аймаққа өткізілген қалалардың арасында Далмациядағы Сплит те болды. Италия сол аймақта 1943 жылдың қыркүйегіне дейін сақталған бірнеше провинцияларды (әкімшілік аудандарды) құрды. Олардың бірі – Спалато провинциясы. Әкімшілік орталығы Спалато қаласы болды (Сплиттің итальянша атауы). Провинцияның ауданы 1075 шаршы километрді, ал халқы 128 000 адамды құрады. Провинция тұрғындарының көп бөлігі хорваттар болды, бірақ 3000-нан астам далматин итальяндықтары болды (тек Сплитте 1940 жылы 1000-нан астам адам тұрды, тіпті 19 ғасырдың ортасында қала тұрғындарының үштен бірінен астам болған кезде олардың саны азайды). Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Италияға өткен Ластово аралы провинцияға қосылды. Итальяндықтар дамылмаған аймақты жақсарту процесін дереу бастады, ауруханалардан мектептерге және кәріз жүйелеріне дейін қажетті инфрақұрылымдарды құрды. Муссолинидің бұйрығымен 1941 жылдың шілдесінде мәжбүрлі итальяндықтандыру процесі басталды (Венеция Далмациясының тарихымен байланысты). Осының салдарынан 1941 жылдың жазының соңында хорваттар итальяндық жаулауға қарсы қарсылық көрсету қозғалысын ұйымдастырды, бірақ 1943 жылдың көктеміне/жазына дейін елеулі нәтиже бермеді. Сонымен қатар, 1942 жылдың көктемінде Италияның FIGC басқаруымен футбол командасы Associazione Calcio Spalato құрылды, ол итальян чемпионаттарында өнер көрсетті. Осы уақытта 1941 және 1942 жылдары көптеген еврейлер мен сербтер хорват усташалары басқаратын жақын маңдағы аймақтардан қашып, қалаға паналады. 1943 жылдың қыркүйегінде неміс әскері одақтастарға бас берген итальяндықтардан аймақты басып алды және неміс басқыншылары мен Иосип Броз Титоның партизандық отрядтары арасында қатыгез партизандық соғыс басталды. Провинция сол қыркүйек айында таратылып, кейін Анте Павеличтің құыршақ Хорватиясына қосылды.
The puppet Independent State of Croatia ceded by the Treaties of Rome of 18 May 1941, extensive Adriatic coastal areas to the Fascist Kingdom of Italy. The ruling Italian National Fascist Party was a patron of Croatian fascist Ustasha Movement. Italy placed Ustasha leader Ante Pavelić as the head of Croatian puppet State after the dissolution of Yugoslavia in the April War 1941. Among the ceded areas was the city of Split in Dalmatia. Italy created some provinces (administrative districts) in that region, that lasted until September 1943. One was the province of Spalato. The administrative capital was the city of Spalato (Italian name for Split). The province had an area of 1,075 square kilometers and a population of 128,000 inhabitants. Most of the province's inhabitants were Croats, but there were more than 3,000 Dalmatian Italians (in Split alone there were over 1,000 in 1940, even if very few in number compared to the mid 19th century, when they were over a third of the city's inhabitants). The island of Lastovo, ceded after World War I to Italy and renamed Lagosta, was united to the province. The Italians started immediately a process of improvement in the underdeveloped area, creating needed infrastructures from hospitals to schools and sewages. Under orders of Mussolini, it was also started in July 1941 a process of forced Italianization (related to the history of Venetian Dalmatia). Because of this, in the end of summer 1941 there was a resistance movement of Croats against the Italian conquest, but without huge consequences until spring/summer 1943. Furthermore, in spring 1942 was created the football team Associazione Calcio Spalato, that was ruled by the Italian FIGC in the Italian championships. Meanwhile, in 1941 and 1942 many Jews and some Serbs took refuge in the city, escaping from the nearby regions ruled by the Croatian Ustaše. In September 1943 the German army took control of the region from the Italians, who had surrendered to the Allies, and soon started a terrible guerrilla war between the German occupiers and Josip Broz Tito's partisans. The province was cancelled in the same September and later annexed to Ante Pavelić's puppet Croatia.