Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстың бөлігі
Part of World War II
Екінші дүниежүзілік соғыстың Балқан науқаны 1940 жылғы 28 қазанда Италияның Грекияға басып кіруімен басталды. 1941 жылдың басында Италияның шабуылы тоқтап, грек әскерлерінің қарсы шабуылы Албанияға дейін жетті. Германия Италияға көмектесу үшін Румыния мен Болгарияға әскер орналастырып, Грекияға шығыстан шабуыл жасауға тырысты. Осы уақытта британдықтар грек қорғанысын нығайту үшін әскер мен авиация жіберді. 27 наурызда Югославиядағы мемлекеттік төңкеріс Адольф Гитлерді сол елді басып алуға бұйрық беруге мәжбүр етті. Германия мен Италияның Югославияға шабуылы 1941 жылғы 6 сәуірде Грекия үшін жаңа шайқаспен бірге басталды; 11 сәуірде Венгрия да шабуылға қосылды. 17 сәуірде югославтар келісімге келді, ал 30 сәуірге дейін Грекияның барлық құрлық бөлігі неміс немесе итальяндық бақылауына өтті. 20 мамырда Германия Критке әуеден шабуыл жасады, ал 1 маусымға дейін аралдағы барлық грек және британдық күштер жасырынды. Болгария сәуірдегі шабуылдарға қатыспағанымен, жақын арада Балқандағы соғыстың қалған бөлігі үшін Югославия мен Грекияның бір бөлігін басып алды.
The Balkans campaign of World War II began with the Italian invasion of Greece on 28 October 1940. In the early months of 1941, Italy's offensive had stalled and a Greek counter offensive pushed into Albania. Germany sought to aid Italy by deploying troops to Romania and Bulgaria and attacking Greece from the east. Meanwhile, the British landed troops and aircraft to shore up Greek defences. A coup d'état in Yugoslavia on 27 March caused Adolf Hitler to order the conquest of that country. The invasion of Yugoslavia by Germany and Italy began on 6 April 1941, simultaneously with the new Battle of Greece; on 11 April, Hungary joined the invasion. By 17 April the Yugoslavs had signed an armistice, and by 30 April all of mainland Greece was under German or Italian control. On 20 May Germany invaded Crete by air, and by 1 June all remaining Greek and British forces on the island had surrendered. Although it had not participated in the attacks in April, Bulgaria occupied parts of both Yugoslavia and Greece shortly thereafter for the remainder of the war in the Balkans.
Өмірбаян
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Осман империясы мен Австро-Венгрия империясының толық құлдырауымен албандар Италия патшалығынан дәстүрлі жауларынан қорғану үшін көмек сұрады. 1919 жылы АҚШ президенті Вудро Вильсонның қарсылығы арқасында Париж бейбітшілік конференциясында Албанияның аумақтық тұтастығы расталды, себебі Еуропалық державалар Албанияны көрші елдер арасында бөлуді жоспарлаған еді. Бірақ 1925 жылдан бастап Италияның диктаторы Бенито Муссолини Албанияны басып алуға тырысты. 1928 жылы Албания Зог I басқаратын патшалыққа айналды, ол тайпа басшысы және бұрынғы премьер-министр болатын. Зог албан ішкі істерінде итальяндықтардың ықпалын тоқтатуға күш жеткізбеді. 1939 жылдың 7 сәуірінде Муссолини әскерлері Албанияны басып алып, Зогты құлатып, елді Италия империясына қосты.
After World War I, with the complete collapse of the Ottoman Empire and the Austro Hungarian Empire, the Albanians looked to the Kingdom of Italy for protection against its traditional enemies. In 1919, Albania's territorial integrity was confirmed at the Paris Peace Conference after United States President Woodrow Wilson opposed a plan by the European powers to divide Albania amongst its neighbors. However, after 1925, Italian dictator Benito Mussolini sought to dominate Albania. In 1928, Albania became a kingdom under Zog I, who was a clan chief and former Prime Minister. Zog failed to stave off Italian ascendancy in Albanian internal affairs. On 7 April 1939, Mussolini's troops occupied Albania, overthrew Zog, and annexed the country to the Italian Empire.
