Кіріспе

1962 жылғы жапондық тарихи ойын-сауық телесериалы

"Самурай" – 1960 жылдардың басында Senkosha Productions компаниясы түсірген жапондық тарихи ойын-сауық телесериалы. Оның түпнұсқа жапонша атауы – "Онмицу Кенши" (隠密剣士). Сериал 1962 жылы TBS телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді және 1965 жылға дейін үздіксіз он жеке сюжеттік желі (маусым) бойы, әдетте әрқайсысы 13 бөлімнен тұрады. Сонымен қатар, Toei Company компаниясы телесериалды жасаған сол команданың күшімен 1964 жылы екі қара-ақ көркем фильм және сахналық қойылым жасады. "Самурай" бастапқыда өте тар бюджетке ие болғанына қарамастан, үлкен табысқа ие болды. Бұл Австралияда көрсетілген алғашқы жапондық телебағдарлама болды, ол 1964 жылы тұңғыш рет көрсетіліп, сол кездегі жергілікті жас көрермендер арасында үлкен жанкүйерлер қатарын құрды және тез арада культты сүйіктіге айналды. Австралиядағы үлкен танымалдылығына және Жапония, Жаңа Зеландия және Филиппин елдеріндегі табысына қарамастан, сериал басқа елдерде кеңінен көрсетілмеді және оның даңқы негізінен сол елдермен шектелді. 1965 жылы "Жаңа самурай" (新隠密剣士) атты спин-офф сериал жарық көрді, онда мүлдем жаңа басты кейіпкер болды, ол бастапқы серияның 128 бөліміне қарағанда тек 39 бөлімнен тұрды. 1973 жылы ремейк жасау және кейін қайта жаңарту әрекетінің сәтсіздігінен кейін 26 жаңа бөлімге арналған түсті телесериал түсірілді. Барлық телесериалдар Takeda Pharmaceutical компаниясымен демеушілік етілді.

Әңгіме

Сериалда самурай детективі/шпионы Акикуса Шинтароның (秋草新太郎) (Коичи Осе ойнады) басынан өткен оқиғалары бейнеленген, оның нағыз аты – Мацудайра Нобучиё, Токугаваның 11-ші шогуны Токугава Иенаридің үлкен ағасы, ол әлі жас. Нобучиё шешесінің ұлы болғандықтан, билікке талап етуге құқығы жоқ, сондықтан ол бәсекелес феодалдардың қастандықтарын анықтап, жою мақсатымен Шинтаро деген саяхатшы қылышкердің кейпін киеді, осылайша кіші інісін қорғайды. Алғашқы жоспарда әрқайсысы өз алдына жеке кейіпкерлері бар төрт әңгіме жасау көзделіпті, бірақ Шинтаро көрермендерге қатты ұнады, сондықтан ол серияның соңына дейін қалып қойды. Ол, жоғарғы кеңесші лорд Мацудайра Саданобудың құпия тапсырмаларымен, негізінен орталық Хоншу аймағындағы әртүрлі феодтарда ақпарат жинап, қарсыластың жауынгерлерімен және тыңшыларымен күреседі, көбінесе адал ниндзясы Томбей Тұман (霧の遁兵衛, Кири но Тонбей) (Фуюкичи Маки ойнайды) оған көмектеседі.

Кейіпкерлер

Акикуса Шинтаро «Самурай» атты барлық он әңгімеде басты кейіпкер ретінде пайда болды, соңғы рет «Дуэль» атты соңғы эпизодта көрінді, онда ол өзінің басты қарсыласы Коганың Конгосымен бірге қайықта көрінеді, көлде өлімге дейін жекпе-жекке түсуге дайын тұрғандай. Ол қарапайым халықтың арасында ронин (бастығы жоқ самурай) болып өмір сүреді, Иенаридің шогун орнын қорғау үшін жасырын жұмыс істейді. Шинтаро – самурайлардың дәстүрлі екі қылышын (ұзын катана және қысқа вакизаши) шебер қолданатын қылышбаз. Ол көбінесе кимоно киеді, кейде хакамамен бірге, және оның шашы жоғарыдан жиналған (бірінші маусымда түйін және жартылай қырқылған бас). Сериалдың екінші басты кейіпкері – Томбей Бұлт, Ига ниндзясының шебері, шогунның қасқын қорғау үшін жұмысқа алған Отивабаншудың ең жақсысы саналады. Ол үшінші сюжеттік желіде (Австралия телеарнасындағы екінші маусымда) алғаш рет пайда болады және бірден Шинтароның тұрақты серігіне айналады. Томбей – маскировка шебері, шюрикендерді, қылыштарды (кері ұстау әдісін қолдана отырып) және ілгектерді шебер қолданады, сонымен қатар Иганың қосымша күштерін шақыра алады. Екеуі бір-бірінің өмірін көптеген рет сақтап қалды. Оның киімі – қара киімді ниндзя қарсыластарынан өзгеше, шиноби шозоку Ига киімінің сұр түсті нұсқасы, және ол шонамаге түйінмен жиналған шашын киеді, кейде сұр ниндзя капюшонмен жабады. Кейін Шинтароға үй жануары – маймылмен бірге келген жас бала Баба Шусаку (Омори Шунсуке сомдады, ал бірінші фильмде Мицуру Такеучи оны алмастырды) да қосылады. Сериалдың ең есте қаларлық кейіпкерлерінің бірі – ниндзя қарсыластары, әсіресе қайта-қайта ойнаған Бин Амацу.