Грек-итальян соғысы
Италияның Грекияға шабуылы 1940 жылдың 28 қазанынан 1941 жылдың 30 сәуіріне дейін жалғасты. Италия әскерлері Грекияға басып кірді, бірақ шектеулі табысқа жетті. Бірақ көп ұзамай гректер қарсы шабуылға көшіп, итальяндықтарды Албания шекарасына дейін кері тартты. Осы кезеңде Ұлыбритания Грекияны Корольдік әуе күштерімен қолдады, бірақ Солтүстік Африкадағы операцияларға байланысты британдық және Ұлттар Достастығының құрлық әскерлерінің Грекияға келуі кешікті. Италиялықтар қыстың көп бөлігін Албанияның шамамен үштен екі бөлігін бақылауда ұстап тұратын шекараны тұрақтандыруға жұмсады. 1941 жылдың наурыз айында күтілген итальяндық шабуыл аз ғана аумақтық пайда әкелді. Адольф Гитлер басқаратын Германия сәуір айында араласып, Югославияны сәтті басып алғаннан кейін Грекияға шабуыл жасады.
The Italian invasion of Greece lasted from 28 October 1940 to 30 April 1941. Italian forces invaded Greece and made limited gains. But soon the Greeks counter attacked and the Italians were driven back to the Albanian border. In this period the United Kingdom was supporting the Greeks with the Royal Air Force, but the arrival of British and Commonwealth ground troops in Greece was delayed due to operations in North Africa. The Italians spent much of the winter stabilizing a line which left them in control of only about two thirds of Albania. A much anticipated Italian offensive in March 1941 resulted in few territorial gains. Germany, led by Adolf Hitler, intervened in April and invaded Greece after the successful invasion of Yugoslavia.
Югославияға шабуыл
Югославияға шабуыл (сонымен қатар "25-ші операция" деп аталады) 1941 жылдың 6 сәуірінде басталды және 17 сәуірде Югославия Корольдігінің армиясының толық капитуляциясымен аяқталды. Шабуыл жасаған Одіс державалары (нацистік Германия, фашистік Италия және Венгрия) Югославия Корольдігін басып алып, бөліп жіберді. Босния мен Герцеговинаны, Хорватияның бір бөлігін және Сирмияны біріктіру арқылы Германия мен Италия "Тәуелсіз Хорватия мемлекетін" (Nezavisna Država Hrvatska, NDH) құрды. Бұрынғы Сербия Корольдігінің және Банаттың бір бөлігіндегі аумақтарда Германия әскери басшылығының басып алған аймағында немістер Милан Недич басқаратын "Ұлттық құтқару үкіметін" тағайындады. Черногория итальяндық оккупацияда қалды, ал Болгарияға Югославияның шығыс аймақтарын, оның ішінде қазіргі Солтүстік Македонияның көп бөлігін аннексиялауға рұқсат берілді.
The invasion of Yugoslavia (also known as "Operation 25") began on 6 April 1941 and ended with the unconditional surrender of the Royal Yugoslav Army on 17 April. The invading Axis powers (Nazi Germany, Fascist Italy, and Hungary) occupied and dismembered the Kingdom of Yugoslavia. By cobbling together Bosnia and Herzegovina, some parts of Croatia, and Syrmia, the "Independent State of Croatia" (Nezavisna Država Hrvatska, NDH) was created by Germany and Italy. In some of the territory of the former Kingdom of Serbia and the Banat, the German occupied Territory of the Military Commander in Serbia, the Germans appointed a puppet government, the Government of National Salvation led by Milan Nedić. Montenegro remained under Italian occupation, and Bulgaria was permitted to annex eastern areas of Yugoslavia, including most of modern day North Macedonia.
Грекия шайқасы
Гитлер 1940 жылы қарашада Грекияға шабуыл жоспарлай бастады, британдықтар Крит және Лемнос аралдарын басып алғаннан кейін. Ол 1940 жылы 13 желтоқсанда Грекияға шабуыл жасауды бұйырды, бұл операцияның кодолық атауы Unternehmen Marita (Операция Марта) болды. Операцияның мақсаты – британдықтардың румын мұнай кен орындарына соққыға жететін әуе базаларын құруына жол бермеу. 1941 жылы 6 сәуірде неміс әскері Солтүстік Грекияға шабуыл жасады, ал басқа күштер Югославияға шабуылдады. Оңтүстік Югославиядағы югославтық қорғаныс шебін бұзу арқылы Германия Солтүстік Грекиядағы шайқас алаңдарына қосымша күштер жіберуге мүмкіндік алды. Неміс әскері грек Метаксас желісінің бекіністерін айналып өтіп, британдық экспедициялық корпустың көмегіне қарамастан, Оңтүстік Грекия қалаларын басып алуға кірісті. Грекия шайқасы Германияның Афинаға кіруімен және Пелопоннес аймағын басып алуымен аяқталды. Бірақ шамамен 40 000 одақтас әскері Критке эвакуацияланды, бұл соғыс тарихындағы ең ірі әуе шабуылына – Меркур операциясына немесе Крит шайқасына – себеп болды.