Музыка

"Самурай" сериалына қосатын музыканы Хироки Огава жазған, және ол сол кездегі жаңашылдыққа толы болды. Ол батыс және дәстүрлі аспаптарды пайдаланады, соққы аспаптары маңызды рөл атқарады. Сериалдың тақырып әні жиі орындалады, әртүрлі тональностьтар мен тембрде вокалдық және аспаптық нұсқаларымен. Сериал бойына қайталап келетін бірнеше лейтмотивтер де бар. Жеке эпизодтардың өзіндік музыкалық тақырыптары болады, олардың ең танымалдары – "құшақтап жүгіру" музыкасы, "Фантом ниндзялар" эпизодындағы "Өлім үйі" тақырыбы және "Куклет ниндзя" эпизодындағы "қуыршақ ойнаушы" әні.

Қабылдау

1964 жылы Токио Олимпиадасымен бірге Жапонияға қызығушылықтың артуына жауап ретінде, "Самурай" сериалының бірнеше эпизодтары 1964 жылдың басында Сиднейдегі 9-шы арнада көрсетілді. Осы алғашқы көрсетілімнен кейін 9-шы арна көрермендерді, егер олар көбірек көргісі келсе, хат жазуға шақырып, бұрынғысыздай қадам жасады. Нәтижесінде станция тарихындағы ең үлкен көрермендердің жауабы болды – мыңдаған хаттар түсті. Сериалдың барлық эпизодтары көрсетілді, бірақ сюжеттік желілер Жапонияда көрсетілгендей түпкілікті ретімен ұсынылмады, бұл Австралиялық көрермендерге шоудың құпия, аяқталмаған соңының тиісті әсерін бермеді. 1965 жылы бұл жылдың ең танымал телехитіне айналып, TCN 9 тарихындағы ең үздік бағдарлама болды, тіпті "Микки Маус клубынан" да озып, Жапониядан тыс ниндзя маниясының бірінші толқынын тудырды. Ол кезде Австралияда Жапонияға деген наразылық әлі де болғандықтан, оның танымалдылығы таң қалдырады, бірақ бұл көбінесе жанкүйерлердің көпшілігі балалар мен жасөспірімдер болғандығымен түсіндіріледі. Бағдарлама соншалықты танымал болды ki, промоутер жұлдыз Осе Коичиді және үлкен актерлік труппаны шоу негізінде жазылған 90 минуттық қойылымға әкелді. Қойылым Сидней стадионы мен Мельбурнда толық залдарда өтті. Осе Коичи Мельбурндағы Эссендон әуежайына келгенде, оны күтіп алуға 7000-нен астам адам жиналды (көптегендер костюм киген), бұл 1964 жылдың маусымында The Beatles келгендегіден көп болды. "Самурайдың" сәттілігі Сиднейдегі ATN 7 телеарнасын 1960 жылдардағы Жапонияда өтетін тағы бір ниндзя тақырыбындағы "Фантом агенттері" (Ninja Butai Gekkō) сериалын көрсетуге итермеледі, ол да өз жанкүйерлерін тапты. Жазушы Рут Мэнли шоудан кейіпкерлердің есімдерін, тіпті оқиғаларын алып, оларды жапон мифологиясы мен фольклорына негізделген үш балалар романына енгізді: "Сырмалы жаңбырдың орамалы" (1978), "Аждаһа тасы" (1982) және "Пион шамшырағы" (1987). 2009 жылы SBS One "Шинтаро! Ұлтты қамтыған самурай сенсациясы" атты деректі фильмін көрсетті, ол шоудың Австралиядағы әсерін қарастырды және 2010 жылы DVD форматында жарық көрді.

Фильмдер

Бірінші фильм, жай ғана "Онмицу Кенши" деп аталып, 1964 жылдың 28 наурызында шықты. Онда Овари иесі бастаған даймиолардың шогунды құлатуға жасаған қастандығы туралы айтылады. Екінші оқиғаның басты ниндзя қарсыласы Кога Рюширо рөлін тағы да Бин Амацу орындады, ал оның қарындасы Касуми рөлін Джунко Фудзи сомдады. Фильмнің "Detective Fencer" атты ағылшын тіліндегі субтитрленген нұсқасы Гавайидегі NGN (Nippon Golden Network) арнасында көрсетілді. "Spy Swordsman" деген атаумен жанкүйерлер жасаған субтитрленген нұсқасы DVD-де қолжетімді болды. Екінші фильм, "Зоку Онмицу Кенши" ("Жалғасқан тыңшы-семсерші") деп аталып, сол жылдың 2 тамызында жарық көрді. Онда Идзу түбегіндегі жеті алтын кенде жасырылған қазынаны іздеу оқиғасы және Фума мен Ига ниндзя кландары, сондай-ақ Токугава кланының рөлі көрсетілген.

Жаңа самурай

Осы серияның жалғасын сол авторлар жасаған (қайта продюсері - Нишимура Шиничи, сценарийін - Масару Игами, музыкасын - Огава Хироки, режиссерлері - Садо Фунатоко және Тору Тояма) 1964 және 1965 жылдары көрсетілді. «Жаңа самурай» (Шин Онмицу Кенши) бастапқыда 1973 жылдың 7 қазанынан 1974 жылдың 31 наурызына дейін TBS телеарнасында үш сюжеттік желі бойынша эфирге шықты, бірақ ол алғашқы серияның сәттілігін қайталай алмады. Австралияда, жаңа серияның алғашқы бөлімдері 1972 жылдың қаңтар айында NWS 9 арнасында бұрынғысын ығыстырды, бірақ екі аптадан кейін осы шоудың орнына «Джози және Мысықтар» (Josie and the Pussycats) көрсетілді. Екінші серияның оқиғасы Кюсюдің оңтүстігіндегі Сацума аймағындағы аласапыран кезеңде өтеді. Бұл жолы басты кейіпкер – Каге Шинносуке (影信之介) (Shinichirō Hayashi ойнады), «Каге» (Shadow) ниндзя тобының басшысы, оған ниндзя қызы Канаэ (Mizuе Shiratori ойнады), Дайсаку есімді ұл (Hideki Ninomiya ойнады) және қайта келген Тоньбей Бу (Tonbei the Mist) (қайта Maki ойнады) көмектеседі, олар сол жердегі құпия көтерілісті зерттеу үшін жіберілген. Бин Амацу да әдеттегідей жау рөлінде, ниндзя-қарақшылардың «Black Tide» тобының басшысы Тогакуре Генкиді сомдады.

1973 жылғы серия

"Самурай" 1973 жылғы қазан айында Тоэймен бірлесіп, Шинтичи Огисиманың Шинтаро рөлін ойнаған жаңа, түсті сериал ретінде қайта жанданды. Осы кезде Садао Фунатоко қайтыс болғандықтан, режиссерлік міндет оның бұрынғы ассистенті Акира Кикучиге жүктелді. Дәстүр бойынша, бас жау (Акаме ниндзяларының басшысы Гаро Тессо) рөлін Амацу ойнады, ал Маки де Синтароның ниндзя серігі рөлінде болды, бұл жолы оның есімі Каязару (賀夜猿) деп аталды, бірақ актерлік құрамның қалған бөлігі жаңа болды, оның ішінде Кёко Йошизава – Шинтароның сүйіктісі, ал Масахиде Ямада – оның жаңа серігі рөлінде. Екі ерекше маусым түсірілді, әрқайсысы 13 эпизодтан тұрады. Сериал 1973 жылғы 7 қазанда TBS телеарнасында алғашқы сериалдың стилінде "Onmitsu Kenshi" деген атаумен басталды. Бірақ, рейтинг төмендегендіктен, екінші сюжеттік желісінде сериал "Onmitsu Kenshi: Tsuppashire!" (隠密剣士突っ走れ!) деп өзгертілді және басты кейіпкерді жын-перілер, әруақтар және айдаһарлар сияқты әртүрлі мистикалық жаулармен күресуге мәжбүр етті. Бұрынғыдай, бұл да түпнұсқаның табыс деңгейіне жете алмады, сондықтан франшизаның соңғы эпизоды 1974 жылғы 31 наурызда көрсетілді.

Танымал мәдениетте

1983 жылы австралиялық Men at Work тобы "Shintaro" әнін шығарды, бұл ән олардың екінші альбомы "Cargo" синглының "It's a Mistake" әніне қосымша B-жағы ретінде жарық көрді.