Hitler began planning to invade Greece in November 1940, after the British occupied Crete and Lemnos. He ordered the invasion of Greece — code named Unternehmen Marita (Operation Marita) — on 13 December 1940 for execution in March 1941. The stated aim of the operation was to prevent the British from getting air bases within striking range of the Romanian oilfields. On 6 April 1941, the German Army invaded northern Greece, while other elements launched an attack against Yugoslavia. Breaking through the Yugoslav lines in southern Yugoslavia allowed Germany to send reinforcements to the battlefields of northern Greece. The German army out flanked the Greek Metaxas Line fortifications and, despite the assistance provided by a British expeditionary corps, set out to capture the southern Greek cities. The Battle of Greece ended with the German entry into Athens and the capture of the Peloponnese, although about 40,000 Allied soldiers were evacuated to Crete, prompting one of the largest airborne attacks in the history of warfare: Operation Merkur, or the Battle of Crete.
Крит шайқасы
1941 жылы 20 мамырда неміс парашютистері аралды басып алу үшін Солтүстік Криттің әуежайларына түсірілді. Олар одақтас күштер мен жергілікті крит халқының күшті қарсылығына тап болды, бірақ соңында қорғаушылар неміс әскерлеріне жеңіліп қалды. 27 мамырда британ үкіметі эвакуация жасауға бұйрық берді және қалған күштер 1 маусымда капитуляциялады. Дегенмен, парашютистердің ауыр шығындары Вермахттың жоғарғы бас қолбасшылығын соғыстың қалған бөлігінде ірі масштабты әуе шабуылдарынан бас тартуға итермеледі.
On 20 May 1941, German paratroopers were dropped over the airfields of northern Crete to occupy the island. They were met by heavy resistance from Allied forces and the local Cretan population but eventually the defenders were overwhelmed by the German forces. The British Government ordered an evacuation on 27 May and the remaining forces surrendered on 1 June. However, the heavy losses incurred by the paratroopers convinced the Supreme Command of the Wehrmacht to abandon large scale airborne operations for the remainder of the war.
Нәтиже
1941 жылдың 1 маусымына дейін Албания, Югославия және Грекияның барлығы Остік державалардың бақылауына көшті. Грекия үштік оккупация астында болды, ал Югославия таратылып, оккупацияланды. Германия маңызды стратегиялық үстемдікке қол жеткізді: Жерорта теңізіне тікелей қатынас.
By 1 June 1941, all of Albania, Yugoslavia and Greece were under Axis control. Greece was placed under triple occupation, and Yugoslavia was dissolved and occupied. Germany had gained a significant strategic advantage: direct access to the Mediterranean.
Болгарияның басып алуы
1941 жылы 6 сәуірде Болгария үкіметі ресми түрде Осі державаларына қосылғанына қарамастан, Югославияға шабуылға және Греция шайқасына қатыспады. 20 сәуірде болгар армиясы Германияның бұрын басып алған Батыс Фракияның көп бөлігі мен Грекияның Шығыс Македония провинциясын басып алды, мақсаты – Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Эгей теңізіне шығу жолын қайтару еді. Болгария әскерлері сонымен қатар Шығыс Сербияның көп бөлігін басып алды, онда Вардар Бановинасы Болгария мен италияндықтар арасында бөлістірілді.
On 6 April 1941, despite having officially joined the Axis Powers, the Bulgarian government did not participate in the invasion of Yugoslavia and the Battle of Greece. On 20 April, the Bulgarian Army occupied most of Western Thrace and the Greek province of Eastern Macedonia, which had been already conquered by Germany, with the goal of restoring its pre World War I outlet to the Aegean Sea. Bulgarian troops also occupied much of eastern Serbia, where Vardar Banovina was divided between Bulgaria and the Italians.
Қарсылық қозғалыстары
Соғыстың қалған бөлігінде, югослав, грек және албандық белсенді қарсылық қозғалыстары Германия мен оның одақтастарын осы үш елде жүздеген мың сарбазды тұрақты түрде гарнизонмен қамтамасыз етуге мәжбүр етті, осылайша оларды басқа майданға жіберу мүмкіндігінен айырды. Әсіресе 1943 жылдан кейін Югославияда одақтастардың шабуылдау қаупі және партизандардың әрекеттері ірі масштабты қарсы-партизандық операцияларды талап етті, онда бірнеше дивизиялар жұмылдырылды.
Throughout the remainder of the war, active Yugoslav, Greek, and Albanian resistance movements forced Germany and its allies to garrison hundreds of thousands of soldiers permanently in the three countries, denying them to the other fronts. Especially in Yugoslavia after 1943, the threat of an Allied invasion and the activities of the partisans necessitated large scale counter insurgency operations, involving several divisions.